چهارشنبه ۰۹ ارديبهشت ۱۴۰۵
0 پسندیدم
سکته قلبی، دشمنی خاموش که سن نمیشناسد!
بازدید:۱۵۲
صد آنلاین | سکته قلبی دیگر مختص سالمندان نیست؛ سبک زندگی کمتحرک، تغذیه نامناسب، استرس و عوامل ژنتیکی باعث شده حتی جوانان و نوجوانان نیز در معرض خطر قرار بگیرند. تشخیص زودهنگام، پایش منظم فشار خون، قند و چربی خون و اصلاح سبک زندگی، مهمترین ابزار پیشگیری از این قاتلان خاموش قلب هستند.به گزارش صد آنلاین ، فشار خون، چربی خون، دیابت، کمتحرکی و استرس؛ عواملی که میتوانند قاتلان خاموش قلب باشند و بسیاری از افراد حتی از وجودشان بیخبرند. بررسیها نشان میدهد سکته قلبی دیگر مختص سالمندان نیست و جوانان نیز در معرض خطرند.
سلامت قلب و عروق، یکی از مهمترین شاخصهای طول عمر و کیفیت زندگی است. با تغییر سبک زندگی، افزایش استرس و تغذیه نامناسب، سن بروز سکته قلبی در ایران به شکل نگرانکنندهای کاهش یافته و بسیاری از عوامل خطر همچنان در جامعه ما رواج دارند.
فشار خون بالا، چربی خون و دیابت، همراه با کمتحرکی و مصرف سیگار، قلیان و حتی سیگارهای الکترونیک زمینه را برای بروز سکتههای قلبی فراهم میکنند، در حالی که تشخیص به موقع و اصلاح سبک زندگی میتواند جانها را نجات دهد.
دکتر محمد روزبهانی، فوق تخصص قلب و عروق در گفت و گویی تفصیلی با خبرنگار ایرنا، نگاهی کامل به علائم هشداردهنده، راهکارهای پیشگیری و توصیههای طلایی برای حفاظت از سلامت قلب دارد.
مهمترین عوامل خطر بیماریهای قلبی عروقی در ایران جیست و کدامیک بیشتر سلامتی مردم را تهدید می کند؟ (فشار خون، دیابت، چربی خون، استرس، دخانیات و کم تحرکی)
بیماریهای قلبیعروقی همچنان یکی از مهمترین علل مرگومیر در کشور به شمار میروند و بررسیها نشان میدهد مجموعهای از عوامل خطر در بروز این بیماریها نقش دارند.
مهمترین این عوامل شامل فشار خون بالا، دیابت، چربی خون بالا، استرس مزمن، مصرف دخانیات، کمتحرکی و سابقه خانوادگی است که هر یک میتواند زمینهساز آسیب به قلب و عروق شود.
متخصصان حوزه قلب و عروق، عوامل خطر را به ۲ دسته کلی تقسیم میکنند؛ نخست عوامل غیرقابل اجتناب یا ژنتیکی که فرد آنها را به ارث میبرد و ناگزیر از کنترل دقیق آنهاست. برای مثال برخی افراد بهصورت مادرزادی به دیابت نوع یک مبتلا هستند یا دچار چربی خون ارثی از نوع «هایپرکلسترولمی فامیلیال» میشوند.
همچنین سابقه خانوادگی قوی بیماری قلبی میتواند احتمال ابتلا را افزایش دهد. در این موارد، اگرچه امکان حذف عامل وجود ندارد، اما کنترل و پایش منظم میتواند از بروز عوارض جدی جلوگیری کند.
در مقابل، گروهی از عوامل خطر اکتسابی و قابل کنترل هستند. مصرف سیگار، استرس، کمتحرکی، بخشی از موارد چربی خون بالا و حتی در برخی افراد فشار خون بالا، در این دسته قرار میگیرند.
اصلاح سبک زندگی، ترک دخانیات، فعالیت بدنی منظم و مدیریت استرس میتواند سهم قابل توجهی در کاهش احتمال ابتلا به بیماریهای قلبی داشته باشد.
در میان همه این عوامل، فشار خون بالا از اهمیت ویژهای برخوردار است و از آن به عنوان «قاتل خاموش» یاد میشود؛ چرا که اغلب بدون علامت است و ممکن است سالها وجود داشته باشد بیآنکه فرد از آن آگاه باشد.
