موضوع نگرانی شیطان از ظهور امام زمان (عج) و تلاش او برای مانعتراشی در فرج، ریشه در باورهای قرآنی، روایی و تحلیلهای کلامی دارد.
در ادامه تحلیلی جامع همراه با منابع معتبر ارائه میکنم:
شیطان از آغاز آفرینش انسان، به دشمنی سوگند خورد:
قالَ فَبِعِزَّتِكَ لَأُغوِيَنَّهُمْ أَجمَعینَ، إِلّا عِبادَكَ مِنهُمُ المُخلَصینَ
(سوره ص، آیات 82–83)
این «مخلصین» کسانیاند که به مرتبهی اخلاص تامّ رسیدهاند و دست شیطان به آنان نمیرسد.
در روایات، اهل بیت (ع) و در رأس آنان حضرت مهدی (عج) در زمرهی همین «مخلَصین» هستند.
بنابراین، از منظر قرآنی، شیطان بزرگترین شکستاش را از این گروه میداند؛ و ظهور امام مهدی (عج) تحقق نهاییِ شکست ابلیس است.
در تفسیر علی ابن ابراهیم قمی و نیز در منابع روایی اهل سنت مانند تفسیر صافی و بحارالأنوار (ج ۵۲، ص ۳۸۵) آمده است:
«وقتی قائم (عج) قیام کند، ابلیس میان ناحیهی کوفه و نجف میآید و به زانو در میافتد و میگوید: وای بر من از این روز! آنگاه امام زمان (عج) او را میگیرد و گردن میزند.»
📚 منبع:
این روایت نشان میدهد که پایان کار ابلیس به دست قائم (عج) رقم میخورد؛ یعنی ظهور، نقطهی نابودی نهایی شیطان است.
از نگاه عرفانی و فلسفی، شیطان مظهر قوهی وهم و جدایی از حق است.
با ظهور حضرت مهدی (عج)، حکومت عدل مطلق و غلبهی نور حق بر باطل تحقق مییابد:
«وَ يُريدُ اللّٰهُ أَنْ يُحِقَّ الْحَقَّ بِكَلِماتِهِ وَ يَقْطَعَ دابِرَ الْكافِرينَ» (انفال/۷)
در چنین شرایطی، دیگر جایی برای فعالیت شیطانی باقی نمیماند.
از این رو شیطان از ظهور بیمناک است؛ چون میداند قلمرو نفوذ و فریبش با ظهور از میان میرود.
از ترکیب آیات، روایات و تحلیل کلامی چنین برمیآید که شیطان:
این همان مفهوم «فتنههای آخرالزمان» است که در روایات به عنوان یکی از راهبردهای شیاطین ذکر شده است.
📚 منابع تکمیلی: