آخرین اخبار
۱۴ خرداد ۱۴۰۵ - ۲۰:۱۹

اندیشه امام خمینی(ره) بن‌بست محاسبات مادی عصر حاضر را می‌شکند

بازدید:۵۶
بازخوانی میراث معرفتی بنیان‌گذار جمهوری اسلامی ایران در سالروز عروج ملکوتی ایشان، فراتر از یک یادبود تقویمی، مواجهه با یک کلان‌نظریه زنده در ساحت حکمرانی جهان معاصر است.

امام خمینی (ره) در حافظه تاریخی انسان امروز، قطب‌نمای یک تکانه عظیم در هندسه قدرت به شمار می‌رود که توانست خط بطلانی بر انگاره‌های صلبِ تمدن مادی بکشد. ایشان فقیه، فیلسوف، عارف و شاعری بود که با جهاد میدان‌دارانه، نوع جدیدی از حیات سیاسی را پایه‌ریزی کرد که در آن، معنویت نه انزوا بلکه موتور پیشران برای اقامه عدل است. نام و اندیشه امام راحل پس از گذشت دهه‌ها، همچنان در کانون پویاترین مباحثات راهبردی و جامعه‌شناختی قرار دارد چرا که شخصیت چندبعدی ایشان پیش از ورود به عرصه مبارزات میدانی، در چشمه‌سار خودسازی، تدریس عالی‌ترین سطوح معرفتی و تربیت شاگردانی تمدن‌ساز قوام یافته بود.


 

ریشه‌های معرفتی انسجام میان اندیشه و عمل

تحلیل‌گران برجسته حوزه اندیشه سیاسی معتقدند که راز نفوذ بی‌بدیل کلام امام (ره) در اعماق جان توده‌ها را نباید صرفاً در اتخاذ مواضع سیاسی یا شگرد‌های رسانه‌ای مرسوم جست‌و‌جو کرد. سیره فردی، ساده‌زیستی شگفت‌آور، تقوای تشکیلاتی و انسجام پیوسته میان باور‌های باطنی و کنش‌های ظاهری، از جمله مؤلفه‌هایی بودند که ایشان را از تمامی رهبران کلاسیک و مدرن جهان متمایز می‌ساختند. این طهارت نفس و پایداری بر اصول، سبب شد که پیام انقلاب اسلامی در لایه‌های مختلف جامعه نفوذ کند و به یک بیداری فرامرزی بدل شود. تجلی لایه‌های پنهان و لطیف شخصیت این حکیم فرزانه با انتشار دیوان اشعار و غزل‌های عرفانی ایشان پس از رحلت، ابعاد تازه‌ای از سلوک معنوی وی را عیان ساخت و نشان داد که پشت آن قاطعیت پولادین در برابر مستکبران، سالکی دلداده حضور دارد.

عبور از گره‌گاه‌های تحلیلی و بحران‌های ساختاری

یکی از جدی‌ترین گره‌گاه‌های تحلیلی در تاریخ معاصر، چگونگی استمرار و بالندگی این ساختار سیاسی پس از فقدان معمار کبیر آن در سال ۱۳۶۸ است؛ مقطعی که اتاق‌های فکر غربی با تکیه بر محاسبات مادی خود، فرجام نظام را فروپاشی پیش‌بینی می‌کردند. عبور سرافرازانه نظام از آن جاده ناهموار و تثبیت اقتدار کشور در دوران زعامت آیت‌الله العظمی سیدعلی خامنه‌ای (ره)، مهر باطلی بر تمام پیش‌فرض‌های سکولار زد. رهبر شهید انقلاب در طول بیش از سه دهه هدایت تمدنی، با حفظ دقیق اصول امام راحل و تزریق روحیه خودباوری و پیشرفت علمی، کشور را از میانه توفان‌های سهمگین تحریم و جنگ‌های شناختی عبور داد و سبک زندگی قناعت‌پذیر و پیوند عمیق او با توده‌های مردم تا لحظه شهادت مقتدرانه‌اش، تفسیر عینی مکتب امام خمینی (ره) در عصر حاضر بود.

