زمستان منتظر قطعی گاز باشیم؟ / کمبود بحرانی گاز در کشور

نقشه طراحان حمله به تاسیسات و زیرساخت‌های تامین انرژی ایران در پارس جنوبی، عسلویه و ماهشهر یک هدف را دنبال می کرد: فلج کردن شریان‌های تغذیه انرژی مورد نیاز کشور، خاموشی نیروگاه‌ها و متوقف ساختن چرخ تولید و صنعت؛ خروج ناگهانی ۲۳۰ میلیون مترمکعب گاز از شبکه پالایشی، ضربه‌ای بود که می‌توانست یک سیستم انرژی را تا ماه‌ها غیرفعال کند. اما در عمل، مانند همه محاسبات دشمن که غلط از آب در آمد، ماجرای مدیریت سوخت و گاز هم به گونه دیگری رقم خورد.

به گواه تورج دهقانی، مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس، عملیات آواربرداری تاسیسات موشک‌خورده در رکوردی نزدیک به ۲ ماه، همراه با سخت‌گیرانه‌ترین استانداردهای ایمنی به سرانجام رسید. همزمان با تخلیه هزاران تن تجهیزات تخریب شده و بقایای بمباران، مهندسان با آرایش فنی جدید و هدایت خوراک به ظرفیت‌های خالی سایر پالایشگاه‌ها، کاری کارستان کردند و ۱۰۰ میلیون مترمکعب گاز را پیش از نخستین موج سرمای پاییز به مدار تولید بازگرداندند.

سفر اخیر حمید بورد، سرپرست وزارت نفت به عسلویه و حضور در پالایشگاه‌های سوم، چهارم، پنجم و ششم و شرکت‌های مادر پتروشیمی چون جم و مبین، حکایت از تشکیل و فعالیت یک اتاق جنگ تمام‌عیار برای مدیریت سوخت و رویارویی با فصل سرما داشت؛ جایی که تصمیم بر آن شد برای ثانیه‌ها چانه‌زنی شود، بندهای اداری قراردادها به نفع سرعت تغییر کند و پای بانک‌ها به تامین مالی ضربتی باز شود تا طبق وعده بورد، تا اواخر آذرماه جهش دیگری در بازگشت ظرفیت‌های ازدست‌رفته رخ دهد.

کار فقط با بدنه نفت تمام نمی شود

با وجود ارزشمندی بازگشت ۱۰۰ میلیون مترمکعبی از ۲۳۰ میلیون مترمکعب ظرفیت آسیب دیده تولید گاز کشور طی ماه‌های گذشته، کار همین جا تمام نمی شود، گزارش‌های مسئولان ارشد کشور از واقعیت ناترازی، بسیار روشن و صریح است. دکتر مسعود پزشکیان رئیس‌جمهور به تازگی در یکی سخنرانی های خود دست روی نقطه‌ای گذاشت که تعارف‌بردار نیست: هنوز ۱۳۰ میلیون مترمکعب از ظرفیت تولید گاز آسیب دیده به مدار برنگشته و ناترازی ۲۰۰ میلیون مترمکعبی سال‌های گذشته هم پابرجاست.

اگر این ۱۳۰ میلیون مترمکعب معطل را در کنار ناترازی ۲۰۰ میلیون مترمکعبی انباشته‌شده از سال‌های قبل بگذاریم، تصویر واقعی مشخص می‌شود: شبکه گاز کشور با بیش از ۳۳۰ میلیون مترمکعب ناترازی به استقبال فصل سرد می رود، اگرچه تلاش مهندسان و متخصصان صنعت نفت در پای میادین و مخازن گازی ادامه دارد.

آخرین گزارش ها نشان می دهد که صنعت نفت همه توان و دانش خود را پای کار آورده اما ساخت یا بازسازی تاسیساتی پیچیده پالایشگاهی، نیازمند زمان و تجهیزات پیشرفته ای است که شاید برخی به علت تحریم‌ها علیه ایران، به آسانی در دسترس نباشد.

