گام تازه در مسیر انرژی همجوشی/ آزمایش موتور همجوشی ۵ مگاواتی در آمریکا

به گزارش صد آنلاین ، شرکت آمریکایی American Fusion Inc اعلام کرد پروتکل آزمایش موتور همجوشی پیش‌تولیدی Texatron Fusion Engine با توان ۵ مگاوات نهایی شده است؛ اقدامی که این شرکت آن را گامی مهم در مسیر اعتبارسنجی مستقل فناوری همجوشی فشرده و آنیوترونیک خود می‌داند.

به گزارش Engadget، این خبر در ادامه مجموعه‌ای از دستاوردهای اخیر شرکت مستقر در ایالت تگزاس منتشر شده است. از جمله این دستاوردها می‌توان به تحویل نسخه پیش‌تولیدی سامانه Texatron، گسترش سبد مالکیت فکری و ثبت اختراعات جدید و همچنین ارائه این فناوری در کنفرانس بین‌المللی IEEE International Conference on Plasma Science (ICOPS) 2026 اشاره کرد.

بر اساس بیانیه شرکت، برنامه آزمایش‌ها به‌گونه‌ای طراحی شده است که علاوه بر تولید داده‌های مهندسی دقیق، امکان ارزیابی عملکرد سامانه توسط دانشمندان، مهندسان و کارشناسان فنی مستقل نیز فراهم شود.

شاخص‌هایی که در آزمایش بررسی می‌شوند

در برنامه آزمایشی اعلام‌شده، چندین شاخص کلیدی که عملکرد یک راکتور همجوشی را تعیین می‌کنند، مورد اندازه‌گیری قرار خواهند گرفت.

از مهم‌ترین این شاخص‌ها می‌توان به چگالی پلاسما و دمای پلاسما اشاره کرد؛ دو پارامتری که نقش اساسی در وقوع و پایداری واکنش‌های همجوشی دارند و مستقیماً بر میزان تولید انرژی تأثیر می‌گذارند.

همچنین تیم مهندسی در طول آزمایش‌ها اندازه‌گیری نوترون‌ها را انجام خواهد داد. هرچند موتور Texatron بر پایه فناوری همجوشی آنیوترونیک طراحی شده و هدف آن کاهش تولید نوترون است، اما پایش میزان انتشار نوترون‌ها می‌تواند اطلاعات مهمی درباره ویژگی‌های تابشی سامانه و عملکرد کلی آن ارائه دهد.

از دیگر ابزارهای مورد استفاده در این برنامه، طیف‌سنجی نوری (Optical Spectroscopy) است که برای بررسی ترکیب پلاسما در زمان واقعی به کار می‌رود. این روش امکان تحلیل رفتار پلاسما و تغییرات آن در طول آزمایش را فراهم می‌کند.

علاوه بر این، مجموعه‌ای از اندازه‌گیری‌های الکتریکی نیز برای ارزیابی سامانه توان پالسی راکتور انجام خواهد شد. این اندازه‌گیری‌ها شامل ثبت ولتاژ، جریان، ویژگی‌های پالس‌های الکتریکی و نحوه انتقال انرژی در سامانه است.

شرکت American Fusion اعلام کرده است پیش از آغاز آزمایش‌ها تمامی ابزارهای اندازه‌گیری و تجهیزات تشخیصی با استفاده از استانداردهای معتبر کالیبره خواهند شد تا داده‌های حاصل از آزمایش‌ها از نظر دقت، قابلیت تکرار و اعتبار علمی در سطح بالایی قرار داشته باشند.

حضور ناظران مستقل در آزمایش

یکی از مهم‌ترین بخش‌های این برنامه، حضور دانشمندان و متخصصان مستقل در فرآیند آزمایش است.

این شرکت اعلام کرده قصد دارد از فیزیکدانان، مهندسان و کارشناسان حوزه همجوشی دعوت کند تا بخشی از آزمایش‌ها را به‌طور مستقیم مشاهده کنند. همچنین قرار است ویدئوهایی از مراحل آزمایش منتشر شود و در نهایت گزارشی مستقل از سوی یک نهاد یا گروه ثالث درباره نتایج آزمایش ارائه شود.

در سال‌های اخیر، اعتبارسنجی مستقل به یکی از معیارهای مهم در صنعت همجوشی هسته‌ای تبدیل شده است؛ زیرا بسیاری از شرکت‌ها فناوری‌های امیدوارکننده‌ای معرفی کرده‌اند اما تعداد محدودی از آنها توانسته‌اند عملکرد سامانه‌های خود را در ارزیابی‌های علمی مستقل اثبات کنند.

با این حال شرکت تأکید کرده است که آزمایش‌ها هنوز آغاز نشده‌اند و نتایج واقعی آنها در آینده مشخص خواهد شد.

گسترش سبد ثبت اختراعات

هم‌زمان با اعلام برنامه آزمایش، American Fusion از ثبت یک درخواست جدید برای دریافت حق اختراع در آمریکا خبر داد.

این شرکت درخواست ثبت اختراع شماره 19/710,441 را ارائه کرده که به طراحی محفظه راکتور همجوشی با اتاقک حلقوی توخالی (Hollow Toroidal Chamber) و ساختار داخلی مارپیچی (Rifled Interior Geometry) مربوط می‌شود.

به گفته شرکت، این طراحی برای انتقال مؤثر انرژی الکتریکی پالسی به سامانه توسعه یافته و بخشی از راهبرد گسترده مالکیت فکری American Fusion است؛ راهبردی که حوزه‌هایی مانند محصورسازی پلاسما، معماری راکتور، فناوری‌های ساخت، سامانه‌های تشخیصی و انتقال توان را در بر می‌گیرد.

رقابت جهانی برای انرژی همجوشی

انرژی همجوشی سال‌هاست به عنوان یکی از امیدوارکننده‌ترین منابع تولید برق پاک مطرح است. در این فرآیند، هسته‌های سبک اتمی با یکدیگر ترکیب می‌شوند و مقدار بسیار زیادی انرژی آزاد می‌کنند؛ همان فرآیندی که در مرکز خورشید رخ می‌دهد.

در میان فناوری‌های مختلف همجوشی، همجوشی آنیوترونیک توجه ویژه‌ای را به خود جلب کرده است. این روش با کاهش تولید نوترون می‌تواند مشکلاتی مانند آسیب به مواد سازنده راکتور، تولید پسماندهای پرتوزا و هزینه‌های نگهداری را نسبت به سامانه‌های متداول مبتنی بر سوخت دوتریم–تریتیوم کاهش دهد.

با وجود پیشرفت‌های قابل توجه دولت‌ها، آزمایشگاه‌های ملی و شرکت‌های خصوصی در سال‌های اخیر، هنوز هیچ نیروگاه تجاری همجوشی در جهان راه‌اندازی نشده است.

از این رو کمپین اعتبارسنجی پیش‌روی American Fusion و داده‌هایی که احتمالاً توسط ناظران مستقل تأیید خواهد شد، می‌تواند شاخص مهمی برای ارزیابی عملکرد واقعی موتور Texatron Fusion Engine در شرایط عملیاتی باشد و جایگاه این فناوری را در رقابت جهانی برای دستیابی به انرژی همجوشی تجاری روشن‌تر کند.