در بسیاری از موارد، افراد زمانی متوجه ابتلا به فشار خون میشوند که دچار عوارضی مانند سکته قلبی یا آسیبهای عروقی شدهاند. حتی در بخشی از بیماران، فشار خون بالا نخستینبار هنگام مراجعه به دلیل سکته قلبی تشخیص داده میشود و بررسیها نشان میدهد این مشکل از مدتها قبل وجود داشته است.
به همین دلیل برنامههای غربالگری و پایش فشار خون در مناسبتهای سلامتمحور و مراکز درمانی اهمیت زیادی دارد؛ چرا که بخش قابل توجهی از مبتلایان در همین بررسیهای ساده شناسایی میشوند.
در کنار فشار خون، مصرف سیگار نیز از مهمترین و در عین حال قابل پیشگیریترین عوامل خطر به شمار میرود. ترک دخانیات میتواند در همان سالهای نخست، خطر بروز بیماریهای قلبیعروقی را به طور قابل توجهی کاهش دهد و برآوردها نشان میدهد با قطع مصرف سیگار، امکان کاهش حدود ۳۵ تا ۴۰ درصدی خطر این بیماریها وجود دارد.
بر این اساس، اگرچه برخی عوامل خطر ماهیت ژنتیکی دارند، اما سهم قابل توجهی از تهدیدهای قلبی با اصلاح رفتار و پایش منظم قابل کنترل و پیشگیری است.
چه میزان از بیماریهای قلبی عروقی با اصلاح سبک زندگی قابل پیشگیری است و مردم دقیقا باید از کجا شروع کنند؟
اصلاح سبک زندگی یکی از مؤثرترین راهکارها در پیشگیری و کنترل بیماریهای قلبیعروقی به شمار میرود؛ بهگونهای که بخش قابل توجهی از این بیماریها، چه در مرحله بروز عوامل خطر و چه پس از ابتلا، با تغییر عادات روزمره قابل مدیریت است.
در حوزه قلب و عروق، رویکردی با عنوان «اصلاح سبک زندگی» به عنوان پایه اصلی درمان و پیشگیری مطرح است. این رویکرد نهتنها برای افرادی که دچار بیماری قلبی شدهاند، بلکه برای کسانی که هنوز بیمار نشدهاند اما دارای عوامل خطر مانند دیابت، فشار خون بالا یا چربی خون هستند نیز توصیه میشود.
در بیماران مبتلا به دیابت، کنترل دقیق رژیم غذایی اهمیت ویژهای دارد. کاهش مصرف قند و شکر، پرهیز از شیرینیجات، مربا و فرآوردههای قندی و در کنار آن مصرف منظم داروها، نقش کلیدی در جلوگیری از آسیبهای قلبی دارد.
در مبتلایان به فشار خون بالا نیز رعایت رژیم غذایی کمنمک و کمچرب، محدود کردن مصرف گوشت قرمز و افزایش مصرف میوه و سبزیجات از اصول اساسی کنترل بیماری است.
کمتحرکی نیز یکی از عوامل خطر مهم برای سلامت قلب محسوب میشود. توصیه میشود افراد، حتی بدون مراجعه به باشگاههای ورزشی، فعالیت بدنی منظم داشته باشند.
پیادهروی روزانه به مدت ۴۵ دقیقه تا یک ساعت میتواند تأثیر قابل توجهی در کاهش خطر بیماریهای قلبیعروقی داشته باشد.
اصلاح سبک زندگی محدود به بیماران نیست و به کل جامعه توصیه میشود. کاهش مصرف نمک و چربی، محدود کردن مصرف گوشت قرمز به ۲ تا سه بار در هفته، استفاده منظم از میوه و سبزیجات در برنامه غذایی و مصرف ماهی دستکم دو بار در هفته از جمله توصیههای مهم در این زمینه است.
بر اساس توصیههای انجمنهای معتبر قلب، گنجاندن این تغییرات ساده در برنامه روزانه میتواند نقش تعیینکنندهای در پیشگیری از بیماریهای قلبی داشته باشد.
در مجموع، آغاز اصلاح سبک زندگی از تغییرات کوچک اما مستمر در تغذیه و فعالیت بدنی شروع میشود؛ اقداماتی که نهتنها احتمال ابتلا به بیماریهای قلبی را کاهش میدهد، بلکه در کنترل بیماری در مبتلایان نیز تأثیر بسزایی دارد.
