برنامه سازمان غذا و دارو برای مقابله با تقلبات غذایی

 روز جهانی غذا در سال ۲۰۲۶ با شعار «نوآوری امروز؛ تغذیه فردا» بر ضرورت بهره‌گیری از راهکارهای نوین برای بهبود نظام‌های غذایی تأکید دارد.

عبدالعظیم بهفر، مدیرکل فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو، در همین زمینه اظهار کرد: سلامت مواد غذایی حاصل مجموعه‌ای از اقدامات به‌هم‌پیوسته در مراحل تولید، ورود به بازار، توزیع و مصرف است و دستیابی به آن، به ارزیابی مستمر مخاطرات و به‌کارگیری روش‌های علمی در کنترل کیفیت نیاز دارد.

وی با بیان اینکه کارآمدی نظام نظارت غذایی به سرعت، دقت و تناسب اقدامات کنترلی با سطح خطر وابسته است، افزود: استفاده از داده‌های تخصصی، توسعه سامانه‌های نظارتی و تقویت پایش پس از عرضه می‌تواند شناسایی محصولات نامنطبق را تسریع کند و امکان مداخله متناسب با مخاطرات بهداشتی را افزایش دهد.

مدیرکل فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو با اشاره به اصلاح فرآیندهای اجرایی این حوزه گفت: کاهش زمان صدور IRC، فراهم شدن امکان صدور روزانه آن و پیگیری مستمر روند ترخیص کالا، از جمله اقداماتی است که با هدف افزایش سرعت ارائه خدمات و رفع موانع اداری انجام شده است. هم‌زمان، توسعه سامانه ثبت فرآورده‌های تولید داخل نیز پیگیری می‌شود و اطلاعات ۸۷ گروه و دسته و ۱۵۸ محصول تاکنون در آن ثبت شده است.

بهفر ادامه داد: در کنار تسهیل فرآیندها، تدوین دستورالعمل‌های نظارت پسینی و ارزیابی و رتبه‌بندی واحدهای تولیدی، تشکیل کارگروه رسیدگی به تخلفات و تعیین سازوکار برخورد با محصولات نامنطبق، از اقدامات انجام‌شده برای ارتقای اثربخشی کنترل‌ها است. این رویکرد کمک می‌کند رسیدگی به تخلفات و تعیین تکلیف محصولات مسئله‌دار با سرعت و انسجام بیشتری انجام شود.

وی با تأکید بر اهمیت پایش مستمر مخاطرات شیمیایی و میکروبی در زنجیره غذا اظهار کرد: اجرای برنامه پایش سموم کشاورزی، پیگیری رهگیری محصولات خام کشاورزی و تقویت کنترل مواد ورودی، از محورهای مهم نظارت بر ایمنی مواد غذایی است. همچنین بررسی محصولات پرمصرف و برنامه‌ریزی برای نمونه‌برداری‌های هدفمند، در شناسایی تقلبات و ارزیابی انطباق محصولات با ضوابط بهداشتی اهمیت دارد.

مدیرکل فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو افزود: هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول در بازرسی و نمونه‌برداری، تدوین ضوابط تعیین تکلیف و امحای محصولات نامنطبق و افزایش حضور کارشناسان در بازرسی‌های هدفمند، به یکپارچگی اقدامات کنترلی کمک می‌کند. در این مسیر، مستندسازی نتایج پایش و پیگیری موارد عدم انطباق، نقش مهمی در جلوگیری از تکرار تخلفات دارد.

بهفر با اشاره به مسئولیت تولیدکنندگان در حفظ کیفیت محصولات گفت: رعایت الزامات فنی در فرآیند تولید، کنترل مواد اولیه و ارائه اطلاعات دقیق روی برچسب محصولات، از مؤلفه‌های مهم حفاظت از سلامت مصرف‌کنندگان است. اطلاعات مربوط به ترکیبات، ارزش تغذیه‌ای، شرایط نگهداری و تاریخ مصرف، امکان انتخاب آگاهانه را برای مردم فراهم می‌کند و به شفافیت در بازار مواد غذایی کمک خواهد کرد.

وی همچنین کاهش ضایعات غذایی و استفاده مسئولانه از منابع را از موضوعات مرتبط با آینده نظام‌های غذایی دانست و افزود: ارتقای ایمنی غذا در کنار توجه به کیفیت تغذیه، پایداری منابع و افزایش آگاهی عمومی معنا پیدا می‌کند. نوآوری در این حوزه زمانی به نتیجه مطلوب می‌رسد که دستاوردهای علمی به راهکارهای اجرایی تبدیل شوند و میان نهادهای نظارتی، مراکز آزمایشگاهی و فعالان صنعت هماهنگی مؤثر برقرار باشد.

مدیرکل فرآورده‌های غذایی و آشامیدنی سازمان غذا و دارو در پایان خاطرنشان کرد: رویکرد این اداره کل، ارتقای کیفیت نظارت، تسهیل فرآیندهای اجرایی و تقویت سازوکارهای شناسایی و کنترل مخاطرات است؛ مجموعه اقداماتی که در نهایت با هدف حفاظت از سلامت مردم و افزایش اطمینان نسبت به ایمنی و کیفیت فرآورده‌های غذایی دنبال می‌شود.