فاش شدن یک نقشه وحشتناک/ قتل مرد تهرانی با طراحی همسر و ۳ دوست صمیمی

 به گزارش صد آنلاین ،یک سال قبل، زنی به نام سمیرا با مراجعه به پلیس، مدعی شد که همسرش به نام وحید ناپدید شده است. با این اظهارات، مأموران تحقیقات خود را برای یافتن ردی از این مرد جوان آغاز کردند.

در بررسی های اولیه مشخص شد که تلفن همراه وحید، آخرین بار در حوالی شهریار آنتن دهی داشته است. به این ترتیب، با تحقیقات میدانی و بازبینی محل، مشخص شد که وحید آخرین بار پس از خروج از یک رستوران و در حالی که به سمت خودروی خود می رفته، توسط سه مرد که مسلح به چاقو و قمه بودند محاصره شده است. آن ها او را مورد ضرب و شتم قرار دادند و سپس بدن نیمه جان او را به داخل خودروی خود انداختند.

در ادامه تحقیقات مشخص شد که در زمان وقوع حادثه، همسر وحید نیز در داخل خودروی آن مردان مسلح حضور داشته است. به این ترتیب، سمیرا دستگیر شد. او در بازجویی ها مدعی شد: آن سه نفر، دوستان وحید بودند و با همسرم اختلاف حساب داشتند. روز حادثه، آن ها به زور از من خواستند با شوهرم تماس بگیرم تا مکان او را شناسایی کنند. من فکر می کردم آن ها می خواهند با همسرم حرف بزنند، اما آن ها او را کشتند.

پس از اظهارات سمیرا، پلیس سه متهم دیگر پرونده را نیز دستگیر کرد. اما هر سه نفر مدعی شدند که سمیرا از آن ها خواسته بود تا همسرش را به قتل برسانند.

در ادامه تحقیقات، مشخص شد که سمیرا پنج سال قبل از همسر اول خود جدا شده بود و دو پسر بزرگ نیز داشته است، اما به خانواده وحید گفته بود که آن ها برادرانش هستند. همچنین مشخص شد که سمیرا پنج سال از وحید بزرگ تر بوده است. از طرف دیگر، در تحقیقات روشن شد که وحید نیز از همسر سابق خود یک دختر کوچک داشته است.

با تکمیل تحقیقات، پرونده برای رسیدگی به شعبه ۱۳ دادگاه کیفری یک استان تهران فرستاده شد.

در دادگاه چه گذشت؟

در ابتدای جلسه دادگاه، دختر ، پدر و مادر مقتول درخواست قصاص کردند. سپس متهم ردیف اول به جایگاه رفت و گفت: «ما با وحید دوست بودیم و رفت و آمد داشتیم. اما همسرش به ما می گفت که وحید خیلی او را اذیت می کند و حاضر به جدایی هم نیست. بعد هم گفت که وحید ثروت زیادی دارد و می توانیم بعد از حذف او، اموالش را تصاحب کنیم. در واقع، او دستور قتل را داده بود. وگرنه اختلاف حساب ما با وحید در حدی نبود که بخواهیم او را بکشیم. روز حادثه هم هر سه نفر به یک اندازه او را زدیم.»

دو متهم دیگر نیز اظهارات متهم ردیف اول را تأیید کردند. پس از آن، سمیرا به جایگاه رفت و با رد کردن اظهارات آن سه متهم گفت: «من اتهام آمریت در قتل را قبول ندارم. من هیچ وقت از آن ها نخواستم که همسرم را بکشند. آن ها خودشان نقشه را کشیدند و خودشان هم آن را اجرا کردند.»

با پایان جلسه دادگاه، قضات برای صدور رأی وارد شور شدند.

سوالات متداول درباره این پرونده قضایی:

