پس از مرگ چه بر سر بدن می‌آید؟ / از سفتی عضلات تا تجزیه کامل در ۴ ماه

به گزارش اختصاصی صدآنلاین؛ در این گزارش، نگاهی دقیق به جدول زمانی تغییرات بدن پس از مرگ و دفن خواهیم داشت.

لحظه مرگ؛ توقف قلب، اما نه همه چیز

ما اغلب لحظه مرگ را با توقف ضربان قلب و تنفس برابر می‌دانیم، اما تحقیقات مقدماتی نشان می‌دهد مغز ممکن است تا ۱۰ دقیقه پس از مرگ به فعالیت خود ادامه دهد. در محیط بیمارستان، معیارهای تشخیص مرگ شامل نبود نبض، نبود تنفس، عدم واکنش مردمک چشم به نور و نبود واکنش‌های عصبی است. تشخیص «مرگ مغزی» برای اعلام مرگ قانونی، مانند قبل از اهدای عضو، مورد استفاده قرار می‌گیرد.

۱ ساعت پس از مرگ؛ شل شدن اولیه و خنک شدن بدن

در لحظه مرگ، همه عضلات بدن شل می‌شوند. پلک‌ها تنش خود را از دست می‌دهند، مردمک‌ها گشاد می‌شوند، فک ممکن است باز شود و مفاصل انعطاف‌پذیر می‌گردند. پوست شل شده و باعث برجسته شدن استخوان‌هایی مانند فک یا لگن می‌شود.

چند دقیقه پس از ایست قلبی، فرآیندی به نام «پالور مورتیز» (رنگ پریدگی مرگ) رخ می‌دهد؛ خون از رگ‌های کوچک پوست تخلیه شده و رنگ چهره خاکستری می‌شود. هم‌زمان، بدن از دمای طبیعی ۳۷ درجه سانتی‌گراد خنک می‌شود تا به دمای محیط برسد. این کاهش دما در ساعت اول حدود ۲ درجه و سپس هر ساعت ۱ درجه است. با شل شدن عضلات، اسفنکترها نیز شل شده و احتمال دفع ادرار و مدفوع وجود دارد.

۲ تا ۶ ساعت پس از مرگ؛ تجمع خون در قسمت‌های پایینی

با توقف پمپاژ قلب، جاذبه خون را به سمت قسمت‌های پایین‌تر بدن می‌کشد. این فرآیند «لیور موریتز» نام دارد. اگر بدن به مدت چند ساعت دست نخورده بماند، قسمت‌های نزدیک به زمین به رنگ قرمز-بنفش (شبیه کبودی) درمی‌آیند.

۳ ساعت پس از مرگ؛ آغاز سفتی عضلات (ریگور مورتیز)

تغییرات شیمیایی درون سلول‌ها باعث انقباض همه عضلات می‌شود. اولین عضلات درگیر، پلک‌ها، فک و گردن هستند. در ساعات بعد، سفتی به سینه، شکم، بازوها و پاها گسترش می‌یابد و نهایتاً به انگشتان دست و پا می‌رسد. رسم قدیمی گذاشتن سکه روی پلک‌های مرده، احتمالاً برای بسته نگه داشتن چشم‌ها در این مرحله بوده است.

۷ تا ۱۲ ساعت پس از مرگ؛ حداکثر سفتی

حداکثر سفتی عضلات حدود ۱۲ ساعت پس از مرگ رخ می‌دهد. در این مرحله، حرکت دادن مفاصل جسد دشوار است. زانوها و آرنج‌ها کمی خم شده و انگشتان ممکن است کج و معوج به نظر برسند. میزان سفتی تحت تأثیر سن، شرایط فیزیکی، جنسیت و دمای هوا قرار دارد.

۱۲ ساعت یا بیشتر پس از مرگ؛ شل شدن مجدد

پس از رسیدن به حداکثر سفتی، به دلیل ادامه تغییرات شیمیایی و پوسیدگی داخلی بافت، عضلات شروع به شل شدن می‌کنند. این فرآیند طی یک تا سه روز اتفاق می‌افتد. در طول این مرحله، پوست چروک شده و این توهم ایجاد می‌شود که مو و ناخن در حال رشد هستند. سفتی در جهت مخالف (از انگشتان به سمت صورت) طی ۴۸ ساعت برطرف می‌شود.

۷ اتفاق دیگر که پس از مرگ در بدن رخ می‌دهد:

۱. مو و ناخن‌ها ظاهراً رشد می‌کنند: این توهم ناشی از جمع شدن پوست و خشک شدن بافت‌هاست، نه رشد واقعی.

۲. بدن می‌تواند حالت صابونی یا واکسی پیدا کند: در تابوت‌های با منافذ باز، ترکیب خاک قلیایی و آب، چربی بدن را به صابون تبدیل می‌کند.

۳. دفع ادرار و مدفوع: با شل شدن کامل عضلات، اگر مثانه یا روده قبل از مرگ پر بوده باشد، تخلیه می‌شوند.

۴. آنزیم‌ها سلول‌ها را هضم می‌کنند: با قطع اکسیژن، سلول‌ها اسیدی شده و آنزیم‌ها غشای سلولی را تجزیه می‌کنند. این نقطه شروع واقعی تجزیه است.

۵. بدن به رنگ بنفش درمی‌آید: تجمع خون در نقاط پایین‌تر باعث ایجاد ته‌رنگ بنفش در پوست می‌شود، در حالی که سایر نقاط بسیار رنگ‌پریده می‌گردند.

۶. احتمال تولید صداهای ناله‌مانند: به دلیل خروج گازها از بدن، ممکن است صداهایی شبیه ناله ایجاد شود.

۷. چین و چروک‌ها صاف می‌شوند: شل شدن عضلات پیشانی باعث محو شدن خطوط و چروک‌ها می‌شود، مشابه اثر بوتاکس.

خلاصه فرآیندهای پس از مرگ:

• مغز ابتدا فعالیت خود را متوقف می‌کند.

• دمای بدن هر ساعت حدود ۱ درجه فارنهایت کاهش می‌یابد.

• سلول‌ها در اثر نبود اکسیژن می‌میرند، می‌شکنند و نشت می‌کنند.

• کلسیم در ماهیچه‌ها تجمع کرده و باعث سفتی (ریگور مورتیز) می‌شود که حدود ۳۶ ساعت طول می‌کشد.

• سپس ماهیچه‌ها آرام شده و احتمال دفع ادرار و مدفوع وجود دارد.

• جاذبه خون را به سمت پایین کشیده و پوست با لکه‌های قرمز رنگ‌پریده می‌شود.

• پوست در اثر کم‌آبی چروک می‌شود.

• بدن به دلیل آزاد شدن مواد شیمیایی مانند پوترسین و کاداورین بوی بسیار نامطبوعی منتشر می‌کند.

• لکه‌های سبز در بدن ظاهر می‌شوند؛ آنزیم‌های داخلی در حال هضم خود هستند.

• حشرات، لاروها و کرم‌ها بدن را می‌خورند (تا ۶۰ درصد در یک هفته).

• موها به تدریج می‌ریزند.

• بدن ابتدا بنفش و سپس سیاه می‌شود.

• در دمای ۵۰ درجه فارنهایت، حدود ۴ ماه طول می‌کشد تا تمام بافت‌های نرم تجزیه شده و فقط اسکلت باقی بماند