به گزارش صد آنلاین ، بسیاری از افرادی که با یبوست دستوپنجه نرم میکنند، برای رهایی از این مشکل سراغ ملینهای گیاهی یا شیمیایی میروند؛ داروهایی که بدون نسخه در دسترس هستند و اغلب به حرکت روده کمک میکنند. اما این سؤال همیشه مطرح بوده که مصرف طولانیمدت این داروها آیا باعث «تنبلی روده بزرگ» و وابستگی دائمی به آنها میشود؟ دکتر محمد مهدی شاهمیرانی، دکترای داروسازی، در این باره توضیحات تازهای ارائه داده است.
به گفته این داروساز، تنبلی روده بزرگ که در اصطلاح پزشکی «کولون کاتارتیک» نامیده میشود، حالتی است که در آن روده بزرگ به لولهای بیتحرک تبدیل شده و توانایی عضلانی برای دفع مدفوع را از دست میدهد. اما جالب اینجاست که در پژوهشهای اخیر روی مصرف مزمن ملینهای محرک رایج مانند بیزاکودیل، فرآوردههای سنا و سدیم پیکوسولفات، هیچ موردی از کولون کاتارتیک مشاهده نشده است. محققان معتقدند گزارشهای قدیمیتر در این زمینه ممکن است مربوط به نوع خاصی از ملین بوده که امروزه دیگر توصیه نمیشود. در مجموع، شواهد معتبری وجود ندارد که نشان دهد مصرف درازمدت این ملینها به خودِ روده آسیب ساختاری میزند.
دکتر شاهمیرانی تأکید میکند که با وجود بیضرر بودن نسبی ملینها برای بافت روده، دلایل جدی دیگری برای پرهیز از مصرف خودسرانه و بلندمدت آنها وجود دارد. مهمترین خطر، «سوءمصرف» است؛ اتفاقی که معمولاً در افرادی رخ میدهد که برای کاهش وزن، مرتب و بیشازحد از ملین استفاده میکنند. شایعترین پیامد آن، اسهال مداوم است که با درد شکم، تهوع، استفراغ و کاهش وزن همراه میشود.
سوءمصرف ملینها میتواند تعادل الکترولیتهای بدن را به هم بزند. پتاسیم که الکترولیت اصلی دفعشده در مدفوع است، در اثر اسهال بیشازحد کاهش مییابد و این افت پتاسیم میتواند به ضعف عضلانی، اختلال در ریتم قلب و حتی در موارد شدید، ایست قلبی منجر شود. همچنین کاهش کلسیم و منیزیم، گرفتگیهای دردناک عضلانی را در پی دارد و در برخی موارد، مصرف مزمن به کلیهها نیز آسیب میزند. البته اگر ملین دقیقاً مطابق دوز توصیهشده مصرف شود، خطر این عوارض بسیار پایین است.
نظریه های جدیدتر حتی به تغییرات در محور «روده-میکروبیوم-مغز» اشاره میکنند که در اثر سوءمصرف مزمن ملینها ممکن است خطر افسردگی و زوال عقل را افزایش دهد. ضمن اینکه مصرف بیرویه این داروها اغلب با اختلالات خوردن (مانند پرخوری عصبی) همراه است. به همین دلیل، تأکید نهایی داروساز این است که مصرف منظم و طولانیمدت ملینها فقط با تجویز و نظارت پزشک مجاز است و هرگونه استفاده خودسرانه، حتی بدون آسیب به روده، میتواند تبعات جبرانناپذیری برای کل بدن داشته باشد./بهداشت نیوز