به گزارش صد آنلاین ، در این مطلب، به بررسی شایعات رایج مانند «سرطان مسری است» یا «سرطان همیشه کشنده است» میپردازیم و با استناد به شواهد علمی، حقایق واقعی را روشن میکنیم.
باورهای نادرست تنها یک تلقی نادرست نیستند که در ذهن انسانها باقی بمانند، بلکه بر جهتگیری آنها در زندگی اثر میگذارند. در حوزه سلامت، این جهتگیریهای نادرست از آن جهت مهم میشوند که بر مهمترین موضوع زندگی یعنی بودن یا نبودن تأثیرگذار هستند؛ بنابراین لزوم تغییر این باورهای نادرست، اساسیتر از هر باور نادرست دیگری است. برخی از این باورها و پاسخ علمی به آنها به شرح زیر است:
هر از گاهی چنین مطالبی به ویژه در فضای مجازی منتشر میشود. اطمینان داشته باشید که چنین چیزی صحت ندارد. بسیاری از پزشکان، صاحبان شرکتهای دارویی و افراد مشهور و پرنفوذ جهان بر اثر سرطان جان خود را از دست دادهاند. اگر چنین درمانی وجود داشت، قطعاً این افراد از آن بهره میگرفتند.
بیماری سرطان از منظر فرد مبتلا، خانواده، پزشکان و نظام سلامت دشوار و پیچیده است، اما با پیشرفتهای صورتگرفته در دانش پزشکی، امروزه دست کم نیمی از سرطانها بهبود مییابند و بسیاری دیگر از موارد باقیمانده نیز عمری طولانی خواهند داشت. همین تغییر در دیدگاه باعث میشود یک بیمار مبتلا به سرطان از پیش باخته نباشد. میزان بقای بیماران مبتلا به سرطان، بیش از هر چیز به نوع سرطان و مرحله بیماری بستگی دارد.
به عنوان یک اصل کلی، بیماری سرطان به دیگران منتقل نمیشود؛ بنابراین لزومی ندارد از یک بیمار مبتلا به سرطان دوری کنیم. البته برخی از عوامل ایجادکننده سرطان از دسته عوامل عفونی هستند – مانند نقشی که برخی عوامل عفونی در ایجاد سرطانهای معده، دهانه رحم و کبد دارند – و به شیوههایی میتوانند انتقال یابند، ولی خود بیماری سرطان هرگز منتقل نمیشود.
حدود ۵ تا ۱۰ درصد از سرطانها به دلیل جهشهای ژنتیکی به ارث میرسند و حدود ۱۰ تا ۳۰ درصد سرطانها خانوادگی هستند. شاید در برخی خانوادهها احتمال بروز یک نوع سرطان بیش از معمول باشد، اما چیزی که بیش از عوامل ارثی مهم و تأثیرگذار محسوب میشود، شیوه زندگی نامناسب مانند مصرف سیگار، عوامل تغذیهای و محیطی است.
گاهی اوقات یک ضربه سبب میشود توجه ما به توده یا نقطهای از بدن جلب شود، اما این به آن معنا نیست که آن ضربه این بیماری را ایجاد کرده است.
نمونهبرداری، اساسیترین راه تشخیص بیماری و جراحی، یکی از مهمترین روشهای درمان بیماری سرطان است و سبب انتشار بیماری نمیشود. گاهی که نمونهبرداری احتمال آلوده شدن نواحی نزدیک تومور را زیاد میکند، پزشکان تمهیداتی به کار میبرند که از پخش شدن بیماری جلوگیری کنند.
اصل مهمی که درباره اطلاع داشتن از بیماری اهمیت دارد این است که میزان نیاز بیماران به دانستن متفاوت است؛ بنابراین باید با هر بیمار بر اساس نیازها و خواستههایش برخورد کرد. باید دانستههای قبلی بیمار را سنجید و هر اندازه که علاقهمند بود به او اطلاعات منتقل کرد. در ایران نیز مانند دیگر نقاط جهان، بیش از دو سوم بیماران مبتلا به سرطان دوست دارند تشخیص خود را بدانند و درباره شیوههای درمانی مطلع شوند. دیده شده که بیمارانی که از ابتلای خود به سرطان آگاهند، با بیماری خود بهتر کنار میآیند، درمانها را بهتر پیگیری میکنند و به جز در دوره کوتاه پس از تشخیص، وضعیت روانی بهتری دارند.
