چهارشنبه ۱۸ شهريور ۱۴۰۵
این طرح جدید بانک مرکزی که با هدف مدیریت نقدینگی و کنترل بازار اجرا میشود، امکان خرید سکه را از طریق کد بورسی برای متقاضیان فراهم میکند. اما آیا این ابزار جدید میتواند جایگزین مناسبی برای خرید فیزیکی سکه باشد؟
در این طرح، اوراق سلف سکه با سررسید سهماهه عرضه میشود. به زبان ساده، خریداران در زمان انتشار اوراق، سکه را با قیمت کشفشده در بازار خریداری میکنند و در پایان دوره سهماهه، مطابق شرایط تعیینشده، میتوانند:
نکته مهمتر اینکه این اوراق دارای حداقل بازدهی تضمینشده است. به این معنا که دارنده اوراق در سررسید میتواند از اختیار فروش استفاده کند و اوراق خود را با قیمتی معادل 7 درصد بالاتر از قیمت روز انتشار به فروش برساند.
قیمت عرضه اولیه این اوراق بر اساس آخرین قیمت معاملاتی گواهی سپرده سکه طلا در خزانه تعیین میشود. پس از عرضه اولیه نیز قیمت اوراق در بازار، بر پایه عرضه و تقاضا و در چارچوب دامنه نوسان اعلامشده، کشف خواهد شد.
سؤال اصلی اینجاست:
اگر قرار است خریدار، امروز پول سکه را بپردازد و سه ماه بعد نیز تسویه بر اساس قیمت روز سکه انجام شود، چرا از همان ابتدا سکه فیزیکی نخرد و بعداً آن را نفروشد یا نگه ندارد؟
این پرسش کاملاً منطقی است؛ بهویژه برای افرادی که هماکنون نقدینگی کافی برای خرید سکه در اختیار دارند. اما پاسخ فقط به بازدهی ختم نمیشود؛ بلکه باید ریسکها، مزایا و نوع نیاز سرمایهگذار را هم در نظر گرفت. مزیت خرید اوراق سلف سکه چیست؟
مهمترین مزیت اوراق سلف سکه این است که فرد بدون نیاز به نگهداری سکه در خانه یا صندوق، از نوسانات این بازار بهرهمند میشود.
در شرایطی که ریسک سرقت، مفقودی یا هزینه نگهداری سکه همواره مطرح است، این مزیت میتواند برای بسیاری از خریداران تعیینکننده باشد.
اوراق سلف سکه یک ویژگی مهم دارد:
اگر در پایان دوره سهماهه، قیمت سکه کاهش یافته باشد، دارنده اوراق میتواند با استفاده از اختیار فروش، حداقل 7 درصد سود نسبت به قیمت خرید اولیه دریافت کند.یعنی در سناریوی نزولی شدن قیمت سکه، سرمایهگذار نهتنها زیان نمیکند، بلکه بازدهی حداقلی تضمینشده هم خواهد داشت.
دارندگان اوراق سلف سکه مجبور نیستند تا سررسید صبر کنند. این اوراق در بازار قابل معامله است و سرمایهگذار میتواند در طول دوره سهماهه، هر زمان که بخواهد آن را خرید و فروش کند.
با وجود مزایای اوراق، برخی همچنان معتقدند اگر فرد نقدینگی کافی دارد، خرید سکه فیزیکی از بازار گزینه بهتری است. چرا؟
سکه فیزیکی در اختیار خود فرد است
البته این نگاه یک نکته مهم را نادیده میگیرد:
امنیت نگهداری سکه در منزل یا حتی صندوق امانات، خود یک هزینه و ریسک پنهان است. اگر الان سکه داریم، بفروشیم و اوراق بخریم؟
برای کسانی که هماکنون سکه فیزیکی در خانه دارند، یک سناریوی قابل توجه وجود دارد:فرد میتواند سکههای خود را در بازار بفروشد و با پول آن، اوراق سلف سکه بخرد.در این حالت دو وضعیت محتمل است:
اگر قیمت سکه افزایش یابد:
در پایان دوره سهماهه، تسویه اوراق بر مبنای قیمت روز سکه انجام میشود؛ بنابراین سرمایه فرد بهروز میشود و از رشد قیمت جا نمیماند.
اگر قیمت سکه کاهش یابد:
سرمایهگذار میتواند از حداقل سود 7 درصدی استفاده کند و نسبت به امروز، بازدهی مشخصی داشته باشد.
به بیان دیگر، برای دارندگان فعلی سکه، تبدیل سکه فیزیکی به اوراق سلف میتواند نوعی جابجایی از دارایی پرریسک فیزیکی به ابزار مالی کمریسکتر باشد؛ بدون آنکه از امکان بهرهبرداری از رشد قیمت سکه محروم شوند.
پاسخ این سؤال به نوع نگاه سرمایهگذار بستگی دارد؛ اگر اولویت شما مالکیت مستقیم دارایی است:
خرید سکه فیزیکی میتواند مناسبتر باشد؛ البته به شرط پذیرش ریسک نگهداری.اگر اولویت شما امنیت، نقدشوندگی و حداقل بازدهی تضمینشده است:
اوراق سلف سکه گزینهای حرفهایتر و منطقیتر به نظر میرسد.
اگر هماکنون سکه فیزیکی دارید: فروش سکه و تبدیل آن به اوراق سلف میتواند یک استراتژی کمریسکتر باشد؛ چون هم از رشد احتمالی قیمت عقب نمیمانید و هم در صورت افت بازار، حداقل سود 7 درصدی دارید.
عرضه اوراق سلف سکه از سوی بانک مرکزی، در واقع تلاش برای ایجاد یک ابزار سرمایهگذاری جایگزین در بازار طلاست؛ ابزاری که میتواند هم برای کنترل نقدینگی مفید باشد و هم برای سرمایهگذاران، راهی کمریسکتر نسبت به خرید و نگهداری فیزیکی سکه فراهم کند.
در نهایت، انتخاب بین سکه فیزیکی و اوراق سلف سکه به این بستگی دارد که سرمایهگذار به دنبال امنیت بیشتر است یا مالکیت مستقیم. اما در شرایطی که بازار پرنوسان است، اوراقی که هم با قیمت روز تسویه میشود و هم حداقل بازدهی تضمینشده دارد، برای بسیاری از افراد میتواند گزینهای قابل تأمل باشد.