۱ [حقوقی]: متهمان در دادگاه مدعی شده اند که سمیرا «دستور قتل» را صادر کرده است. چه تفاوتی بین «آمریت در قتل» و «معاونت در قتل» وجود دارد و مجازات هر کدام چیست؟ این تفاوت از نظر حقوقی بسیار مهم است. «آمریت در قتل» (که در فقه به آن «تسبیب در قتل با امر» نیز گفته می شود) زمانی محقق می شود که شخصی (آمر) دیگری را (مأمور) به قتل سومی امر کند و مأمور نیز به دنبال همین امر، مرتکب قتل شود. در این صورت، هر دو (آمر و مأمور) شریک در قتل عمدی محسوب می شوند و هر دو مستحق قصاص هستند. مستند قانونی این حکم، ماده ۱۲۶ قانون مجازات اسلامی است که می گوید: «هرگاه کسی شخصی را به ارتکاب جرمی امر کند و بگوید تو مسئول نیستی... و شخص مطیع او شود، آمر و مأمور هر دو به مجازات جرمی که مرتکب شده اند محکوم می شوند.» اما «معاونت در قتل» (موضوع ماده ۱۲۷ قانون مجازات اسلامی) به اعمالی مانند تهیه سلاح، راهنمایی، ایجاد انگیزه یا پشتیبانی گفته می شود که نقش مستقیم در اجرای قتل ندارند. مجازات معاونت در قتل عمدی، حبس تعزیری درجه ۳ یا ۴ (۶ تا ۱۵ سال) است، نه قصاص. در این پرونده، اگر دادگاه ثابت کند که سمیرا «دستور قتل» داده است، او نیز مشمول قصاص خواهد شد. اما اگر مشخص شود که او صرفاً «اطلاع داده» یا «زمینه را فراهم کرده»، عنوان معاونت برای او صادق است.

۲ [حقوقی]: مقتول از همسر سابق خود یک دختر داشته است. آیا این دختر نیز به عنوان یکی از اولیای دم حق درخواست قصاص دارد؟ سهم او در صورت مصالحه چگونه محاسبه می شود؟ بله، مطابق قانون مدنی و قانون مجازات اسلامی، فرزندان مقتول (اعم از پسر و دختر، چه از همسر دائم و چه از همسر موقت، و چه در قید حیات باشند و چه فوت کرده باشند) جزو طبقه اول وراث هستند و حق قصاص دارند. فقط در مورد دیه، سهم دختر نصف سهم پسر است. اما در قصاص، همه اولیای دم حق دارند و در صورت گذشت یا مصالحه، سهم آن ها را دریافت می کنند. در این پرونده، علاوه بر پدر و مادر مقتول، دختر کوچک وحید از همسر سابقش نیز به عنوان یکی از اولیای دم محسوب می شود. اگر این دختر خردسال باشد، مقام قضایی (دادستان یا قیم قانونی) به نمایندگی از او درخواست قصاص می کند. در صورت مصالحه (گذشت از قصاص در ازای دریافت دیه)، سهم این دختر (نصف سهم پسر) از دیه به حساب او واریز می شود.

۳ [کارشناسی]: از منظر روان شناسی جنایی، چه عواملی باعث می شود که یک زن (سمیرا) با وجود سن بالاتر و داشتن دو پسر از ازدواج قبلی، دست به طراحی قتل همسر جوان تر خود بزند؟ این پرسش از جنبه [کارشناسی روان شناسی جنایی] قابل بررسی است. چندین عامل می تواند در این پرونده نقش داشته باشد:

عامل سنی و تفاوت قدرت: سمیرا ۵ سال از وحید بزرگ تر بوده است. در برخی روابط، تفاوت سنی قابل توجه (به ویژه زمانی که زن بزرگ تر است) می تواند باعث احساس «ناامنی در کنترل رابطه» و «ترس از دست دادن همسر به زن جوان تر» شود. برای جبران این احساس ناامنی، برخی به رفتارهای کنترل گرانه یا حتی حذف فیزیکی رو می آورند.

سابقه طلاق قبلی: افرادی که طلاق را تجربه کرده اند، گاهی به این نتیجه می رسند که «حل مشکلات از طریق حذف طرف مقابل» آسان تر از طلاق مجدد است (که با هزینه های اجتماعی، مالی و روانی همراه است). به خصوص اگر سمیرا از همسر اول خود پسر داشته باشد، احتمالاً نمی خواسته بار دیگر طعم شکست در ازدواج را بچشد.

طمع مالی: متهمان گفته اند که سمیرا به آن ها گفته بود «وحید ثروت زیادی دارد و می توانیم اموالش را تصاحب کنیم». این انگیزه مالی (محروم نماندن از ارث یا تصاحب اموال) در بسیاری از جرایم سازمان یافته خانوادگی دیده می شود.

اختلال شخصیت ضداجتماعی: اگر سمیرا توانایی همدلی با قربانی (وحید) را نداشته و صرفاً او را وسیله ای برای تأمین اهداف خود (ثروت، رهایی از آزار) می دیده است، احتمالاً دچار اختلال شخصیت ضداجتماعی است. این افراد فاقد احساس گناه و پشیمانی بوده و به راحتی دیگران (حتی همسر خود) را به عنوان مانع از میان برمی دارند.