از سوی دیگر حتی اگر مهندسان تا اواخر آذر امسال بار دیگر رکورد جدیدی ثبت کنند و بتوانند ۱۳۰ میلیون مترمکعب ظرفیت آسیب دیده را نیز به مدار تولید بازگردانند، کسری گاز به صفر نمی‌رسد بلکه وزارت نفت وظیفه خود را در بازگردادندن زیرساخت‌های آسیب دیده به مدار تولید انجام داده اما ناترازی گذشته پابرجاست.

حمید بورد سرپرست وزارت نفت در جریان بازدیدی که از عسلویه داشت، با اعلام اتمام به‌موقع تعمیرات اساسی تاسیسات انرژی در شهریور و مهرماه امسال از شتاب‌بخشی به پروژه‌های بازسازی و توسعه‌ای با هدف خدمت‌رسانی مطلوب در فصل زمستان خبر داد.

وی بر ضرورت تسریع در اجرای پروژه‌ها تأکید کرد و گفت: در صورت نیاز به تغییر قراردادها برای تسریع روند بازسازی، این تغییرات باید انجام شود و در مورد تامین مالی پروژه‌ها نیز باید به زبان مشترکی با بانک‌ها برسیم.

سرپرست وزارت نفت با بیان اینکه نباید زمان را برای بازسازی تاسیسات آسیب‌دیده صنعت نفت از دست بدهیم، تاکید کرد: راهکارها باید به نفع همه عناصر دخیل در پروژه باشد و به همین خاطر منابع مالی مختلفی برای اجرای پروژه‌ها در نظر گرفته شده است.

تامین گاز پایدار در زمستان، اولویت وزارت نفت

سرپرست وزارت نفت مهمترین اولویت این وزارتخانه در ماههای پیش رو را تامین پایدار گاز در زمستان دانسته و گفته است: می‌دانم اجرای عملیات بازسازی تاسیسات با سرعت بالا دشوار است، اما باید همه تلاش خود را برای کشور به کار بگیریم با این وجود برای حل مشکلات بی‌شک به کمک مردم نیاز داریم. مردم می‌دانند که با دشمنی سرسخت روبه‌رو هستیم و همان‌طور که تاکنون پای کار بوده‌اند، امیدواریم همچنان پای کار ایران بمانند.

فرشاد مقیمی، رئیس هیات‌عامل سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران که مسئولیت بازسازی فاز ۱۴ پارس جنوبی را بر عهده دارد، در این باره گفته است: پیشرفت فیزیکی بازسازی این بخش آسیب دیده از جنگ به ۷۴ درصد رسیده است. تمام برنامه‌ریزی‌ها به‌گونه‌ای انجام شده است که پالایشگاه حداکثر تا اول دی‌ماه به مدار تولید گاز کشور بازگردد و حدود ۱۴ میلیون مترمکعب به ظرفیت تولید گاز افزوده شود.

فرخ علیخانی، تمشیت امور اجرایی و مدیر برنامه‌ریزی تلفیقی شرکت ملی نفت ایران نیز با اشاره به پیگیری مستمر فعالیت‌های در دست اقدام این حوزه از سوی سرپرست وزارت نفت، افزود: شرکت ملی نفت ایران با تمام توان از روند کار و تلاش جاری در عرصه تولید و بازسازی پارس جنوبی پشتیبانی می‌کند.

تورج دهقانی مدیرعامل شرکت نفت و گاز پارس نیز با اشاره به پیشرفت عملیات بازسازی پالایشگاه‌های آسیب‌دیده گفته است: با وجود شدت آسیب‌ها، عملیات آواربرداری در حدود ۲ ماه و با ثبت رکوردهای مطلوب در زمان اجرا و رعایت الزام‌های ایمنی انجام شد و اکنون بازسازی تاسیسات با پیشرفت مطلوبی ادامه دارد.

وی با اشاره به اولویت بازگرداندن ردیف‌های تولید گاز به چرخه بهره‌برداری اذعان داشت: تلاش می‌کنیم با وجود سنگینی و دشواری کار، بخشی از ظرفیت تولید را تا فصل سرما به چرخه بازگردانیم.