علائم هشدار سکته قلبی چیست و مردم در مواجهه با درد قفسه سینه یا تنگی نفس چه اقداماتی باید انجام دهند؟
درد قفسه سینه مهمترین و شایعترین علامت هشداردهنده در سکته قلبی است؛ دردی که معمولاً پشت استخوان جناغ احساس میشود و ماهیتی فشارنده و سنگین دارد.
بسیاری از بیماران این درد را به صورت احساس فشار شدید، سنگینی یا قرار گرفتن جسمی سنگین روی قفسه سینه توصیف میکنند.
این درد اغلب به گردن، شانه چپ، فک پایین یا دست چپ انتشار پیدا میکند و میتواند با علائمی مانند تعریق سرد، تهوع و بیقراری همراه باشد.
ویژگی مهم درد قلبی این است که با فعالیت بدنی، راه رفتن یا استرس تشدید میشود و با استراحت یا مصرف قرصهای زیرزبانی مانند نیتروگلیسیرین بهبود نسبی پیدا میکند.
مدت این درد معمولاً بین پنج تا ۱۰ دقیقه است، اما در صورت تداوم یا شدت گرفتن، باید آن را یک وضعیت اورژانسی تلقی کرد.
در چنین شرایطی، توصیه میشود فرد بدون اتلاف وقت با اورژانس تماس بگیرد و از مراجعه خودسرانه و تأخیر در دریافت خدمات درمانی پرهیز کند.
اگر بیمار پیشتر داروی زیرزبانی تجویز شده در اختیار دارد، میتواند طبق دستور پزشک از آن استفاده کند، اما این اقدام جایگزین مراجعه فوری به مراکز درمانی نیست.
با این حال، علائم سکته قلبی همیشه به شکل کلاسیک بروز نمیکند. در زنان و همچنین در سالمندان، ممکن است درد قفسه سینه شدت یا ویژگیهای تیپیک نداشته باشد.
گاهی زنان با دردهای خفیفتر، احساس ناراحتی مبهم در قفسه سینه، تنگی نفس، ضعف ناگهانی یا حتی افت فشار خون مراجعه میکنند. در افراد مسن نیز ممکن است سکته قلبی تنها با تنگی نفس، سرگیجه یا بیحالی بروز کند، بدون آنکه درد واضح و مشخصی وجود داشته باشد.
به همین دلیل تأکید میشود هرگونه درد غیرمعمول در قفسه سینه، تنگی نفس ناگهانی، تعریق سرد یا ضعف غیرقابل توجیه، بهویژه در افراد دارای عوامل خطر قلبی، باید جدی گرفته شود و ارزیابی فوری پزشکی انجام شود؛ زیرا تشخیص و اقدام بهموقع، نقش تعیینکنندهای در کاهش عوارض و نجات جان بیماران دارد.
چرا سن سکته قلبی در ایران پایین آمده و آیا جوانان هم باید نگران سلامت قلب خود باشند؟
بررسیهای سالهای اخیر نشان میدهد سن بروز سکته قلبی در کشور کاهش یافته و دیگر نمیتوان بیماریهای قلبی را صرفاً مختص سالمندان دانست.
اگر در گذشته درد قفسه سینه در یک فرد ۳۰ ساله کمتر به عنوان علامت هشدار جدی تلقی میشد، امروز موارد سکته قلبی حتی در دهه دوم و سوم زندگی نیز مشاهده میشود.
کارشناسان عوامل متعددی را در این روند دخیل میدانند. بخشی از موضوع به زمینههای ژنتیکی و سابقه خانوادگی بازمیگردد که نقش تعیینکنندهای در افزایش ریسک دارد.
افرادی که پدرشان پیش از ۵۰ سالگی یا مادرشان پیش از ۵۵ سالگی دچار بیماری قلبی شدهاند، در گروه پرخطر قرار میگیرند و باید حساسیت بیشتری نسبت به سلامت قلب خود داشته باشند.
در کنار ژنتیک، تغییرات سبک زندگی در سالهای اخیر سهم مهمی در کاهش سن ابتلا داشته است. کمتحرکی، کاهش فعالیت بدنی، استرسهای مزمن روزمره، افزایش مصرف غذاهای پرچرب و فستفودها و الگوهای تغذیه نامناسب از مهمترین عوامل تأثیرگذار محسوب میشوند.