۴ [حقوقی]: هر سه متهم (قاتلان مستقیم) گفته اند «هر سه نفر به یک اندازه او را زدیم». در قتل عمدی، اگر ضربات متعددی وارد شده باشد و مشخص نباشد کدام ضربه کشنده بوده است، چه حکمی صادر می شود؟ آیا همه قصاص می شوند؟ بله، طبق ماده ۳۱۵ قانون مجازات اسلامی، در چنین مواردی قاعده «اشتراک در قتل» جاری می شود. این ماده می گوید: «هرگاه چند نفر با هم قتل عمدی مرتکب شوند، خواه با یک وسیله و خواه با وسایل مختلف، به طوری که قتل مستند به همگی آن ها باشد، هر یک از آن ها به عنوان قاتل عمدی محسوب شده و به مجازات قصاص محکوم می شوند. مگر این که ثابت شود ضربه یکی از آن ها قبل از مرگ واقع شده و ضربه دیگری پس از مرگ بوده یا ضربه یکی از آن ها مستقیماً منجر به مرگ شده باشد.» در این پرونده، هر سه متهم اعتراف کرده اند که به طور مساوی به مقتول ضربه زده اند. با توجه به این که مشخص نیست کدام ضربه کشنده بوده و ضربات با وسایل مختلف (چاقو و قمه) همزمان وارد شده است، هر سه نفر شریک در قتل عمدی محسوب می شوند و در صورت اثبات اتهام، هر سه نفر به قصاص محکوم خواهند شد (یعنی اعدام برای هر سه نفر). تنها راه نجات آن ها این است که یکی از آن ها ثابت کند ضربه او پس از مرگ وارد شده است (مثلاً با گواهی پزشکی قانونی).

۵ [کارشناسی]: از نظر جرم شناسی، چگونه می توان بین «ادعای سمیرا مبنی بر اینکه به زور سوار خودرو شده» و «ادعای متهمان مبنی بر اینکه او آمر قتل بوده»، تشخیص درست داد؟ چه شواهدی برای دادگاه تعیین کننده است؟ این پرسش از جنبه [کارشناسی جرم شناسی و ادله اثبات] قابل بررسی است. در چنین پرونده هایی که «قول در مقابل قول» است، دادگاه به سراغ قرائن و شواهد عینی می رود:

تحلیل محتوای تماس تلفنی: اگر سمیرا واقعاً به زور مجبور به تماس با وحید شده بود، بایستی در صدای او، اضطراب، لکنت، و حتی درخواست کمک غیرمستقیم (با کدهای توافقی) شنیده می شد. کارشناسان مرکز تشخیص هویت و صوت می توانند با تحلیل امواج صوتی، «حالت اجباری بودن» یا «عادی بودن» تماس را تشخیص دهند. اگر تماس عادی و دوستانه بوده، ادعای سمیرا ضعیف می شود.

رفتار سمیرا پس از قتل: اگر سمیرا بی گناه بود، بلافاصله پس از قتل یا حتی ساعاتی بعد، موضوع را به پلیس گزارش می داد. اما او یک سال بعد (و به بهانه ناپدید شدن) به پلیس مراجعه کرد. این تأخیر طولانی، یک قرینه قوی علیه او محسوب می شود.

بررسی تراکنش های مالی و وعده های پولی: اگر بین متهمان و سمیرا، پیامک، رسید بانکی، یا شهادت شاهد دومی مبنی بر «قول پول در ازای قتل» وجود داشته باشد، می تواند ادعای آن ها را تقویت کند. حتی اگر پولی رد و بدل نشده باشد، وجود «وعدۀ قطعی» برای مجازات کافی است.

الگوی رفتاری سمیرا در زندگی مشترک: تحقیق از همسایگان، بستگان و همکاران درباره «نحوه برخورد سمیرا با وحید» و «وجود درگیری های شدید و تهدید به مرگ» می تواند روشن کند که آیا او قادر به طراحی چنین جنایتی بوده یا خیر.

در نهایت، اگر ادعای متهمان با چند قرینه مستقل تأیید شود، دادگاه به نفع آن ها رأی می دهد. در غیر این صورت، اصل برائت به نفع سمیرا اعمال می شود./رکنا