واقعیت قیمت ۳۰ هزار تومانی اینترنت چیست؟

در حالی که از امروز، اول آبان‌ماه، تعرفه‌های جدید بسته‌های اینترنتی رسما اجرایی شده است، تنها ساعاتی پس از اعمال این تغییرات، برخی از کانال‌های خبری و اکانت‌های فعال در فضای مجازی مدعی شدند که قیمت هر گیگابایت اینترنت به ۳۰ هزار تومان رسیده است. حالا که در نخستین روز اجرای این مصوبه، این اعداد و ارقام پرحاشیه دست‌به‌دست می‌شود، بیایید به بهانه این ادعاها، نگاهی دقیق‌تر به واقعیت قیمت‌های جدید و خطاهای محاسباتی این موج رسانه‌ای بیندازیم که به سرعت سوژه کاربران شبکه‌های اجتماعی شده است.

ماجرای تعرفه‌های جدید امروز با اعمال مصوبه افزایش ۴۰ درصدی قیمت‌ها آغاز شد، اما بازتاب فوری آن در برخی صفحات مجازی سرشار از بزرگ‌نمایی و محاسبات نادرستی بود که به بخشی جدایی‌ناپذیر از شایعات امروز تبدیل شد. یکی از این موارد، ادعای رسیدن قیمت هر گیگ اینترنت به ۳۰ هزار تومان بود؛ عددی که از نظر ریاضی معادل بیش از ۴۰ درصد افزایش قیمت است، در حالی که میزان افزایش اعمال‌شده ۴۰ درصد بوده و قیمت بسته مذکور در واقع به ۲۸ هزار و ۷۰۰ تومان رسیده است.

هرچند شاید در نگاه اول این اختلاف عدد چشمگیری به نظر نرسد، اما واقعیت این است که قیمت‌ها از مرز ۳۰ هزار تومان عبور نکرده است. با این حال، نکته اصلی از نگاه منتقدان پنهان ماند؛ چرا که قیمت همین بسته تا پیش از امروز حدود ۲۲ هزار تومان بوده و در واقع تنها ۶ هزار تومان افزایش داشته است؛ رقمی که در شرایط کنونی فشار مضاعفی بر مصرف‌کننده وارد نمی‌کند.

استادان مغالطه و بازی با اعداد

در واقع از حاشیه‌سازترین موارد امروز، مربوط به زمانی بود که این اکانت‌ها قیمت یک بسته خاص را به کل تعرفه‌های اینترنت تعمیم دادند. آ‌نها تصویری را وایرال کردند که مربوط به بسته «یک گیگابایت یک‌ماهه» بود، بدون آنکه اشاره کنند هر بسته اینترنتی با توجه به مدت‌زمان و حجم آن، قیمت متفاوتی دارد و در نهایت همه آنها تنها ۴۰ درصد گران شده‌اند.

نکته مهم این است که بسته یک‌گیگابایتی یک‌ماهه، گران‌ترین بسته اینترنت به‌ازای هر گیگابایت در میان بسته‌های اپراتورهای مختلف است. بررسی قیمت هر گیگابایت در بسته‌های متنوع، با حجم و اعتبار زمانی متفاوت، نشان می‌دهد که میانگین قیمت هر گیگابایت در این بسته‌ها پایین‌تر از رقم اعلام‌شده است؛ بنابراین نمی‌توان قیمت این بسته خاص را به همه بسته‌های اینترنتی تعمیم داد.

ماجرا از این قرار بود که اگر ادعای «گیگی ۳۰ هزار تومان» صحت داشت، باید در بسته‌های حجیم هم همین فرمول تکرار می‌شد. برای مثال، بسته بلندمدت ۱۰۰ گیگابایتی که تا دیروز با احتساب ۲۰ درصد مالیات حدود ۸۳۰ هزار تومان بود، حالا با افزایش ۴۰ درصدی به حدود یک میلیون و صد و خرده‌ای هزار تومان رسیده است. این در حالی است که طبق ادعای کانال‌های مجازی، قیمت ۱۰۰ گیگ اینترنت اکنون باید به بالای ۳ میلیون تومان می‌رسید!

همین تناقض کافی بود تا مشخص شود حاشیه این بزرگ‌نمایی از متن واقعیت پررنگ‌تر شده است. در علم منطق و رسانه به این روش، «مغالطه بزرگ‌نمایی» می‌گویند؛ یعنی بله، درست است که بسته تک‌گیگ ماهانه ۲۸ هزار و خرده‌ای تومان شده، اما نمی‌گویند که این بسته در این شرایط تورمی تنها ۶ هزار تومان افزایش داشته است! یا اشاره نمی‌کنند که بسته پرکاربرد ۴ گیگابایتی هفتگی تنها حدود ۱۵ هزار تومان گران شده و به ۴۲ هزار تومان رسیده است.

خداحافظی با واقعیت برای جذب مخاطب

از یک طرف عطش جذب مخاطب در فضای مجازی و از طرف دیگر بی‌توجهی به جزئیات جدول تعرفه‌ها، باعث شد تا در همان ساعات ابتدایی اول آبان، یک بسته غیرکاربردی ملاک قضاوت قرار بگیرد. نکته قابل تامل این است که اغلب مشترکان به دلیل به‌صرفه‌تر بودن، سراغ بسته‌های هفتگی، ماهانه پرحجم یا بلندمدت می‌روند که در آنها قیمت هر گیگابایت حتی به نزدیکی عدد ادعایی هم نرسیده است. در واقع، بسته‌ای که امروز تصویرش دست‌به‌دست می‌شود، اصلا جزو بسته‌های پرتقاضا و کاربردی کاربران نیست.

فارغ از همه این صحبت‎‌ها، بررسی دقیق‌تر ارقام نشان می‌دهد کسانی که امروز این موج را به راه انداختند، واقعیت افزایش ۶ هزار تومانی را نادیده گرفتند تا با تیتری هیجانی، توجه کاربران را جلب کنند.