از «پیروزیِ زیبا» تا «التماسِ پنهانی»؛ چرا ترامپ دچارِ جنونِ کلامی شده است؟

مرور اظهارات سریالی دونالد ترامپ در ۳۰ روز گذشته، تصویرگرِ رهبری است که در هزارتویِ محاسبات غلط خود گرفتار شده است. او ماه را با ادعای «پیروزی سریع» آغاز کرد، در میانه راه به «التماس برای کمک» رسید و در نهایت با پیشنهادهای مضحکی چون «اداره مشترک تنگه هرمز» به پایان برد. این تناقضات، تنها یک پیام دارد: «ایران، الگوریتم‌های قدرتِ کاخ سفید را از کار انداخته است.»

۱. تراژدیِ محاسبات؛ وقتی زمان به نفع ایران می‌ایستد
نگاهی به سیرِ زمانیِ مواضع ترامپ نشان می‌دهد که او از موضعِ «فرماندهِ پیروز» به موضعِ «بیزنس‌منِ هراسان» سقوط کرده است. او که در ۲۸ فوریه از پایان قریب‌الوقوع جنگ سخن می‌گفت، در ۲۲ مارس اولتیماتومِ معروفِ ۴۸ ساعته را صادر کرد؛ اولتیماتومی که اکنون با گذشت روزها، به جای پایانِ ایران، به نمادِ «تمدیدِ حقارتِ آمریکا» تبدیل شده است. این عقب‌نشینی‌های پی‌درپی، ناشی از برخوردِ سختِ ماشین جنگی آمریکا با سدِّ «نیروی اجتماعی و نظامی ایران» است.

۲. ناتو و متحدان؛ پایانِ افسانه‌ی ائتلاف
تغییر لحن ترامپ نسبت به ناتو (از درخواست کمک در ۱۴ مارس تا تحقیر آن‌ها در ۲۰ مارس) پرده از یک واقعیت بزرگ برمی‌دارد: آمریکا در این میدان تنها مانده است. ناتو نه از سرِ «ترس» که از سرِ «واقع‌گرایی» حاضر به ورود به باتلاقی بدتر از ویتنام نشد. ترامپ که روزی ادایِ ابرقدرتِ بی‌نیاز را در می‌آورد، حالا در چرخشی مضحک مدعی است که اصلاً به کمک نیاز نداشته و فقط «در حال امتحان کردن دیگران» بوده است!

۳. توهمِ «اداره مشترک» و صلحِ خیالی
نقطه اوجِ استیصالِ استراتژیک آمریکا در پیام ۲۷ مارس نهفته است: «من و آیت‌الله با هم تنگه هرمز را اداره خواهیم کرد.» این جمله، اعتراف صریح به این واقعیت است که آمریکا دیگر قادر به «حذف» ایران نیست و تلاش می‌کند پروژه‌ی «تغییر رژیم» را با «معامله با واقعیت» جایگزین کند. دشمنی که تا دیروز از نابودی سخن می‌گفت، امروز به دنبال سهمی در مدیریتِ اقتدارِ ایران است.

۴. پارادوکسِ نهایی: تهدید در عینِ تسلیم

اظهارات روزهای پایانی ماه (۳۰ و ۳۱ مارس) نشان‌دهنده‌ی یک «بن‌بست کامل» است. ترامپ از یک سو تهدید به نابودی تأسیسات می‌کند و از سوی دیگر آماده است «جنگ را بدون بازگشایی تنگه هرمز» پایان دهد. این یعنی «پذیرشِ شکستِ استراتژیک»؛ چرا که هدف اصلی این جنگ، تسلط بر شریان‌های انرژی بود و حالا آمریکا حاضر است بدون رسیدن به این هدف، فقط از معرکه فرار کند.

تقویمِ مارس برای ترامپ، تقویمِ سقوط از عرشِ توهم به فرشِ واقعیت بود. ایران با «نصرتِ قلب‌ها» و «اقتدارِ میدان»، حبابِ اطلاعاتی غرب را ترکاند. امروز ترامپ نه با یک ارتش، بلکه با حقیقتی روبروست که «رابرت پیپ» پیش‌تر هشدار داده بود: «ایران به مرکز جدید قدرت جهانی تبدیل شده است»* و کاخ سفید چاره‌ای جز هذیان‌گویی برای پوشاندن این شکست تاریخی ندارد.