پویایی نسل جدید و حرکت به سوی نظم جدید جهانی

با ورود به دوره سوم تکاملی نظام و تجدید عهد امت با فرزند برومند و خلف صالح انقلاب، حضرت آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای، مسیر تمدن‌سازی اسلامی با شتاب و صلابتی مضاعف به سوی افق‌های روشن آینده جریان دارد. این تداوم بی‌وقفه پرچم هدایت جامعه، اثبات می‌کند که میراث امام خمینی (ره) یک نظام فکری جاری و متصل به افق ظهور منجی عالم بشریت، حضرت مهدی موعود (عج) است، نه یک پرونده مکتوم در برگ‌های تاریخ. امروز هندسه حرکت تاریخ بر مدار این عهد استوار مردمی تنظیم می‌شود و تا زمانی که این ایمان غدیری و بیداری مدام در رگ‌های امت مبعوث می‌جوشد، آرمان‌های امام به عنوان پیشران اصلی افول جبهه استکبار و استقرار نظم جدید جهانی مبتنی بر عدالت علوی عمل خواهد کرد.

تبلور فقه پویا در ساحت کارآمدی مدنی

در تبارشناسی اندیشه بنیان‌گذار مکتوب این جریان، فقه سنتی و جواهری، تئوری واقعی و کامل اداره انسان از گهواره تا گور است. امام خمینی (ره) با احیای نقش زمان و مکان در اجتهاد، بن‌بست‌های فکری فراوانی را در مسیر مدیریت جامعه اسلامی گشودند. از دیدگاه مبانی معرفتی ایشان، حکومت فقیه فلسفه عملی تمامی فقه است و عیار اصلی ارزیابی حوزه‌های علمیه، در میزان توانمندی آنها برای پاسخگویی به چالش‌های مستحدثه و گره‌های کور نظام‌های اجتماعی، اقتصادی و سیاسی سنجیده می‌شود. این رویکرد تحول‌خواهانه سبب شد که ساختار نوپای جمهوری اسلامی در مواجهه با تندباد‌های سختِ اجرایی، فرمول‌های نوینی از مردم‌سالاری دینی را تجربه کند که در آن، آرای ملت در طول اراده الهی، به عنوان عاملی مشروعیت‌بخش و قوام‌دهنده در ساختار نهادی نظام تثبیت شد.

پژوهشگران علوم معاصر خاطرنشان می‌کنند که امام راحل، بن‌بست حکمرانی مدرن را که میان چرخ‌دنده‌های سوسیالیسم دولتی و سرمایه‌داری افسارگسیخته گرفتار شده بود، به درستی تشخیص دادند. ایشان با معرفی الگوی سوم که مبتنی بر استقلالِ جامع و نفی سلطه پذیری شرق و غرب بود، نشان دادند که هویت دینی می‌تواند در عین پایبندی به اصول لایتغیر وحیانی، پویاترین نسبت را با پیشرفت‌های ساختاری زمانه برقرار کند. این مدل کارآمد مدنی، تفوقِ معنایی اسلام ناب محمدی را بر تفکرات تحجرآمیز داخلی و اندیشه‌های الحادی خارجی اثبات کرد و زمینه‌ساز خروج مستضعفان از انفعالِ تمدنی شد.

بازتعریف موازنه قدرت و افول هیمنه استکبار

ابعاد ژئوپلیتیک و فرامرزی اندیشه امام خمینی (ره) در شکستن تابوی ابرقدرت‌های پوشالی، بستر جغرافیای سیاسی جهان را دستخوش دگرگونی بنیادین ساخت. پیش از پیروزی انقلاب اسلامی، هرگونه حرکت رهایی‌بخش در جهان سوم ناگزیر به وابستگی به یکی از دو بلوک شرق یا غرب بود؛ اما بیانیه راهبردی انقلاب ایران با شعار تغییرناپذیر «نه شرقی، نه غربی»، هندسه سنتی روابط بین‌الملل را به چالش کشید. تبیین دوگانه «مستکبرین و مستضعفین» به جای تقسیم‌بندی‌های مرسوم دیپلماتیک، ادبیات جدیدی را به ادبیات سیاسی جهان تزریق کرد که ثمره عینی آن، دمیدن روح جرات و جسارت در کالبد ملت‌های تحت ستم برای ایستادگی در برابر ساختار‌های ظالمانه جهانی بود.

