کباب و سوسیس دوست دارید؟ مصرف مداوم گوشت قرمز و فرآوری‌شده چه ارتباطی با سرطان روده دارد؟

مصرف منظم گوشت قرمز و به‌ویژه گوشت‌های فرآوری‌شده می‌تواند سلامت روده بزرگ را تحت تأثیر قرار دهد. تحقیقات نشان داده‌اند که مصرف بیشتر این مواد غذایی با افزایش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ و راست‌روده ارتباط دارد.

به گزارش صد آنلاین و به نقل از انلی مای هلث، البته این موضوع به این معنا نیست که خوردن گهگاهی گوشت باعث سرطان می‌شود. نگرانی اصلی درباره مصرف زیاد و مداوم گوشت قرمز و به‌خصوص گوشت‌های فرآوری‌شده در طول زمان است.

گوشت قرمز و فرآوری‌شده شامل چه مواد غذایی است؟ گوشت قرمز شامل گوشت پستانداران مانند گوشت گاو، گوسفند و خوک است؛ چه به‌صورت تازه، چرخ‌کرده یا منجمد مصرف شود. گوشت فرآوری‌شده به گوشتی گفته می‌شود که برای افزایش ماندگاری یا بهبود طعم، تحت فرایندهایی مانند نمک‌سود کردن، عمل‌آوری، تخمیر یا دودی کردن قرار گرفته باشد. سوسیس، ژامبون، بیکن، سالامی، گوشت کنسروی و برخی انواع گوشت‌های عمل‌آوری‌شده در این گروه قرار می‌گیرند. حتی بعضی محصولات تهیه‌شده از گوشت مرغ نیز اگر با روش‌هایی مانند دودی کردن یا عمل‌آوری فرآوری شده باشند، ممکن است در گروه گوشت‌های فرآوری‌شده قرار بگیرند.

چرا مصرف گوشت با سرطان روده ارتباط دارد؟

آژانس بین‌المللی تحقیقات سرطان (IARC)، وابسته به سازمان جهانی بهداشت، شواهد مربوط به ارتباط مصرف گوشت قرمز و فرآوری‌شده با سرطان را بررسی کرده است.

بر اساس این ارزیابی، گوشت فرآوری‌شده در گروه مواد سرطان‌زا برای انسان قرار دارد؛ زیرا شواهد کافی درباره ارتباط آن با سرطان روده بزرگ وجود دارد. گوشت قرمز نیز در گروه «احتمالاً سرطان‌زا برای انسان» طبقه‌بندی شده است، زیرا شواهدی از ارتباط آن با سرطان روده وجود دارد، هرچند این شواهد به اندازه گوشت فرآوری‌شده قطعی نیستند.

متخصص گوارش و جراحی می‌گوید این طبقه‌بندی‌ها میزان اطمینان به شواهد علمی را نشان می‌دهند و لزوماً به معنای یکسان بودن میزان خطر همه مواد سرطان‌زا نیستند.

مقدار مصرف اهمیت دارد

خطر تنها به این موضوع مربوط نیست که فرد تا به حال گوشت قرمز یا فرآوری‌شده مصرف کرده است؛ مقدار و دفعات مصرف نیز اهمیت دارند.

بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، با افزایش مصرف گوشت فرآوری‌شده، خطر ابتلا به سرطان روده نیز بیشتر می‌شود. بررسی ۱۰ مطالعه نشان داده است که مصرف روزانه ۵۰ گرم گوشت فرآوری‌شده با حدود ۱۸ درصد افزایش نسبی خطر ابتلا به سرطان روده ارتباط دارد.

در مورد گوشت قرمز، شواهد قطعی‌تر نیستند. برآوردهای موجود نشان می‌دهند که مصرف روزانه ۱۰۰ گرم گوشت قرمز می‌تواند با حدود ۱۷ درصد افزایش نسبی خطر همراه باشد.

این اعداد به معنای آن نیستند که فردی با خوردن مقدار مشخصی گوشت، ۱۷ یا ۱۸ درصد احتمال ابتلا به سرطان دارد؛ این ارقام فقط افزایش نسبی خطر را نشان می‌دهند.

