در روزگاری که هجمههای رسانهای و فضای مجازی، بسیاری از جوانان را در «حبابهای شهوتی» و سرابهای کاذب گرفتار کرده است، بازخوانی مفاهیم عمیق قرآن، بهویژه سوره مبارکه نور، میتواند راهگشای خروج از این تاریکیها باشد. «صد آنلاین» در گفتوگویی صریح با حجتالاسلام والمسلمین سید مهدی حسینزاده، استاد اخلاق و دبیرکل بنیاد قرآن، به واکاوی رموز «آیه نور» و آموزههای سوره نور برای درمان آسیبهای اخلاقی جامعه پرداخته است.
صد آنلاین: حاج آقا، امروز بسیاری از نسل جوان ما در فضای مجازی و تحت تأثیر محرکهای بصری، نوعی «حباب شهوتی» را تجربه میکنند که نه تنها آرامش روانی، بلکه سلامت اجتماعی را هم به مخاطره انداخته است. قرآن در سوره نور، چگونه این «تاریکی» را تعریف میکند و نسخه خروج از آن چیست؟
حجتالاسلام حسینزاده: بسماللهالرحمنالرحیم. ببینید، اساساً سوره نور «سوره سلامت» است. خداوند در آیه ۳۵ این سوره، نور را در مقابل ظلمات قرار میدهد. وقتی از «حباب شهوتی» صحبت میکنید، ما با پدیدهای مواجهیم که قرآن از آن به عنوان «ظلمات» یاد میکند؛ یعنی متراکم شدنِ تیرگیهایی که مانع دیدن حقیقت میشود. کسی که در حباب شهوت گرفتار است، در واقع دچار «کوری بصیرتی» شده است. قرآن در سوره نور، دقیقاً دست روی نقطه کانونی میگذارد: «کنترل نگاه». این سوره فقط دستورالعمل حجاب نیست، بلکه دستورالعمل «مدیریت ورودیهای روح» است. رمزیابی آیه نور به ما میگوید که وقتی قلب با نور الهی عجین شود، شهوت دیگر یک «لذتِ هدف» نیست، بلکه یک «غریزه کنترلشده» در مسیر حیات است.
صد آنلاین: بسیاری از افراد احساس میکنند علیرغم میل باطنی، در این حبابها گیر افتادهاند و قدرت ارادهشان سلب شده است. سوره نور برای این «انجماد اراده» چه راهکاری دارد؟
حجتالاسلام حسینزاده: رمز اصلی در سوره نور، بحث «تزکیه درونی» است. ما وقتی در روانشناسی اخلاقِ اسلامی صحبت میکنیم، میگوییم حباب شهوت با «تکرارِ نگاهِ آلوده» ساخته میشود. قرآن در این سوره، پیش از آنکه به پوششِ ظاهری بپردازد، به «غض بصر» (فرو بستن چشم) امر میکند. این یک تمرینِ ارادهسازی است. وقتی فرد چشمش را از محرکِ غیرخدایی میبندد، ارادهاش را از حباب شهوت جدا میکند. رمزِ خروج از این حباب، «انتقالِ مرکزِ توجه» است. شما نمیتوانید شهوت را حذف کنید، باید آن را با «نور» جایگزین کنید. آیه نور میگوید خدا نور آسمانها و زمین است؛ وقتی انسان این «مشکات» (جایگاه نور) را در قلبش روشن کند، دیگر جایی برای جولانِ حبابهای کاذبِ شهوتی باقی نمیماند.
صد آنلاین: این «مشکاتِ نور» در زندگی روزمرهِ یک جوانِ امروزی که مدام در حال اسکرول کردن صفحات مجازی است، چگونه محقق میشود؟
حجتالاسلام حسینزاده: این سؤال بسیار کلیدی است. رمزِ سوره نور برای انسانِ عصر دیجیتال، «مراقبت از حریم» است. همانطور که ما اجازه نمیدهیم هر کسی وارد خانهمان شود، قرآن میگوید اجازه ندهید هر تصویری و هر محتوایی وارد «حرمِ قلب» شما شود. رمزِ موفقیت در این سوره، «عفتِ نگاه» است. وقتی جوان یاد بگیرد که چشم، دریچه قلب اوست، دیگر به هر «حبابِ رنگینی» در فضای مجازی خیره نمیشود. آن نورِ الهی که در آیه نور میخوانیم، همان «آگاهیِ آنی» است؛ یعنی در لحظهای که وسوسه میآید، فرد حس کند که خداوند ناظر است. این همان «تقوا در فضای دیجیتال» است که اگر در جامعه نهادینه شود، حبابهای شهوتی خودبهخود فرو میریزند.
صد آنلاین: به عنوان سؤال پایانی، پیام شما برای کسانی که به دنبال راهی برای بازگشت از این مسیرهای لغزنده هستند چیست؟
حجتالاسلام حسینزاده: ناامیدی، بزرگترین ابزارِ همان ظلمات است. سوره نور، سوره امید است. خداوند در این سوره راه را برای توبه و بازگشت باز گذاشته است. کسی که در حباب گیر کرده، باید بداند که این حباب، سقفِ عالم نیست. آسمانِ حقیقت وسیعتر است. هر کسی که بخواهد از این حباب خارج شود، اولین قدمش «تغییرِ ورودیها»ست. از همین امروز، با انتخابِ آگاهانه محتوا، با دوری از محیطهای آلوده و با اتصال به «نورِ نماز» و انس با قرآن، میتوان لایههای آن حباب را شکافت. نورِ الهی، تاریکیِ شهوت را به آنی میبلعد، به شرط آنکه انسان «بخواهد» که از آن حبابِ تنگ و تاریک، به فضایِ بیکرانِ معرفت و عفت گام بگذارد.