مصرف دخانیات نیز همچنان یکی از عوامل اصلی خطر است و در سالهای اخیر استفاده از سیگارهای الکترونیکی و دستگاههای موسوم به «پاد» در میان جوانان رواج یافته است.
برخلاف برخی تبلیغات یا باورهای رایج، سیگارهای الکترونیکی بیخطر نیستند. اگرچه ممکن است برخی ترکیبات آنها با سیگار سنتی متفاوت باشد، اما وجود نیکوتین و سایر مواد شیمیایی میتواند بر عروق کرونر قلب اثر گذاشته و زمینهساز آسیبهای قلبی شود.
نیکوتین، صرفنظر از شکل مصرف آن، میتواند باعث تنگی عروق، افزایش فشار خون و تسریع روند تصلب شرایین شود.
متخصصان تأکید میکنند جوانان، بهویژه افرادی که سابقه خانوادگی بیماری قلبی دارند، باید از افزودن عوامل خطر جدید مانند مصرف دخانیات، رژیم غذایی ناسالم و کمتحرکی به زمینه ژنتیکی خود پرهیز کنند.
کاهش سن سکته قلبی زنگ هشداری جدی است که نشان میدهد مراقبت از قلب باید از سالهای جوانی آغاز شود، نه زمانی که علائم بروز کرده است.
فشار خون و کلسترول از چه عددی به بعد خطرناک است و هر فرد باید چند وقت یکبار چکاب قلبی بدهد؟
بررسی آمارها نشان میدهد حدود ۵۰ درصد مبتلایان به فشار خون بالا از بیماری خود اطلاع ندارند. از میان افرادی که از ابتلا آگاهند نیز تنها حدود یکسوم دارو مصرف میکنند و در نهایت درصد کمتری از همین افراد به کنترل مطلوب فشار خون دست پیدا میکنند. این آمارها نشان میدهد فشار خون همچنان یکی از جدیترین چالشهای سلامت عمومی است.
از نظر معیارهای تشخیصی، در اندازهگیری کلینیکی، عدد ۱۴ روی ۹ (۱۴۰ روی ۹۰ میلیمتر جیوه) به عنوان مرز فشار خون بالا در نظر گرفته میشود و این عدد و مقادیر بالاتر، در صورت تکرار در ویزیتهای جداگانه، به عنوان فشار خون تلقی میشود.
البته تشخیص تنها با یک بار اندازهگیری انجام نمیشود و لازم است فشار خون در ۲ یا چند نوبت مجزا بررسی شود.
در کنار اندازهگیری در مطب یا درمانگاه، «پایش فشار خون در منزل» نیز اهمیت زیادی دارد. در این روش، فرد به مدت حدود یک هفته، روزانه ۲ نوبت (صبح و عصر) فشار خون خود را اندازهگیری و ثبت میکند.
در اندازهگیری خانگی، عدد ۱۳ روی ۸ (۱۳۰ روی ۸۰ میلیمتر جیوه) و بالاتر به عنوان فشار خون بالا محسوب میشود. اگر میانگین اندازهگیریهای خانگی به این عدد برسد یا از آن فراتر رود، فرد نیازمند بررسی و در صورت لزوم درمان دارویی و اصلاح سبک زندگی خواهد بود.
توصیه میشود همه افراد از ۱۸ سالگی دستکم یک بار فشار خون خود را بررسی کنند. در صورت طبیعی بودن نتایج، تکرار اندازهگیری هر سه تا پنج سال یکبار کافی است؛ اما در صورت مشاهده اعداد مرزی یا بالا، فرد باید وارد برنامه پیگیری منظم شود.
در مورد چربی خون نیز انجام آزمایش قند و چربی از سن ۱۸ تا ۲۰ سالگی توصیه میشود تا یک عدد پایه برای مقایسههای بعدی وجود داشته باشد.
در جمعیت عمومی، کلسترول تام کمتر از ۲۰۰ میلیگرم در دسیلیتر در محدوده طبیعی قرار میگیرد و مقادیر بالاتر نیازمند بررسی و گاه درمان است.