فرآوری و پخت گوشت چه تأثیری دارد؟

پژوهشگران چند سازوکار احتمالی را برای ارتباط مصرف گوشت با سرطان روده مطرح کرده‌اند.

فرایندهایی مانند نمک‌سود کردن و دودی کردن می‌توانند باعث ایجاد برخی ترکیبات بالقوه سرطان‌زا شوند. همچنین پخت گوشت در دمای بسیار بالا، به‌ویژه هنگام کباب کردن، گریل کردن یا سرخ کردن در تابه، می‌تواند ترکیباتی مانند آمین‌های آروماتیک هتروسیکلیک و هیدروکربن‌های آروماتیک چندحلقه‌ای ایجاد کند.

بااین‌حال، رابطه میان نوع گوشت، روش پخت و خطر سرطان پیچیده است و هنوز همه جزئیات آن به‌طور کامل مشخص نشده است.

آیا باید مصرف گوشت را کاملاً قطع کنیم؟

نه لزوماً.

گوشت منبع خوبی از پروتئین، آهن، روی و برخی ویتامین‌های گروه B است و می‌تواند بخشی از یک رژیم غذایی متعادل باشد.

نگرانی اصلی، مصرف مداوم و زیاد، به‌ویژه گوشت‌های فرآوری‌شده است؛ نه اینکه همه افراد باید گوشت را به‌طور کامل از رژیم غذایی خود حذف کنند.

بهتر است سوسیس، کالباس، بیکن، سالامی و سایر گوشت‌های فرآوری‌شده به‌ندرت مصرف شوند و در عوض، تنوع بیشتری از مواد غذایی گیاهی در وعده‌های غذایی قرار گیرد.

چه غذاهایی را بیشتر مصرف کنیم؟

یک رژیم غذایی متعادل باید شامل مقدار زیادی سبزیجات، میوه‌ها، حبوبات، غلات کامل و سایر مواد غذایی سرشار از فیبر باشد.

فیبر غذایی نقش مهمی در سلامت روده دارد. شواهد علمی نشان می‌دهند که مصرف فیبر می‌تواند در کاهش خطر سرطان روده مؤثر باشد. همچنین رژیم‌های غذایی سرشار از غلات کامل، سبزیجات و میوه‌ها و کم‌تر حاوی گوشت قرمز و فرآوری‌شده، با خطر پایین‌تر ابتلا به سرطان ارتباط دارند.

بنابراین، هدف فقط حذف یک ماده غذایی نیست؛ الگوی کلی تغذیه اهمیت بیشتری دارد.

تغییرات روده را نادیده نگیرید

رژیم غذایی تنها یکی از عوامل مؤثر بر خطر سرطان روده است. سن، سابقه خانوادگی، برخی بیماری‌های روده، میزان فعالیت بدنی، وزن بدن، مصرف الکل و سیگار نیز می‌توانند در این خطر نقش داشته باشند.

تغییرات مداوم در عملکرد روده را نباید همیشه به رژیم غذایی نسبت داد. وجود خون در مدفوع، کاهش وزن بدون دلیل، درد یا ناراحتی مداوم شکم، تغییر طولانی‌مدت در عادات دفع یا کم‌خونی بدون علت مشخص باید با پزشک بررسی شود.

مصرف گهگاهی گوشت قرمز با مصرف زیاد و مداوم آن یکسان نیست. شواهد علمی نشان می‌دهند که مصرف منظم گوشت فرآوری‌شده با افزایش خطر سرطان روده ارتباط دارد و گوشت قرمز نیز با افزایش این خطر مرتبط است، هرچند شواهد درباره آن قطعی نیست.

پیام اصلی ساده است: مصرف گوشت‌های فرآوری‌شده را تا حد امکان محدود کنید، گوشت قرمز را در حد متعادل مصرف کنید و سبزیجات، حبوبات، غلات کامل و سایر مواد غذایی سرشار از فیبر را به بخش ثابت رژیم غذایی خود تبدیل کنید.