بازسازی واحدهای آسیب‌دیده پتروشیمی با تأمین مالی شتاب می‌گیرد

در آخرین خبرها از پیگیری روند بازسازی واحدهای آسیب دیده، امید شاکری مدیرعامل شرکت ملی صنایع پتروشیمی گفته است که با توجه به توافق‌های انجام‌شده با مجموعه بانکی کشور و به ویژه بانک تجارت، بخش قابل توجهی از مشکلات تامین مالی صنعت پتروشیمی تا دو ماه آینده شده و روند بازسازی و راه‌اندازی طرح‌ها شتاب می گیرد.

وی با تاکید بر ضرورت بازگشت سریع واحدهای آسیب‌دیده به مدار تولید، بازسازی این واحدها را اولویتی ملی دانست و گفت: شرکت ملی صنایع پتروشیمی تلاش می‌کند با همه ظرفیت و ابزارهای موجود، روند بازسازی و احیای سریع‌تر این واحدها را تسهیل کند زیرا راه‌اندازی هر یک از این طرح‌ها در کوتاه‌ترین زمان ممکن، خبر خوبی برای اقتصاد ملی و صنعت پتروشیمی است و می‌تواند امیدواری به تداوم روند توسعه کشور را افزایش دهد.

هادی اخلاقی، مدیرعامل بانک تجارت که مسئولیت تامین مالی بازسازی واحدهای آسیب دیده را بر عهده دارد، گفته است: بر اساس هماهنگی‌های انجام‌شده، تأمین مالی نیازهای ارزی از محل صندوق توسعه ملی پیگیری خواهد شد و درخواست‌های مربوط به تأمین مالی ریالی نیز به‌صورت مشخص در اختیار بانک تجارت قرار می‌گیرد و تلاش می شود طی یک ماه درخواست‌های مطرح‌شده تعیین تکلیف شوند و تأمین مالی آنها بر اساس برنامه زمان‌بندی مشخص پیش برود.

اخلاقی با اشاره به زمان مورد نیاز برای بازسازی واحدهای آسیب‌دیده ادامه داد: برآوردها نشان می‌دهد بازسازی بسیاری از این پروژه‌ها در بازه زمانی شش ماه تا یک سال و نیم به پایان برسد. بازگشت این واحدها به مدار تولید می‌تواند بخش قابل توجهی از ظرفیت‌های از دست‌رفته را احیا کند و به تأمین نیازهای کشور کمک کند.

زمستان می گذرد روسیاهی به که می ماند؟

در کنار تکاپوی مهندسان و مدیران صنعت نفت برای مدیریت شرایط انرژی در زمستان، اسکات بسنت وزیر خزانه داری آمریکا در ادامه تناقض گویی ها و ادعاهای شکت خورده خود درباره اقتصاد ایران، این بار مدعی کمبود سوخت و بنزین در فصل زمستان شده است.

البته این اظهارات از سوی مسئولان ایرانی بی پاسخ نماند؛ سرپرست وزارت نفت در واکنش به این اظهارات به ایرنا گفت: بهتر است بپرسید که در آمریکا چه خبر است، قیمت گازوئیل و بنزین چقدر است؟ بهتر است مقامات آمریکایی قبل از اینکه به وضعیت کشور ما بپردازند، به وضعیت کشور خود رسیدگی کنند.

بورد تاکید کرد: مسئولان کشور در حال انجام مسئولیت‌های خود در راستای تأمین سوخت و دیگر نیازمندی‌های کشور هستند و مردم هم عملاً نتیجه کار را می‌بینند که با وجود مشکلاتی که پس از تجاوز نظامی آمریکا و رژیم صهیونیستی داریم، وضعیت سوخت در کشور مناسب است.

بورد پیش از این در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس در واکنش به سخنان بسنت نوشته بود:‌ «وزیر خزانه‌داری آمریکا به جای توصیه به ایرانیان برای ذخیره سوخت، بهتر است نگران قیمت آن برای مردمش باشد؛ درحالی که دیپلماسی گازی در مسکو در جریان است، آمریکا به‌دنبال گازوئیل می‌گردد. مخاطب بسنت برای ذخیره سوخت باید مردم آمریکا باشند که ماه‌هاست هزینه ماجراجویی ترامپ را می‌دهند.»