تا کچل نشده اید بخوانید

به گزارش صد آنلاین ، ریزش مو پدیده‌ای نسبتاً شایع است. اگرچه این اتفاق بیشتر در افراد مسن رایج است، اما هر کسی ممکن است آن را تجربه کند، حتی کودکان. طبق اعلام آکادمی پوست آمریکا (AAD)، ریزش روزانه بین ۵۰ تا ۱۰۰ تار مو طبیعی است و با توجه به اینکه حدود ۱۰۰,۰۰۰ تار مو روی سر شما وجود دارد، این میزان ریزش معمولاً به چشم نمی‌آید. به‌طور معمول موهای جدید جایگزین تارهای ریخته‌شده می‌شوند، اما این فرایند همیشه رخ نمی‌دهد. ریزش مو ممکن است طی چندین سال و به‌طور تدریجی پیشرفت کند یا ناگهانی ظاهر شود. بسته به علت اصلی، این مشکل می‌تواند موقتی یا دائمی باشد.

علائم ریزش مو

نشانه اصلی این عارضه که در علم پزشکی آلوپسی نامیده می‌شود، از دست دادن موها بیش از حد معمول است؛ با این حال، تشخیص دقیق آن ممکن است کمی دشوار باشد. نشانه‌های زیر می‌توانند گویای شروع ریزش مو باشند:

عریض شدن خط فرق: اگر موهای خود را از وسط باز می‌کنید، ممکن است متوجه شوید که فاصله بین آن‌ها بیشتر از قبل شده که این نشانه واضحی از کاهش تراکم موهاست.

عقب‌نشینی خط موی پیشانی: به همین ترتیب، اگر خط موی پیشانی بالاتر از حد همیشگی به نظر برسد، می‌تواند علامت نازک شدن موها باشد.

تراکم مو در برس و بالش: بعد از شانه زدن، تعداد موهای باقی‌مانده در شانه را بررسی کنید؛ اگر این تعداد بیش از ۱۰۰ تار در روز به نظر می‌رسد، احتمالاً دچار ریزش مو شده‌اید.

نواحی طاسی: این بخش‌ها ممکن است از نظر اندازه متفاوت باشند و با گذشت زمان گسترش یابند.

انسداد خروجی‌های آب: تجمع تارهای مو در خروجی سینک یا حمام می‌تواند یک نشانه هشداردهنده باشد.

درد یا خارش: چنانچه یک بیماری پوستی زمینه‌ای عامل ریزش باشد، ممکن است در پوست سر احساس درد یا خارش داشته باشید.

چه عواملی باعث ریزش مو می‌شود؟

انواع مختلفی از ریزش مو وجود دارد که هر کدام ریشه‌های متفاوتی دارند. بسته به نوع آن، علت می‌تواند ژنتیکی، داخلی یا محیطی باشد. در اینجا به بررسی چند نوع شایع می‌پردازیم:

آلوپسی آندروژنیک (ریزش موی ارثی) : این نوع شایع‌ترین علت ریزش مو است که به عنوان ریزش موی الگوی مردانه یا زنانه نیز شناخته می‌شود و در مردان (تا سن ۵۰ سالگی حدود ۵۰ درصد آن‌ها را درگیر می‌کند) و زنان نیز دیده می‌شود. در زنان، این عارضه معمولاً پس از ۶۵ سالگی آغاز شده و باعث نازک شدن کل موهای سر می‌شود. در مردان نیز ریزش معمولاً از بالای شقیقه‌ها شروع شده و با کم‌پشت شدن فرق سر، شکلی شبیه به حرف M ایجاد می‌کند.

آلوپسی آره‌آتا (ریزش موی سکه‌ای) : یک اختلال خودایمنی است که در آن سیستم ایمنی به فولیکول‌های مو حمله کرده و باعث ایجاد لکه‌های طاس کوچک یا بزرگ می‌شود. در موارد شدید، این بیماری ممکن است به ریزش کامل موهای سر، ابرو، مژه‌ها یا کل بدن منجر شود.

آناژن افلوویوم (ریزش ناشی از درمان) : این نوع شامل ریزش بسیار سریع موهاست که اغلب بر اثر درمان‌های پرتودرمانی یا شیمی‌درمانی رخ می‌دهد. خوشبختانه معمولاً پس از پایان دوره درمان، موها مجدداً رشد می‌کنند.

