نه یک قاتل قطعی، اما یک همدست بالقوه/ روغن‌های پخت‌وپز زیر ذره‌بین

به گزارش صد آنلاین  ،  آیا روغنی که هر روز با آن طبخ می‌کنید، می‌تواند به‌آرامی خطر سرطان را در شما افزایش دهد؟ یافته‌های یک تحقیق تازه می‌گوید چنین احتمالی وجود دارد، اما به شرایط خاصی بستگی دارد.

 دانشمندان رابطه نگران‌کننده‌ای بین اسید لینولئیک - که در بسیاری از روغن‌های معمولی آشپزی یافت می‌شود - و سرطان تهاجمی پستان از نوع سه‌گانه منفی کشف کرده‌اند. این موضوع سوالات جدی درباره عادت‌های غذایی ما ایجاد می‌کند، اما پیش از آنکه با ترس قفسه آشپزخانه‌تان را خالی کنید، به نکات زیر توجه کنید.

اسید لینولئیک چیست و چرا در همه جا وجود دارد؟

اسید لینولئیک نوعی اسید چرب امگا-۶ است که به وفور در روغن‌های سویا، آفتابگردان و ذرت دیده می‌شود. از آنجا که بدن انسان قادر به ساخت این چربی ضروری نیست، باید آن را از راه خوراک دریافت کند. این ماده نقشی حیاتی در ساخت غشای سالم سلول‌ها، حفظ سلامت پوست و مهار التهاب دارد. بنابراین، مانند بسیاری از مسائل تغذیه‌ای، هم خوب است و هم بسته به مقدار و نحوه مصرف، ممکن است خوب نباشد.

دستاورد پژوهشگران چه بود؟

محققان مرکز پزشکی «ویل کورنل» نیویورک دریافتند روغن‌های پخت‌وپز سرشار از اسید لینولئیک می‌توانند خطراتی ایجاد کنند. این اسید چرب به پروتئینی به نام FABP۵ می‌چسبد که به‌طور ویژه در سلول‌های سرطان سه‌گانه منفی پستان وجود دارد. این اتصال، مسیر mTORC۱ را فعال می‌کند - که خود تنظیم‌کننده اصلی رشد سلولی است - و در صورت تحریک، می‌تواند پیشرفت تومور را تسریع کند.

در آزمایش روی موش‌هایی که با رژیم غذایی سرشار از اسید لینولئیک تغذیه شدند، تومورهای به‌مراتب بزرگ‌تری رشد کردند. نگران‌کننده‌تر اینکه، سطوح بالای پروتئین FABP۵ و اسید لینولئیک در نمونه خون زنان مبتلا به سرطان سه‌گانه منفی پستان یافت شد که این ارتباط زیستی را محتمل‌تر می‌کند.

آیا باید نگران باشیم؟

نتایج این پژوهش نشان می‌دهد اسید لینولئیک ممکن است رشد برخی سرطان‌ها را تشویق کند، اما به روشنی نمی‌گوید که این روغن‌ها باعث سرطان پستان می‌شوند. عواملی مانند ژنتیک، رژیم غذایی کلی و شرایط محیطی همگی نقشی به همان اندازه مهم دارند.

در واقع، یک فراتحلیل در سال ۲۰۲۳ که داده‌های بیش از ۳۵۰ هزار زن را بررسی کرد، نشان داد مصرف اسید لینولئیک تأثیر قابل‌توجهی بر خطر سرطان پستان در جمعیت عمومی ندارد. حتی یک تحقیق دیگر اشاره کرده که این اسید چرب ممکن است اثر محافظتی در برابر سرطان پستان داشته باشد - که نشان می‌دهد چرا خواندن دقیق نتایج علمی کار هوشمندانه‌ای است.

سازمان‌هایی مانند بنیاد جهانی تحقیقات سرطان تأکید کرده‌اند که مصرف متعادل روغن‌های گیاهی خطرناک نیست؛ بلکه چاقی (نه خود چربی‌های خاص) عامل اصلی خطر سرطان مرتبط با رژیم غذایی محسوب می‌شود.

رژیم غذایی، سرطان و پیری سالم

یک پژوهش ۳۰ ساله از دانشگاه هاروارد که داده‌های بیش از ۱۰۰ هزار نفر را دنبال کرد، نشان داد رژیم سرشار از میوه‌ها، سبزیجات، غلات کامل، مغزها و لبنیات کم‌چرب با پیری سالم مرتبط است. اما واقعیت تلخ اینکه کمتر از ۱۰ درصد شرکت‌کنندگان به آنچه «پیری سالم» نامیده شد دست یافتند (رسیدن به ۷۰ سالگی بدون ۱۱ بیماری مزمن عمده و حفظ توانایی‌های شناختی، جسمی و روانی). بنابراین هرچند ماجرای روغن تیتر خبرها را می‌گیرد، اما الگوی کلی رژیم غذایی شماست که در بلندمدت بیشترین اهمیت را دارد.

این یافته تازه درباره ارتباط اسید لینولئیک با سرطان سه‌گانه منفی پستان، گامی واقعی به پیش در درک تأثیر انتخاب‌های غذایی بر توسعه سرطان است، اما در عین حال بر ضرورت رویکردی دقیق و متعادل به تغذیه تأکید می‌کند.

رژیم‌های غذایی غربی امروزی اغلب دارای امگا-۶ (مانند اسید لینولئیک) بیشتر و امگا-۳ کمتر هستند و این عدم تعادل می‌تواند التهاب مزمن را تقویت کند - که خود در بسیاری از بیماری‌ها از جمله سرطان نقش دارد.

تعادل و تنوع همچنان از ارکان اصلی تغذیه سالم باقی می‌مانند. یک رژیم متعادل که سرشار از غذاهای کامل و کم‌چرب و کم‌فرآوری‌شده باشد، همچنان بهترین گزینه برای کاهش خطر سرطان و حفظ سلامت در گذر زمان است./ایسنا