با این حال، در افرادی که سابقه بیماری قلبی دارند یا دچار سکته قلبی شدهاند، اهداف درمانی سختگیرانهتر است. در این بیماران، سطح کلسترول «بد» یا LDL باید به کمتر از ۵۵ میلیگرم در دسیلیتر برسد.
بنابراین ممکن است فردی با وجود آنکه کلسترول تام او در محدوده قابل قبول است، همچنان به ادامه یا حتی تقویت درمان دارویی نیاز داشته باشد تا به هدف درمانی تعیینشده برسد.
به طور کلی، پایش منظم فشار خون، قند و چربی خون از سنین جوانی، نقش کلیدی در پیشگیری از عوارض قلبیعروقی دارد و میتواند از بروز بسیاری از سکتههای قلبی در سالهای بعد جلوگیری کند.
بیماران دیابتی، افراد دارای سابقه خانوادگی یا افراد پراسترس چه مراقبت های ویژه ای برای پیشگیری از سکته باید انجام دهند؟
افراد مبتلا به دیابت، دارای سابقه خانوادگی بیماری قلبی یا افرادی که در معرض استرس مزمن قرار دارند، در گروههای پرخطر برای ابتلا به سکته قلبی محسوب میشوند و نیازمند مراقبتهای دقیقتر و پایش منظمتری هستند.
سابقه خانوادگی زمانی اهمیت ویژه پیدا میکند که پدر پیش از ۵۰ سالگی یا مادر پیش از ۵۵ سالگی دچار سکته قلبی یا بیماری عروق کرونر شده باشند. در چنین شرایطی، فرد از نظر پزشکی دارای سابقه فامیلی بیماری قلبی تلقی میشود و باید حساسیت بیشتری نسبت به عوامل خطر داشته باشد.
توصیه میشود این افراد اصلاح سبک زندگی را زودتر و جدیتر از سایرین آغاز کنند؛ بهویژه کنترل دقیق فشار خون، قند خون و چربی خون اهمیت مضاعف دارد.
انجام آزمایشهای دورهای در سنین پایینتر، پایش منظم فشار خون و مراجعه به پزشک در صورت مشاهده هرگونه علامت غیرعادی از جمله درد قفسه سینه یا تنگی نفس، باید با جدیت دنبال شود.
در بیماران دیابتی نیز کنترل مستمر قند خون نقش کلیدی در پیشگیری از آسیب عروق قلب دارد. دیابت کنترلنشده میتواند به مرور زمان موجب تنگی و آسیب عروق کرونر شود و خطر سکته قلبی را افزایش دهد.
بنابراین پایبندی به رژیم غذایی مناسب، مصرف منظم داروها و پیگیریهای پزشکی برای این بیماران ضروری است.
افرادی که تحت استرسهای مداوم قرار دارند نیز باید مدیریت استرس را به عنوان بخشی از مراقبت قلبی در نظر بگیرند؛ چرا که استرس مزمن میتواند به افزایش فشار خون، اختلالات متابولیک و در نهایت آسیب قلبی منجر شود.
در مجموع، وجود زمینه ژنتیکی یا بیماریهای زمینهای به معنای قطعیت بروز سکته قلبی نیست، اما این افراد باید عوامل خطر قابل کنترل را با دقت بیشتری مدیریت کنند تا از اضافه شدن ریسکهای جدید بر بستر ژنتیکی جلوگیری شود.
پایش زودهنگام و اصلاح سبک زندگی، مهمترین ابزار پیشگیری در این گروههای پرخطر است.
درباره باورهای رایج چه نظری دارید؟ آیا مصرف روزانه آسپرین، مکمل های گیاهی یا حتی ورزش های سنگین میتواند برای قلب خطر داشته باشد؟
باورهای رایج درباره مصرف روزانه آسپرین، مکملهای گیاهی یا ورزشهای شدید، نیازمند بازنگری بر اساس شواهد علمی است.
مصرف روزانه آسپرین به عنوان پیشگیری اولیه بیماریهای قلبی دیگر توصیه نمیشود. مطالعات نشان دادهاند که مصرف خودسرانه آسپرین میتواند عوارض جدی مانند خونریزی شدید معده یا خونریزی مغزی ایجاد کند و در برخی موارد حتی منجر به مرگ شود.
تنها افرادی که سابقه سکته قلبی یا مغزی دارند یا بیماری قلبی ثابتشده دارند، باید تحت نظر پزشک از آسپرین به عنوان پیشگیری ثانویه استفاده کنند. در سایر افراد، مصرف روتین آسپرین توصیه نمیشود.