تلوژن افلوویوم (ریزش ناشی از شوک) : نوعی ریزش موی ناگهانی است که به دلیل شوک‌های جسمی یا عاطفی، استرس، بیماری‌های شدید و تغییرات هورمونی مانند دوران بارداری، یائسگی و سندرم تخمدان پلی‌کیستیک رخ می‌دهد. علل دیگر شامل کمبود ویتامین‌ها و املاح مخصوصا آهن، سوءتغذیه، اختلالات غدد درون‌ریز، مصرف یا قطع داروهای هورمونی، عوارض بیهوشی، بیماری‌های عفونی مانند کووید-۱۹ و برخی داروها مانند ضدانعقادها و داروهای ضدصرع هستند. این ریزش معمولاً با رفع علت اصلی بهبود می‌یابد.

تینیای کپی‌تیس (قارچ سر) : یک عفونت قارچی است که پوست سر و ساقه مو را درگیر کرده و باعث ایجاد لکه‌های پوسته‌پوسته، خارش‌دار و گاهی پر از چرک (کریون) می‌شود. این وضعیت در بزرگسالان کمتر و در کودکان شایع‌تر است و اگر درمان نشود، می‌تواند باعث بافت اسکار یا همان جای زخم و ریزش دائمی شود. این بیماری با داروهای ضدقارچ قابل درمان است.

آلوپسی کششی: این نوع ریزش در اثر فشار و کشش بیش از حد به موها، به دلیل مدل‌هایی مثل بافت‌های محکم، شینیون یا دم‌اسبی ایجاد می‌شود.

چگونه ریزش مو تشخیص داده می‌شود؟

از آنجا که دلایل ریزش مو بسیار متنوع است، در صورت مشاهده هرگونه تغییر، مراجعه به پزشک ضروری است. پزشک با آزمایش خون (برای بررسی کم‌خونی و سطح تیروئید)، بررسی سابقه پزشکی (بیماری‌های اخیر، جراحی‌ها، استرس‌ها) و معاینه فیزیکی، علت را جستجو می‌کند.

اگر شک به بیماری‌های خودایمنی یا پوستی وجود داشته باشد، ممکن است نمونه‌برداری (بیوپسی) از پوست سر انجام شود. همچنین آزمایش خون برای بررسی کمبودهای تغذیه‌ای یا بیماری‌های زمینه‌ای بسیار معمول است.

گزینه‌های درمانی ریزش مو

برای درمان ریزش مو گزینه‌های مختلفی وجود دارد، اما بهترین گزینه برای شما بستگی به علت ریزش مو دارد. معمولاً شایع‌ترین انواع ریزش مو با داروهای موضعی یا خوراکی درمان می‌شوند که معمولاً اولین روش درمانی خواهند بود.

نقش تغذیه در سلامت مو غیرقابل انکار است، اما باید هوشمندانه عمل کرد. اگر ریزش موی شما ناشی از کمبود مواد مغذی باشد، مصرف ویتامین‌های گروه B (به‌ویژه بیوتین و B۱۲)، آهن، ویتامین D و ویتامین C بسیار مؤثر خواهد بودداروهای بدون نسخه (OTC) معمولاً شامل کرم‌ها، ژل‌ها، محلول‌ها یا فوم‌هایی هستند که مستقیماً بر روی پوست سر استفاده می‌شوند. رایج‌ترین این محصولات حاوی ماده‌ای به نام ماینوکسیدیل هستند. نکته مهم این است که این دارو برای حفظ نتیجه نیاز به مصرف مداوم دارد.

داروهای تجویزی مانند فیناستراید ممکن است به جلوگیری از ریزش مو کمک کند، به ویژه برای ریزش موی الگوی مردانه. این دارو به‌طور روزانه مصرف می‌شود تا ریزش مو را کند کند، اگرچه برخی افراد هنگام مصرف فیناستراید شاهد رشد مجدد موها نیز هستند.

اگر ریزش مو به نظر مرتبط با یک اختلال خودایمنی باشد، پزشک ممکن است داروهای ضد التهاب مانند کورتیکواستروئیدها را تجویز کند.

درمان‌های جدید شامل انواعی از لیزر درمانی، میکرونیدلینگ و تزریق پلاسمای غنی از پلاکت (PRP) هنوز در مراحل اولیه آزمایش قرار دارند و تحقیقات بیشتری برای ارزیابی اثربخشی آن‌ها لازم است.

و در نهایت کاشت مو که شامل انتقال بخش‌های کوچک پوست است که هر کدام چند تار مو دارند، به نواحی طاس پوست سر می‌شود. این روش برای طاسی ارثی بسیار مؤثر است اما برای آلوپسی‌های اسکار (جای زخم) کارایی ندارد.

