چهارشنبه ۲۵ شهريور ۱۴۰۵
وقتی اخلاق، پناهگاهِ جامعه میشود؛ ناگفتههایی از میراث روایی حضرت عبدالعظیم(ع) در گفتگو با سید مهدی حسینزاده
0 پسندیدم
منشور پنهانِ زندگی شیعی؛ از تذکرات امام رضا(ع) تا دستورالعملهای سلوکیِ حضرت عبدالعظیم(ع)
بازدید:۸۲
صد آنلاین | در روزگاری که هجمههای اخلاقی و چالشهای اجتماعی، ارکان جوامع را هدف قرار داده است، بازخوانیِ الگوهای اصیلِ معرفتی نهتنها یک ضرورت، که تنها راه نجات است. به مناسبت فرارسیدن میلاد با سعادت حضرت عبدالعظیم حسنی (ع)، به سراغ حجتالاسلام والمسلمین سید مهدی حسینزاده، پژوهشگر و کارشناس مذهبی رفتهایم تا در فضایی صریح و تحلیلی، ابعادِ شگفتانگیزِ «منشور اخلاقی، عبادی و معرفتی» این محدث بزرگ را واکاوی کنیم.در روزگاری که هجمههای اخلاقی و چالشهای اجتماعی، ارکان جوامع را هدف قرار داده است، بازخوانیِ الگوهای اصیلِ معرفتی نهتنها یک ضرورت، که تنها راه نجات است. به مناسبت فرارسیدن میلاد با سعادت حضرت عبدالعظیم حسنی (ع)، به سراغ حجتالاسلام والمسلمین سید مهدی حسینزاده، پژوهشگر و کارشناس مذهبی رفتهایم تا در فضایی صریح و تحلیلی، ابعادِ شگفتانگیزِ «منشور اخلاقی، عبادی و معرفتی» این محدث بزرگ را واکاوی کنیم.
آنچه در ادامه میخوانید، مشروح این گفتگوی صریح است:
صد آنلاین: حضرتعالی از «منشور متکاملِ سبک زندگی» در روایات حضرت عبدالعظیم(ع) سخن به میان آوردهاید. نقطه ثقل این منشور کجاست و چرا این محدث عالیقدر، روایات معصومین(ع) را در این قالب پیوسته روایت کردهاند؟
حجتالاسلام حسینزاده: بسمالله الرحمن الرحیم. ببینید، حضرت عبدالعظیم حسنی (ع) صرفاً یک راویِ ساده نیستند؛ ایشان گنجینهدارِ معارف چهار امام معصوم (ع) در ۷۹ سال عمر بابرکت خود بودهاند. نکته طلایی اینجاست که روایات ایشان جزیرهای و جدا از هم نیستند، بلکه یک «زنجیره به هم پیوسته» را تشکیل میدهند. این منشور از سختگیرانهترین دستورات در روابط اجتماعی آغاز میشود، به عباداتِ جانبخش میرسد و با عقلانیت و معرفتِ ولایی چفت و بست میخورد. کسی که این میراث را مرور کند، نقشه راهِ کاملِ انسانِ مؤمن را در دست خواهد داشت.
صد آنلاین: یکی از بخشهای تکاندهنده در این روایات، هشدار شدید درباره سلامت روابط درونی جامعه ایمانی و حرمتِ دوستان اهلبیت(ع) است. امام رضا(ع) در این زمینه چه پیامی به سیدالکریم ابلاغ فرمودهاند؟
حجتالاسلام حسینزاده: دقیقاً همینطور است. اینجاست که تعارفات کنار میرود. امام رضا (ع) در پیامی صریح و بیپرده به حضرت عبدالعظیم میفرمایند: «سلام مرا به دوستانم برسان و بگو در دلهای خود برای شیطان راهی باز نکنند.» اما اوجِ هشدار آنجاست که امام تأکید میکنند: شیعیان نباید به دشمنی و بدگویی با یکدیگر مشغول شوند!
طبق این روایت، هر کس دوستی از دوستان ما را بیازارد یا کینهای از او به دل بگیرد، خداوند او را در دنیا به شدیدترین عذابها گرفتار میکند و در آخرت از زیانکاران خواهد بود؛ کار به جایی میرسد که امام میفرماید: «روح ایمان از قلب چنین کسی بیرون رفته و از ولایت اهلبیت خارج میشود!» این یعنی حریمِ جامعه ایمانی، خط قرمزِ واقعیِ مکتب اهلبیت است و هیچکس اجازه ندارد با تفرقه، این فضا را ناامن کند.
صد آنلاین: در حوزه عبادات نیز حضرت عبدالعظیم روایتهای بکری از مناجاتهای حضرت موسی(ع) با پروردگار به نقل از امام هادی(ع) آوردهاند. مهمترین درسِ این بخش چیست؟
حجتالاسلام حسینزاده: امام هادی (ع) پرده از گفتگوی رازآلود حضرت موسی با خداوند برمیدارند. مثلاً پاداش وضوی کامل از خوف خدا، نورانیتِ میان دو چشم در روز قیامت است؛ یا روزه ماه رمضان، پناهگاه امن در برابر هول و وحشتِ محشر است. اما نکته بسیار لطیف و جالبتوجه در این احادیث، رازِ خلیلالله شدنِ حضرت ابراهیم (ع) است. خداوند چرا ابراهیم را دوستِ خود گرفت؟ چون او بسیار بر پیامبر (ص) و اهلبیت پاکش صلوات میفرستاد! این نشان میدهد که پیوندِ باطنی با نورِ اهلبیت (ع)، سرچشمه تمام مقامهای معنوی است.
صد آنلاین: در بخش پایانی این منشور، به حکمتها و عقلانیتِ رفتاری برمیخوریم؛ جایی که امیرالمؤمنین(ع) و امام باقر(ع) توصیههای سنگینی برای خودسازی دارند. نگاه شما به این بخش چیست؟
حجتالاسلام حسینزاده: عقلانیت، گمشدهی انسان امروز است. حضرت عبدالعظیم از امیرالمؤمنین (ع) نقل میکند که «تدبیر پیش از کار، انسان را از پشیمانی ایمن میدارد» یا این جمله کلیدی که «ارزش هر کس به اندازه اعمال نیکوی اوست». امام باقر (ع) هم به محمد بن مسلم هشدار میدهند که مردم تو را گول نزنند؛ مراقبان الهی اعمالت را ثبت میکنند و هیچ کار نیکی را کوچک مشمار. در کنار اینها، داستان سلمان و ابوذر و قناعتِ عمیق آنها به ما میآموزد که سبک زندگی دینی با تجملات و بیمبالاتیهای امروزی فرسنگها فاصله دارد.
صد آنلاین: به عنوان سوال پایانی، پیوند این معارف با مسئله «شناخت امام» و معارف اعتقادی را چگونه ارزیابی میکنید؟
حجتالاسلام حسینزاده: تمام این پازل زمانی معنا پیدا میکند که به معرفتِ امام وصل شود. حضرت عبدالعظیم در نامهای از امام رضا (ع) درباره ایمان ابوطالب (ع) میپرسند و پاسخی قاطع دریافت میکنند، یا در تفسیر آیات قرآن تأکید میکنند که راهِ مستقیم و «سبیل مقیم»، همان راهی است که اهلبیت برپا داشتهاند. سلوکِ رفتاری شیعه بدون تکیه بر این معرفتِ عمیق، ناقص است. امیدواریم جامعه ما نیز با الگوگیری از زندگانی پربرکت حضرت سیدالکریم (ع)، اخلاق، عبادت و معرفت را در هم بیامیزد.
0 پسندیدم