در مورد ورزش نیز توصیهها تغییر کرده است. ورزش شدید و بدون برنامه میتواند در موارد نادر موجب ایست قلبی شود، به همین دلیل ورزشهای هوازی با شدت متوسط و تداوم بیشتر برای حفظ سلامت قلب مناسبتر است. تمرین منظم و پیوسته، حتی پیادهروی روزانه، بیشترین اثر محافظتی را دارد.
مصرف مکملهای گیاهی یا ویتامینی برای پیشگیری یا درمان بیماری قلبی نیز معمولاً لازم نیست، زیرا با تغذیه سالم و متعادل، مواد مورد نیاز بدن تأمین میشود.
تنها در شرایط خاص مانند نارسایی شدید قلبی، ضعف جسمانی یا برخی بیماریهای مزمن ممکن است پزشک مکملهایی مانند کیوتن یا ویتامینهای خاص تجویز کند. شواهد علمی کافی برای اثربخشی مکملهای گیاهی یا ترکیبی که در شبکههای اجتماعی تبلیغ میشوند وجود ندارد و مصرف خودسرانه آنها توصیه نمیشود.
در مجموع، اصلاح سبک زندگی، ورزش منظم و پایش عوامل خطر قلبی، همچنان مؤثرترین و ایمنترین راهکار برای حفظ سلامت قلب است و جایگزینی برای داروها یا مکملهای بدون پایه علمی ندارد.
تغذیه نقش بسیار مهمی در پیشگیری از بیماریهای قلبیعروقی دارد و سبک غذایی رایج ایرانیها میتواند هم در افزایش و هم در کاهش خطر این بیماریها اثرگذار باشد. بررسیها نشان میدهد در برخی مناطق کشور مانند زاگرس، شیوع سکتههای قلبی بالاتر است و یکی از دلایل آن مصرف زیاد گوشت قرمز و نمک در رژیم غذایی خانوار است.
برای کاهش خطر بیماریهای قلبی، تغییرات ساده اما مؤثر در سفره خانوار توصیه میشود:
محدود کردن مصرف گوشت قرمز: مصرف گوشت قرمز به دو تا سه وعده در هفته محدود شود. این اقدام میتواند به کاهش چربی اشباع و فشار خون کمک کند.
مصرف ماهی: بر اساس توصیه انجمن قلب آمریکا، مصرف ماهی حداقل دو بار در هفته اثر محافظتی قابل توجهی برای قلب دارد و نیاز به مصرف مکملهای امگا ۳ را کاهش میدهد.
افزایش مصرف میوه و سبزیجات: میوهها و سبزیها منبع فیبر، ویتامین و مواد مغذی هستند که نقش پیشگیریکننده در سلامت قلب دارند.
کاهش مصرف نمک: حذف نمکدان از سر سفره و کاهش میزان نمک اضافه شده به غذا میتواند به طور قابل توجهی فشار خون و خطر بیماری قلبی را کاهش دهد. نوع نمک تفاوت فاحشی در اثر آن ایجاد نمیکند، بلکه مقدار مصرف تعیینکننده است.
فعالیت بدنی منظم: پیادهروی و ورزشهای سبک تا متوسط در کنار اصلاح تغذیه، اثر محافظتی قابل توجهی برای قلب دارد.
با رعایت این تغییرات ساده در سبک زندگی و تغذیه روزمره، خانوادهها میتوانند به طور مؤثری خطر ابتلا به بیماریهای قلبی را کاهش دهند و نیاز به دارو یا مکملهای غیرضروری را کاهش دهند.
آریتمی و نارسایی قلبی دو وضعیت قلبی متفاوت هستند که با سکته قلبی نیز تفاوت مشخصی دارند و هر کدام علائم و خطرات خاص خود را دارند.
آریتمی به معنای بینظمی در ضربان قلب است. قلب سالم به طور متوسط حدود ۷۰ تا ۷۵ بار در دقیقه منقبض میشود، اما در آریتمی ممکن است ضربان بالاتر از ۱۰۰ (تاکیکاردی) یا پایینتر از ۶۰ (بریکاردی) باشد.