چند کار وجود دارد که می‌توانید برای کم کردن ریزش مو انجام دهید:

مدل‌های مو را شل نگه دارید: اگر موهایتان را به طور مرتب سفت می‌بندید و می‌بافید، سعی کنید آن‌ها را شل‌تر کنید تا فشار زیادی به موها وارد نشود.

از دستکاری زیاد موها بپرهیزید: تا جایی که ممکن است، از کشیدن، پیچاندن یا مالیدن موها خودداری کنید.

موها را با حوله به آرامی خشک کنید: بعد از شستشو، از حوله برای ضربه زدن آرام به موهایتان استفاده کنید. از مالیدن موها با حوله یا پیچاندن آن‌ها در حوله خودداری کنید.

رژیم غذایی متعادل و غنی از مواد مغذی: سعی کنید آهن و پروتئین زیادی را به وعده‌ها و میان‌وعده‌هایتان اضافه کنید.

استفاده هوشمندانه از ابزارها: حرارت سشوار، اتو مو و مواد شیمیایی مانند رنگ و دکلره از عوامل اصلی آسیب هستند. در صورت استفاده، حتماً از کمترین دمای ممکن و روی موی خشک استفاده کنید.

شستشوی مناسب: اگر دچار ریزش هستید، از شامپوهای ملایم و بدون سولفات استفاده کرده و دفعات شستشو را به هر ۲ روز یک‌بار یا کمتر کاهش دهید؛ مگر در موارد موی بسیار چرب.

در صورت مشاهده ریزش موی بی‌دلیل، حتماً به متخصص مراجعه کنید. همچنین اگر علائم زیر را همراه با ریزش مو دارید، آن‌ها را با پزشک در میان بگذارید: خستگی مفرط، کاهش وزن ناگهانی، تب، تغییر در عملکرد روده، جوش یا ضایعات پوستی، و سابقه مصرف دارو یا واکسن جدید.

کدام ویتامین‌ها می‌توانند به ریزش مو کمک کنند؟

نقش تغذیه در سلامت مو غیرقابل انکار است، اما باید هوشمندانه عمل کرد. اگر ریزش موی شما ناشی از کمبود مواد مغذی باشد، مصرف ویتامین‌های گروه B (به‌ویژه بیوتین و B۱۲)، آهن، ویتامین D و ویتامین C بسیار مؤثر خواهد بود. اما به خاطر داشته باشید که در ریزش‌های بافت اسکار (جای زخم)، مکمل‌ها تأثیر چندانی ندارند. همچنین، مراقب مسمومیت ویتامینی باشید؛ زیاده‌روی در مصرف ویتامین A، سلنیوم و زینک (روی) نه‌تنها کمکی نمی‌کند، بلکه می‌تواند شوک جدیدی به موهایتان وارد کرده و ریزش را بیشتر کند. همیشه قبل از شروع مکمل، سطح این مواد را با آزمایش خون بسنجید.

چه بیماری‌هایی باعث ریزش مو می‌شوند؟

ریزش مو می‌تواند با برخی بیماری‌ها در ارتباط باشد. این بیماری‌ها شامل سندروم تخمدان پلی‌کیستیک (PCOS)، پسوریازیس پوست سر، عفونت‌های منتقل‌شده از راه جنسی مانند سفلیس و بیماری تیروئید است. همچنین ریزش مو می‌تواند به عنوان عارضه جانبی برخی داروها، به‌ویژه داروهای شیمی‌درمانی برای درمان سرطان‌ها، رخ دهد.

آیا ممکن است ریزش مو را برای همیشه متوقف کرد؟

متوقف کردن ریزش مو به طور دائم بستگی به علت زمینه‌ای آن دارد. به طور کلی، هر چه زودتر ریزش مو درمان شود، احتمال بیشتری برای معکوس کردن یا کاهش سرعت ریزش مو وجود دارد.

برخی از علل ریزش مو غیرقابل برگشت هستند. این امر برای فولیکول‌های مویی که به دلیل مدل‌های موی خیلی سفت یا مواد شیمیایی آسیب‌دیده‌اند و همچنین آسیب‌های ناشی از برخی بیماری‌های خودایمنی صادق است.

صرف‌نظر از علت، مراجعه زودهنگام به پزشک شانس موفقیت درمان را به شدت افزایش می‌دهد. درمان‌ها ممکن است شامل اصلاح سبک زندگی، تغییر رژیم غذایی یا مصرف داروهای موضعی و خوراکی باشد. حتی در موارد ارثی نیز راهکارهایی برای کنترل وضعیت وجود دارد. سلامت موهای خود را با مشورت تخصصی تضمین کنید و بدانید که اولین قدم برای درمان، آزمایش خون است، نه خرید گران‌ترین شامپوی بازار!