عبور از عالم اسباب؛ حقیقت عبودیت در نگاه آیت‌الله جاودان

به گزارش خبرگزاری صدآنلاین، آیت‌الله جاودان در سخنانی با تبیین جایگاه عبودیت در سلوک انسان، اظهار داشت: عبودیت حقیقتی بنیادین در مسیر کمال انسان است و همه مراتب رشد معنوی در پرتو آن معنا پیدا می‌کند. در فرهنگ اسلامی، عبودیت تنها یک عنوان یا رفتار ظاهری نیست، بلکه حالتی درونی است که انسان را به درک فقر ذاتی خویش و وابستگی کامل به پروردگار می‌رساند.

وی با اشاره به تعبیر «پایان یافتن عالم اسباب» گفت: مقصود از این عبارت، از میان رفتن نظام علت و معلول یا نفی رابطه سبب و مسبب نیست؛ زیرا جهان دنیا بر پایه اسباب و علل بنا شده و هر پدیده‌ای از مسیر اسباب متناسب با خود تحقق می‌یابد.

این استاد اخلاق افزود: آنچه در معارف دینی از پایان عالم اسباب سخن گفته می‌شود، اشاره به نشئه‌ای از وجود دارد که در آن، وابستگی‌های ظاهری و مناسبات شناخته‌شده این جهان معنا و کارکرد کنونی خود را ندارند و انسان با حقیقت وجودی خویش روبه‌رو می‌شود.

آیت‌الله جاودان با بیان اینکه انسان در این مرتبه به «بی‌چیزی» و فقر مطلق خود در برابر خداوند پی می‌برد، تصریح کرد: خوشا به حال کسی که پیش از ورود به آن عالم، در همین دنیا به چنین معرفتی دست یابد و دریابد که از خود چیزی ندارد و هرچه هست، از لطف و عنایت پروردگار است.

وی در ادامه، حقیقت عبودیت را چنین تبیین کرد: عبد کسی است که نه مالک خود است و نه مالک آنچه در اختیار دارد. حتی اعضا و توانایی‌های او نیز ملک حقیقی او نیست، بلکه همه در اختیار و ملک خداوند قرار دارد.

این استاد اخلاق با استناد به روایت مشهور «العبد و ما فی یده کان لمولاه» خاطرنشان کرد: بنده و هر آنچه در اختیار اوست، متعلق به مولای اوست. هرچه انسان دارد، امانتی الهی است و درک این حقیقت، او را به مقام عبودیت حقیقی و توکل خالصانه بر خداوند رهنمون می‌سازد.

وی تأکید کرد که هرچه معرفت انسان به فقر ذاتی خود و مالکیت مطلق خداوند بیشتر شود، تعلق او به دنیا و اسباب ظاهری کمتر شده و زمینه قرب الهی و کمال معنوی بیش از پیش فراهم خواهد شد.