از یک دانه نمک تا یک دانه ذرت/ زنگ خطر سنگ کلیه را جدی بگیرید

اگر تا به حال درد ناشی از سنگ کلیه را تجربه کرده باشید، می‌دانید که چگونه در عرض چند ثانیه می‌تواند اشک شما را درآورد.

سنگ کلیه چگونه خود را نشان می‌دهد؟

ممکن است فردی سنگ کلیه داشته باشد اما هیچ علامتی را تجربه نکند. اگر سنگ به اندازه‌ای کوچک باشد که بدون گیر کردن در مسیر، از سیستم ادراری عبور کند، احتمالاً هیچ نشانه‌ای بروز نخواهد کرد. گاهی اوقات وجود سنگ کلیه به طور تصادفی و زمانی کشف می‌شود که پزشک به دلیل دیگری از بیمار تصویربرداری انجام می‌دهد. معمولاً تا زمانی که سنگ به یکی از دو لوله حالب (که کلیه را به مثانه متصل می‌کنند) منتقل نشود، علامتی ایجاد نمی‌شود.

حس سنگ کلیه چگونه است؟

شایع‌ترین علامت این عارضه، درد شدید در ناحیه پهلوی همان سمتی است که سنگ قرار دارد؛ درست بین دنده‌های پایینی و لگن. این درد ممکن است به ناحیه کمر، شکم یا کشاله ران نیز سرایت کند. بسته به اندازه سنگ و محل گیر کردن آن، شدت درد می‌تواند خفیف یا بسیار شدید باشد. درد معمولاً به صورت موجی یا با شدت متغیر بروز می‌کند. اگر سنگ قبل از گیر کردن، به قسمت‌های پایین‌تر مجرای ادرار رسیده باشد، بیمار ممکن است هنگام ادرار کردن نیز درد را احساس کند.

سایر علائم و نشانه‌های سنگ کلیه عبارتند از:

ادرار کدر، کف‌آلود یا بدبو

صورتی، قرمز یا قهوه‌ای شدن رنگ ادرار

مشاهده کریستال در ادرار

احساس مداوم یا فوری نیاز به دفع ادرار

احساس سوزش هنگام ادرار کردن

تولید ادرار کمتر از مقدار معمول

تب و لرز

تهوع و استفراغ

چه عواملی باعث ایجاد سنگ کلیه می‌شوند؟

سنگ کلیه به دلیل وجود مقادیر بالای مواد معدنی یا نمک‌های خاص در ادرار ایجاد می‌شود؛ موادی مانند کلسیم، اگزالات، فسفر و اسید اوریک. زمانی که ادرار کافی در بدن وجود نداشته باشد تا غلظت این مواد معدنی را در کلیه‌ها پایین نگه دارد، سنگ تشکیل می‌شود. همچنین ممکن است مواد شیمیایی خاصی که از تشکیل کریستال‌ها جلوگیری می‌کنند، به اندازه کافی در ادرار وجود نداشته باشند. فرآیند تشکیل سنگ‌ها معمولاً ماه‌ها یا سال‌ها طول می‌کشد.

عوامل افزایش‌دهنده خطر ابتلا به سنگ کلیه:

کم بودن حجم ادرار ناشی از کم‌آبی بدن: زمانی که ادرار تیره و غلیظ باشد، یعنی حجم آن کم است. با نوشیدن آب کافی، ادرار باید به رنگ زرد کمرنگ درآید.

مقادیر بالای برخی مواد معدنی یا نمک در رژیم غذایی: مصرف زیاد سدیم، کلسیم، پروتئین و اگزالات (موجود در غذاهایی مانند بادام، سبزیجات برگ سبز، سیب‌زمینی، غلات، سویا، چای، ریواس و چغندر)

برخی از شرایط پزشکی: بیماری التهابی روده (مانند کولیت اولسراتیو و بیماری کرون)، بیماری پاراتیروئید، بیماری‌های ارثی (مانند تجمع اسید آمینه در ادرار)، جراحی روی معده یا روده، دیابت و فشار خون بالا، نقرس، پوکی استخوان، بارداری و سابقه خانوادگی سنگ کلیه (به ویژه در والدین یا خواهر و برادر)/خراسان