شیمیدرمانی و رادیوتراپی یکی از شیوههای درمان بیماری سرطان است و بیماری که با این روشها درمان میشود، ضرری متوجه اطرافیان نمیکند. از قضا اگر اطرافیان فرد مبتلا به سرطان دچار بیماری حاد عفونی باشند، میتوانند در دورهای که بیمار در حال شیمیدرمانی است او را در معرض خطر بیماری عفونی قرار دهند و باید از او دوری کنند.
برخی معتقدند این مواد آرایشی-بهداشتی به دلیل اینکه حاوی مواد سمی نظیر آلومینیوم هستند و این مواد از پوست جذب میشوند، میتوانند سبب بروز سرطان شوند. اما تاکنون هیچ مطالعه و تحقیقی این موضوع را نشان نداده است و مجموعه اطلاعات حال حاضر بیانگر این مطلب است که مصرف این مواد ارتباطی به بروز سرطان ندارد.
حقیقت این است که استفاده از ظروف پلاستیکی که برای استفاده در مایکروفر طراحی و ساخته شدهاند، خطری ندارد. اما استفاده از ظروف پلاستیکی معمولی که برای مایکروفر ساخته نشدهاند، برای گرم کردن غذا در مایکروفر سبب ذوب شدن پلاستیک و نشت یک سری مواد شیمیایی به درون غذا میشود که ممکن است سرطانزا باشند. برای پخت و پز در مایکروفر باید حتماً از ظروف مخصوص این کار استفاده کنید.
سلولهای سرطانی مانند سایر سلولهای بدن انرژی مورد نیاز خود را از قند موجود در خون تأمین میکنند. لذا برخی تصور میکنند مصرف شکر ممکن است سبب رشد سریعتر سرطان شود، اما این موضوع صحیح نیست. مصرف شکر سبب رشد سریعتر سرطان نمیشود. از سوی دیگر، عدم مصرف شکر نیز سبب کاهش سرعت رشد سلولهای سرطانی نخواهد شد.
درد، جزء جداییناپذیر بیماری سرطان نیست. درد سرطان و درمان آن خود سرمنشأ تصورات نادرست بسیاری است. در بیشتر موارد میتوان درد سرطان را با درمان درست بهبود بخشید. وقتی درد سرطان درمان نشود، ممکن است فرد دچار اضطراب، افسردگی و بیخوابی شود؛ اما با درمان درد، کیفیت زندگی بالاتری خواهید داشت، از زندگی لذت میبرید و میتوانید درمانهای معمول را بهتر تحمل کنید. مصرف مواد اپیوئیدی (مشتقات تریاک) پزشکی، به شرطی که با تجویز پزشک و برای درمان درد به کار رود، اعتیادآور نیست. برخی از بیماران برای بهبود درد نیاز به دُز بیشتری از مواد اپیوئیدی دارند و این به معنای وابستگی نیست.
از درد نترسید، چراکه ترس از درد، خود درد را افزایش میدهد. درباره درد حرف بزنید، آن را پنهان یا تحمل نکنید. برخی افراد درد را تحمل میکنند به این دلایل که:
تحمل درد را بر اساس فرهنگ یا اعتقادات خود فضیلت میشمارند
گمان میکنند درد جزئی از بیماری است و اگر مهم بود پزشک از آنها سؤال میکرد
گمان میکنند در مورد نحوه درمان درد حق انتخاب یا اظهارنظر ندارند
میگویند نمیخواهیم داروهای شیمیایی مصرف کنیم یا نمیخواهیم به بدن خود آسیب بزنیم
گمان میکنند به داروهای ضد درد وابسته میشوند
گمان میکنند اگر بگویند درد دارند یا داروی ضد درد بگیرند یعنی پذیرفتهاند که به روزهای آخر زندگی خود نزدیک شدهاند
گمان میکنند اگر حالا که آنقدر درد ندارند دارو بخورند، بعدها که واقعاً درد شدیدی داشتند، داروها مؤثر نخواهد بود
برای اینکه مغلوب حریف خود نشوید، باید اول خود و سپس او را درست بشناسید. آگاهی خود را درباره سرطان افزایش دهید و باورهای غلط خود را تغییر دهید تا پیروز شوید و در این راه به دیگران نیز یاری رسانید تا بیشتر بدانند. برای دستیابی به رستگاری، دانستن حق همه ماست و رهایی از باورهای نادرست، وظیفهای همگانی به شمار میرود./بهداشت نیوز