آیات کاربردی قرآن؛ نقشه‌ی راه آرامش و اخلاق در زندگی روزمره / گفت‌وگوی صد آنلاین با حجت‌الاسلام حسین‌زاده

به گزارش صد آنلاین، در دنیای پرشتاب امروزی، بازگشت به سرچشمه‌های معنویت و اخلاق، گم‌شده‌ای است که آرامش روان و پایداری اجتماعی را به ارمغان می‌آورد. برای بررسی راه‌های جاری کردن مفاهیم والای قرآن در بطن زندگی فردی و اجتماعی، به سراغ حجت‌الاسلام والمسلمین سید مهدی حسین‌زاده، استاد اخلاق و دبیرکل بنیاد قرآن رفته‌ایم؛ گفتگویی صریح و کاربردی پیرامون چگونگی بهره‌گیری از کلام وحی برای زیستی بهتر و متعالی‌تر.

متن گفت‌وگو:

صد آنلاین: جناب حسین‌زاده، امروزه بسیاری از انسان‌ها در زندگی روزمره خود به دنبال آرامش و معنا هستند. قرآن کریم تا چه اندازه می‌تواند به عنوان یک راهنمای عملی در چالش‌های زندگی به کمک ما بیاید؟

حجت‌الاسلام حسین‌زاده: بسم‌الله الرحمن الرحیم. قرآن کریم کتابی فراتر از تلاوتِ صرف؛ بلکه برنامه جامع و عملیاتی برای زیستِ سعادتمندانه است. خداوند متعال در آیه ۹۰ سوره نحل، اصول بنیادینِ حیات اخلاقی را با صراحت بیان می‌کند: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالإِحْسَانِ وَإِیتَاءِ ذِی الْقُرْبَی وَیَنْهَی عَنِ الْفَحْشَاءِ وَالْمُنْکَرِ وَالْبَغْیِ».

عدالت، شالوده ارتباطات انسانی است، اما زمانی که با «احسان» و محبت ورزیدن به دیگران و بستگان (ذوی‌القربی) آمیخته شود، جامعه‌ای پر از مهر و صمیمیت می‌سازد. دوری از فحشا و منکرات اخلاقی نیز سپر حفاظتی روح انسان است. اگر این اصول در رفتار فردی و جمعی جاری شود، طعم شیرین آرامش واقعی چشیده خواهد شد.

صد آنلاین: در روابط اجتماعی و تعامل با دیگران، گاه دچار سوءتفاهم یا فاصله می‌شویم. راهکار قرآن برای تحکیم پیوندهای اجتماعی و همدلی چیست؟

حجت‌الاسلام حسین‌زاده: قرآن کریم در آیه ۱۰ سوره حجرات با لطافت خاصی می‌فرماید: «إِنَّمَا الْمُؤْمِنُونَ إِخْوَةٌ فَأَصْلِحُوا بَیْنَ أَخَوَیْکُمْ»؛ مؤمنان برادر یکدیگرند و همواره باید در صلح و آشتی دادن گام بردارند. همچنین در آیه ۱۳ همین سوره یادآور می‌شود که ارزش انسان‌ها به ظاهر و ثروت نیست، بلکه به تقواست: «إِنَّ أَکْرَمَکُمْ عِنْدَ اللَّهِ أَتْقَاکُمْ».

انسجام و الفت در جامعه‌ی اسلامی زمانی شکل می‌گیرد که نگاه ما به یکدیگر از سرِ برادری، احترام متقابل و تواضع باشد. کدورت‌ها و فاصله‌ها با گذشت، نیک‌اندیشی و تقوا از میان می‌روند.

صد آنلاین: زندگی امروزی با استرس‌ها و فشارهای فراوانی همراه است. برای حفظ آرامش درون و پایداری در برابر مشکلات، چه توصیه‌ای از منظر قرآن دارید؟

حجت‌الاسلام حسین‌زاده: مؤمن در طوفان مشکلات هیچ‌گاه ناامید نمی‌شود، زیرا تکیه‌گاه محکمی به نام خدا دارد. قرآن کریم در آیه ۱۵۳ سوره بقره کلید طلایی استقامت را معرفی می‌کند: «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا اسْتَعِینُوا بِالصَّبْرِ وَالصَّلَاةَ إِنَّ اللَّهَ مَعَ الصَّابِرِینَ».

صبر یعنی ایستادگی هوشمندانه و پرهیز از انفعال، و نماز یعنی اتصال به منبع بی‌کران آرامش. وقتی انسان با یاد خدا دلش را آرام کند و با صبر و تدبیر به استقبال مشکلات برود، هیچ سختی‌ای نمی‌تواند او را از پا درآورد.

صد آنلاین: در حوزه حفظ محیط اطراف، طبیعت و پرهیز از زیاده‌خواهی‌ها، قرآن چه پیامی برای انسان معاصر دارد؟

حجت‌الاسلام حسین‌زاده: طبیعت امانت الهی در دست انسان است. قرآن در آیه ۴۱ سوره روم هشدار می‌دهد: «ظَهَرَ الْفَسَادُ فِی الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا کَسَبَتْ أَیْدِی النَّاسِ»؛ و در آیه ۳۱ سوره اعراف به زیبایی می‌فرماید: «وَلَا تُسْرِفُوا إِنَّهُ لَا یُحِبُّ الْمُسْرِفِینَ».

اسراف و زیاده‌روی تنها در مصرف مواد غذایی نیست؛ در استفاده از منابع طبیعی، آب و انرژی نیز جاری است. نگاه قرآنی به طبیعت، نگاهِ حرمت، نگهداری و استفاده‌ی متعادل است. رفتارِ درست با محیط زیست، بازتابِ سلامتِ درونِ انسان است.

صد آنلاین: به عنوان کلام آخر؛ اصلی‌ترین پیام قرآن برای انسان امروز چیست؟

حجت‌الاسلام حسین‌زاده: پیام بنیادین قرآن، امانت‌داری در تمام ابعاد زندگی است. خداوند در آیه ۵۸ سوره نساء می‌فرماید: «إِنَّ اللَّهَ یَأْمُرُکُمْ أَنْ تُؤَدُّوا الْأَمَانَاتِ إِلَی أَهْلِهَا»؛ و در آیه ۱۳۵ تأکید می‌کند که عدالت و حق‌طلبی را حتی اگر به زیان خود یا نزدیکانمان باشد، نباید فدا کنیم: «کُونُوا قَوَّامِینَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاءَ لِلَّهِ وَلَوْ عَلَی أَنْفُسِکُمْ».

اگر صداقت، امانت‌داری و انصاف ملاک روابط ما قرار گیرد، هم دنیایمان آباد می‌شود و هم توشه‌ای نیکو برای آخرت فراهم خواهیم کرد.