این اختلال میتواند ناشی از مشکلات قلبی مانند بیماریهای دریچهای، نارسایی گره ضربانساز قلب، یا مشکلات عصبی باشد و گاهی علل غیرقلبی مانند کمخونی یا پرکاری تیروئید نیز در آن نقش دارند.
آریتمیهای شدید میتوانند باعث ضعف، غش یا حتی ایست قلبی شوند و نیاز به تشخیص و درمان فوری دارند، از جمله استفاده از دستگاههای پیسمیکر در موارد ضروری.
نارسایی قلبی زمانی رخ میدهد که عملکرد پمپاژ قلب کاهش پیدا کند. عملکرد طبیعی قلب معمولاً بین ۵۰ تا ۵۵ درصد (EF) است و کاهش آن به کمتر از این مقدار، نارسایی قلبی محسوب میشود.
نارسایی قلبی میتواند به دلیل آسیب قبلی قلب، مانند سکته قلبی درماننشده یا تأخیر در درمان آن، ایجاد شود؛ زیرا بخشی از بافت قلب که خون کافی دریافت نکرده، از بین رفته و کارایی خود را از دست میدهد.
بیماران مبتلا به نارسایی قلبی مستعد آریتمی و ایست قلبی هستند و معمولاً نیازمند مصرف داروهای متعدد و پیگیری مداوم پزشکی هستند.
سکته قلبی تفاوت اصلی با این ۲ وضعیت دارد. در سکته قلبی، انسداد عروق کرونر موجب میشود بخشهایی از قلب خونرسانی نشود و بیمار دچار درد شدید قفسه سینه و علائم هشداردهنده شود.
درمان فوری سکته قلبی، از جمله آنژیوگرافی و باز کردن رگ مسدود، میتواند از ایجاد نارسایی قلبی جلوگیری کند و عملکرد قلب را حفظ کند.
در بررسی ضربان قلب، برای افراد عادی متوسط حدود ۷۰ تا ۷۵ ضربه در دقیقه نرمال است. ضربان بالای ۹۰ تا ۱۰۰ یا پایینتر از ۶۰ در غیر ورزشکاران حرفهای، میتواند نشانه آریتمی باشد و نیاز به بررسی پزشکی دارد.
ورزشکاران حرفهای ممکن است ضربان قلب پایینتر داشته باشند، اما در صورت عدم وجود علائم، این وضعیت طبیعی است.
به طور کلی، هر گونه درد قفسه سینه، تنگی نفس، ضعف یا ضربان نامنظم باید جدی گرفته شود و مراجعه سریع به مراکز درمانی ضروری است، چرا که تشخیص و اقدام بهموقع میتواند از عوارض جدی قلبی جلوگیری کند.
برای حفظ سلامت قلب، چند توصیه طلایی و کاربردی وجود دارد که میتوان آنها را به سه محور اصلی تقسیم کرد:
پایش منظم عوامل خطر و غربالگری: افراد بهویژه کسانی که سابقه خانوادگی بیماری قلبی دارند، باید از سنین جوانی، حداقل از ۱۸ سالگی، پایش فشار خون، قند خون و چربی خون را آغاز کنند. این بررسیها به شناسایی زودهنگام عوامل خطر کمک کرده و امکان پیشگیری از عوارض جدی را فراهم میکند.
کنترل و مدیریت عوامل خطر: در صورت وجود دیابت، فشار خون بالا، چربی خون یا سابقه خانوادگی، افراد باید حساسیت بیشتری نسبت به سلامت قلب خود داشته باشند و اقدامات پیشگیرانه مانند مصرف داروهای تجویز شده و مراجعه منظم به پزشک را جدی بگیرند.
اصلاح سبک زندگی و ورزش منظم: رعایت رژیم غذایی سالم با کاهش مصرف نمک، چربی و گوشت قرمز، افزایش مصرف میوه، سبزیجات و ماهی، همراه با فعالیت بدنی منظم، از مؤثرترین روشها برای پیشگیری از بیماریهای قلبی است.
حتی پیادهروی روزانه به مدت ۴۵ دقیقه تا یک ساعت میتواند نقش بسزایی در کنترل و کاهش ریسک بیماریهای قلبی داشته باشد.
با پیروی از این سه اصل، میتوان سلامت قلب را به طور مؤثر حفظ کرد و از بروز سکته قلبی و سایر عوارض قلبی پیشگیری نمود./سلامت نیوز
0 پسندیدم