امتداد این خط فکری در دهه‌های بعد، هسته‌های مقاومت منطقه‌ای را به یک شبکه منسجم و بازدارنده تبدیل کرد که موازنه قدرت را در غرب آسیا به نفع امت اسلامی تغییر داد. تحلیل‌گران مسائل راهبردی اذعان دارند که مدل ایستادگی چندماهه و استقامت طولانی‌مدت جبهه مقاومت در برابر مدرن‌ترین ارتش‌های جهان، نسخه تکامل‌یافته همان مکتب دفاعی امام راحل است. این روحیه پایداری ثابت کرد که ایمان ولایی و انگیزه شهادت‌طلبی، مؤلفه جدیدی است که محاسبات زر و زور را برهم می‌زند و هیمنه تمدن مادی را از درون با فروپاشی محاسباتی مواجه می‌سازد.

کادرسازی تمدنی و رسالت جوانان غدیری

بخش عمده‌ای از پویایی و پایداری ساختار جمهوری اسلامی در عبور سرفرازانه از بحران‌ها، به نگاه عمیق امام خمینی (ره) در تربیت نسل و کادرسازی تمدنی بازمی‌گردد. ایشان با اعتماد بی‌نظیر به نیروی جوانان، فرماندهی جنگ هشت‌ساله و مدیریت کلان کشور را به نسلی سپردند که دوران مبارزات اولیه را درک نکرده بود، اما در مکتب تربیتی انقلاب به بلوغ فکری و معنوی دست یافت. این چرخه کادرسازی تمدنی، در دوره‌های بعد نیز با هدایت رهبر شهید انقلاب استمرار یافت و به رویش جوانان دانشمندی منجر شد که مرز‌های انحصار علمی غرب را در فناوری‌های نوین، صنایع هوافضا و علوم هسته‌ای درهم شکستند.

این نسل پویا و باورمند، امروزه در خط مقدم مقابله با پیچیده‌ترین هجمه‌های نرم و جنگ شناختی دشمن ایستاده است. جوانان غدیری با سلاح علم، بصیرت و رسانه، آرایش تهاجمی جدیدی را در فضای مجازی و حقیقی شکل داده‌اند تا روایت‌های تحریف‌شده از انقلاب اسلامی را خنثی سازند. حضور معرفتی این نسل در عرصه‌های مختلف اجتماعی، خط بطلانی بر تز غربیِ «گسست نسلی» کشید و نشان داد که آرمان‌های اصیل فقهی و عرفانی امام خمینی (ره) با همان اصالتِ نخستین، در رگ‌های نسل‌های سوم و چهارم انقلاب جریان دارد.

 


بستر گام دوم؛ پیوند عهد امت تا طلوع ظهور

نهضت امام خمینی (ره) یک پدیده بریده از تاریخ و محصور در جغرافیای ایران نیست و درواقع حلقه واسط و قطب‌نمای حرکت کاروان بشریت به سوی واقعه عظیم ظهور منجی عالم بشریت (عج) است. بیعت مدام و شبانه‌روزی مردم در میدان‌های اجتماعی، نشان‌دهنده آن است که این ملت مفهوم «امت» را در عصر غیبت به درستی فهم کرده است. هر گام مقتدرانه‌ای که امروز در راه حفظ اقتدار نظام اسلامی و تقویت ساختار‌های داخلی برداشته می‌شود، مقدمه‌ای برای آمادگی نهایی امت جهت پذیرش حاکمیت مطلق عدالت در جهان توصیف می‌شود.

 

 

امروز و در آستانه ورود به افق‌های نوین بین‌المللی، اطاعت از خط‌مشی رهبر سوم انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای، این زنجیره تکاملی را کامل می‌کند که راه و اندیشه بنیان‌گذار نظام با همان صلابت و پایداری ادامه دارد. ایرانِ با اتکا به میراث فکری امام راحل، سیره شهادت‌طلبان و پویایی بدنه اجتماعی خود، پرچمدار نظمی جدید در جهان است؛ نظمی که در آن بساط طواغیت برچیده خواهد شد و عهد مقدس مستضعفان با جانشینان برحق رسول خدا، به طلوع خورشید ولایت عظما متصل خواهد گشت.

انتهای پیام/21111

 
تازه‌ها