از آستانِ سید عبدالعظیم حسنی تا میزِ شهرداری تهران؛ آیا تهران نیاز به یک «انقلاب فرهنگی» دارد؟

 تهران به عنوان یک کلان‌شهرِ تمدنی، سال‌هاست که درگیرِ بحران‌های چندلایه شده است؛ از شکاف‌های اجتماعی گرفته تا تضادهای هویتی در مدیریتِ شهری. به مناسبتِ میلاد حضرت عبدالعظیم حسنی (ع)، به سراغ دکتر سید احمد علوی، عضو کمیسیون فرهنگی شورای شهر تهران رفتیم تا از زاویه‌ای کمتر دیده شده به این رویداد نگاه کنیم. آیا واقعه‌ی «عرضه دین» توسط ایشان در برابر امام هادی (ع)، می‌تواند به یک «مدلِ حکمرانی» برای مدیریتِ تهران تبدیل شود؟ این گفتگو، واکاویِ این فرضیه است.

صد آنلاین: جناب دکتر علوی، واقعه‌ی «عرضه دین» توسط حضرت عبدالعظیم (ع) بر امام هادی (ع)، در نگاه اول یک سنتِ مذهبی است. اما چطور می‌توان این رویداد را به «حکمرانی شهری» و «مدیریتِ کلان‌شهر» پیوند زد؟

دکتر علوی: سؤال بسیار دقیق و استراتژیکی است. ببینید، «عرضه‌ی دین» در سیره حضرت عبدالعظیم (ع) فقط یک گفتگوی ساده نبود؛ این یک «اعتبار‌سنجیِ معرفتی» در شرایطِ فتنه بود.

وقتی جامعه دچارِ تشتت آرا می‌شود و انحرافات فکری بالا می‌گیرد، مدیران و نخبگان باید عقاید و عملکردهای خود را به «مرجعیتِ حقیقی» عرضه کنند تا از درستی مسیر مطمئن شوند. در مدیریتِ شهریِ تهران، ما به چنین «عرضه‌ای» نیاز داریم.

 آیا تصمیماتِ امروزِ ما در شورای شهر و شهرداری، بر مدارِ «عدالت» و «منافعِ عمومی» است یا اسیرِ روزمرگی و فشارهای سیاسی؟

مدلِ حضرت عبدالعظیم (ع) به ما می‌گوید: مدیریتِ موفق، مدیریتی است که دائماً خود را در برابر «اصولِ ثابت» (مانند خدمت به مردم و اخلاق) بازتعریف کند.

صد آنلاین: در حوزه‌ی «اجتماعی و فرهنگی»، آموزه‌هایی که حضرت عبدالعظیم (ع) از امام هادی (ع) و امام عسکری (ع) دریافت کردند، چگونه می‌تواند مرهمی بر شکاف‌های امروزِ جامعه‌ی ما باشد؟

دکتر علوی: یکی از کلیدی‌ترین آموزه‌هایی که حضرت از امام هادی (ع) دریافت کردند، تأکید بر «وحدت و صلح‌جویی» در میان مؤمنان و پرهیز از تفرقه بود.

مدیریتِ شهریِ ما امروز بیش از هر زمان دیگری به «میانجی‌گری» نیاز دارد.

شهرری و آستانِ حضرت سیدالکریم (ع)، پیش از آنکه یک مرکزِ زیارتی باشد، یک «نقطه اتصالِ اجتماعی» است.

وقتی ما می‌گوییم «مدلِ حضرت عبدالعظیم»، یعنی الگویی که در آن، تکثرِ قومی و سلیقه‌ای، ذیلِ یک چترِ واحدِ ایمانی و اخلاقی جمع می‌شود. این همان درسی است که باید در محلاتِ تهران پیاده کنیم؛ شهری که همه در آن احساسِ تعلق کنند، نه شهری که در آن گروه‌ها در برابر هم صف‌آرایی کنند.

صد آنلاین: از منظرِ «سیاسی»، حضرت عبدالعظیم (ع) به عنوان یک شخصیتِ انقلابیِ ضداستبداد شناخته می‌شوند. این رویکرد برای مدیریتِ امروز که با فشارهای مختلفی روبروست، چه پیامی دارد؟

دکتر علوی: ایستادگیِ حضرت عبدالعظیم (ع) در برابرِ جریاناتِ انحرافی و ظالمانه زمانه، یک «درسِ سیاسیِ بزرگ» است.

ایشان نشان داد که «انقلابی‌گری» به معنایِ پرخاشگری نیست، بلکه به معنایِ «ثباتِ قدم بر سرِ حقیقت» است.

در فضای سیاسیِ امروزِ مدیریتِ شهری، ما نباید اجازه دهیم فشارهای لابی‌های ثروت یا جریاناتِ خاص، مسیرِ خدمت‌رسانی به مردم را منحرف کند.

حضرت عبدالعظیم (ع) به ما آموخت که حتی در تبعید و شرایطِ سخت، می‌توان «مرجعیتِ فکری» ایجاد کرد.

مدیریتِ شهریِ انقلابی، مدیریتی است که «صداقت» را بر «مصلحت‌اندیشی‌های کاذب» مقدم بداند.

صد آنلاین: به عنوان سؤال آخر؛ اگر بخواهید این میراث را در یک برنامه عملیاتی برای شهرداری خلاصه کنید، اولویت با چیست؟

دکتر علوی: اولویت، تبدیلِ شهرری از یک «حاشیه» به «کانونِ هویت‌بخش» است. ما باید با الهام از شخصیتِ تمدن‌سازِ حضرت عبدالعظیم (ع)، ری را به الگویی از «حکمرانیِ فرهنگی» تبدیل کنیم. شهرداری باید در این منطقه به جای «پیمانکاریِ عمرانی»، به سمتِ «مدیریتِ زیست‌بومِ فرهنگی» حرکت کند.

 این یعنی مشارکت دادنِ واقعیِ مردم در امور؛ همان‌طور که سیدالکریم (ع) با مردم زیست و برای مردم روایت کرد، مدیریتِ امروزِ ما نیز باید «شنوایِ صدای مردم» باشد. این، همان «عرضه‌ی دین و خدمت» بر سرچشمه‌ی حقیقت است که اگر محقق شود، بسیاری از گره‌های تهران باز خواهد شد.