سید احمد علوی، عضو شورای شهر تهران: عبور از «سبک زندگی» به «سبک‌های زندگی» در گرو تحقق «عدالت ادراکی» است

به گزارش صد آنلاین، سید احمد علوی، عضو شورای اسلامی شهر تهران، با تأکید بر ضرورت عبور از مفهوم تک‌بعدی «سبک زندگی» گفت: جامعه ایرانی ـ اسلامی باید با توجه به تنوع اجتماعی، فرهنگی و معنوی، به سمت شناخت «سبک‌های زندگی» حرکت کند. وی همچنین «عدالت ادراکی» را یکی از پایه‌های حکمرانی شهری دانست و تأکید کرد عدالت زمانی محقق می‌شود که شهروندان آن را در زندگی روزمره، توزیع خدمات، احترام و مشارکت واقعی خود تجربه کنند.

از «سبک زندگی» به «سبک‌های زندگی»؛ بازخوانی تمدنی در گفت‌وگو با سید احمد علوی

سؤال: آقای علوی، به نظر می‌رسد زمان آن رسیده که از نگاه تک‌خطی به «سبک زندگی» عبور کنیم و به «سبک‌های زندگی ایرانی ـ اسلامی» برسیم. این تغییر نگاه چه ضرورتی دارد؟

سید احمد علوی: دقیقا همین‌طور است. ما اگر بخواهیم جامعه را درست بفهمیم، باید از نگاه بسیط و تک‌بعدی فاصله بگیریم و سبک زندگی را در لایه‌های اجتماعی، سیاسی، فرهنگی، فلسفی و حتی عرفانی آن ببینیم. انسان ایرانی فقط در مصرف و ظاهر تعریف نمی‌شود؛ او در نوع نگاهش به خانواده، همسایه، شهر، عدالت، معنویت و مسئولیت اجتماعی هم صاحب سبک است. بنابراین باید از «سبک زندگی» به «سبک‌های زندگی» برسیم؛ یعنی به تکثرِ درونِ وحدت توجه کنیم.

سؤال: این نگاه چه نسبتی با عدالت دارد؟

سید احمد علوی: اینجا بحث مهم عدالت ادراکی مطرح می‌شود. عدالت فقط در آمار و شاخص‌های رسمی معنا پیدا نمی‌کند؛ بلکه در ادراک مردم از انصاف، احترام، فرصت برابر و کرامت انسانی هم شکل می‌گیرد. اگر شهروند احساس کند دیده نمی‌شود، صدایش شنیده نمی‌شود، یا در تقسیم امکانات و خدمات شهری عدالت را لمس نمی‌کند، حتی اگر روی کاغذ همه‌چیز درست باشد، باز هم عدالت برای او محقق نشده است.

از این منظر، عدالت ادراکی یعنی اینکه مردم در زندگی روزمره خود، عدالت را تجربه کنند، نه فقط بشنوند.

سؤال: این مفهوم چگونه به مشارکت مردمی گره می‌خورد؟

سید احمد علوی: مشارکت، بدون عدالت ادراکی پایدار نمی‌ماند. مردم وقتی پای کار می‌آیند که حس کنند سهم‌شان در تصمیم‌سازی و تصمیم‌گیری واقعی است. اگر عدالت در توزیع توجه، خدمات، فرصت و احترام درک شود، آن‌وقت مشارکت هم تقویت می‌شود. به همین دلیل، در مدیریت شهری باید هم به عدالت واقعی توجه کرد و هم به عدالت ادراکی؛ چون شهر فقط با بودجه و پروژه اداره نمی‌شود، با اعتماد اداره می‌شود.

سؤال: این نگاه را چگونه می‌توان با منظومه فکری امام خمینی(ره) و مقام معظم رهبری پیوند زد؟

سید احمد علوی: در منظومه فکری امام خمینی(ره)، مردم محورند و کرامت انسان اصل است. رهبر شهید هم بارها بر عدالت، معنویت، سبک زندگی و تمدن‌سازی تأکید کرده‌اند. اگر بخواهیم این منظومه را در شهر پیاده کنیم، باید به مردم احساس انصاف بدهیم؛ یعنی همان چیزی که من از آن به عدالت ادراکی یاد می‌کنم. جامعه‌ای که عدالت را لمس کند، به اخلاق، مشارکت و آرامش نزدیک‌تر می‌شود.

سؤال: در ادبیات و عرفان فارسی چه پشتوانه‌ای برای این نگاه می‌بینید؟

سید احمد علوی: ادبیات ما سرشار از این معناست که انسان بدون انصاف، محبت و کرامت به کمال نمی‌رسد.

سعدی می‌گوید:

بنی‌آدم اعضای یک پیکرند

و این دقیقاً یعنی عدالت باید در جانِ جامعه جاری باشد.

حافظ هم از ریا و ظاهرگرایی عبور می‌دهد و ما را به حقیقت دعوت می‌کند.

مولانا هم یادآوری می‌کند که انسان باید از سطح ظاهر به باطن برسد.

اینها همه به ما می‌گویند که سبک زندگی ایرانی ـ اسلامی، فقط مجموعه‌ای از رفتارهای فردی نیست؛ یک نظام معناست که در آن عدالت، محبت، مشارکت و کرامت به هم پیوسته‌اند.