صفر تا صد درباره هانتاویروس

 به گزارش صد آنلاین ، قباد مرادی، رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت، با بیان این که هانتاویروس عمدتاً از طریق جوندگان به انسان منتقل می‌شود، اظهار داشت: «هانتاویروس» عضوی از خانواده ویروس‌های «هانتاویریده» و از راسته «بانیا» محسوب می‌گردد.

وضعیت مرگ و میر ناشی از هانتاویروس

این متخصص اپیدمیولوژی با اشاره به نادر بودن عفونت‌های هانتاویروسی در سطح جهان گفت: آمارها نشان می‌دهد که میزان مرگ و میر ناشی از ابتلای انسان به این ویروس در حالت عادی بین یک تا ۱۵ درصد در آسیا و اروپا است، در حالی که این رقم در قاره آمریکا تا حدود ۵۰ درصد نیز گزارش شده است.

وضعیت شیوع سالانه هانتاویروس در دنیا

او درباره میزان شیوع این ویروس در جهان توضیح داد: بر اساس تخمین‌ها، سالانه بین ۱۰ هزار تا بیش از ۱۰۰ هزار نفر در سراسر جهان به هانتاویروس مبتلا می‌شوند که بیشترین موارد ابتلا مربوط به قاره‌های آسیا و اروپاست.

همه موارد ابتلا باید گزارش شود

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت با تأکید بر این که هانتاویروس جزو بیماری‌های قابل گزارش است، افزود: ارائه‌دهندگان خدمات بهداشتی، کارکنان آزمایشگاه‌ها و بیمارستان‌ها موظف هستند موارد مثبت این بیماری را به مقامات بهداشتی محلی و ملی اطلاع دهند.

چگونگی انتقال؛ ویژگی مشترک هانتاویروس‌ها

این پزشک با بیان این که هانتاویروس‌ها قادر به ایجاد بیماری‌های جدی هستند، تصریح کرد: برای نمونه، این ویروس‌ها عامل سندرم ریوی هانتاویروس و تب خونریزی‌دهنده همراه با سندرم کلیوی به شمار می‌روند. اگرچه انواع گوناگونی از هانتاویروس وجود دارد، اما «نحوه انتقال اولیه» وجه اشتراک همه این ویروس‌هاست.

مرادی ادامه داد: انتقال اولیه از جوندگان – به ویژه موش‌ها (از نوع آهویی و سفیدپا) و موش‌های صحرایی – ویژگی مشترک این ویروس‌ها محسوب می‌شود. همچنین داشتن خز دو رنگ و چشم‌ها و گوش‌های بزرگ‌تر از مشخصات موش آهویی است.

راه‌های انتقال هانتاویروس

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت درباره مسیرهای انتقال این ویروس توضیح داد: به طور معمول، این ویروس از طریق تماس با ادرار، بزاق و مدفوع آلوده جوندگان به انسان منتقل می‌شود. همچنین استنشاق ذرات معلق خشک‌شده این مواد آلوده، شایع‌ترین راه انتقال ویروس به شمار می‌رود. تماس مستقیم و گاز گرفتگی توسط حیوانات نیز از دیگر روش‌های انتقال است.

هانتاویروس‌ها می‌توانند بیماری جدی در انسان ایجاد کنند

این اپیدمیولوژیست با اشاره به این که هانتاویروس‌ها قادر به ایجاد بیماری جدی در انسان هستند، گفت: سندرم ریوی هانتا و سندرم کلیوی هانتا به ترتیب بر ریه‌ها و کلیه‌ها تأثیر می‌گذارند. سندرم کلیوی با تظاهرات خونریزی‌دهنده همراه است. این ویروس از طریق استنشاق ذرات مدفوع، بزاق و ادرار جوندگان آلوده منتقل می‌شود و انتقال آن از انسان به انسان بسیار نادر است.

هانتاویروس عامل یک بیماری جهانی یا پاندمی نیست

او با بیان این که تاکنون هانتاویروس باعث بروز یک بیماری جهانی یا همه‌گیر نشده، اظهار کرد: موارد ابتلا به صورت پراکنده و مرتبط با جمعیت جوندگان رخ می‌دهد. تغییرات اقلیمی و افزایش جمعیت جوندگان می‌تواند زمینه‌ساز افزایش دوره‌ای این بیماری باشد.

وضعیت ابتلا به هانتاویروس در سطح جهان

مرادی درباره آمار ابتلا به این بیماری در کشورهای مختلف گفت: گزارش‌ها نشان می‌دهد سالانه ۲۰ تا ۵۰ مورد مثبت در ایالات متحده ثبت می‌شود. همچنین سالانه حدود ۱۰۰۰ نفر در چین به این ویروس مبتلا می‌شوند و گزارش‌هایی از موارد ابتلا در روسیه، کره جنوبی، شیلی و آرژانتین وجود دارد. کشورهای اروپای مرکزی و شمالی مانند آلمان و فنلاند بیشترین آمار را دارند.

استفاده از واکسن علیه برخی سویه‌ها

این پزشک درباره واکسن هانتاویروس گفت: برخی مناطق از واکسن علیه تعدادی از سویه‌ها استفاده می‌کنند.

آخرین وضعیت این بیماری در جهان

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت درباره تازه‌ترین وضعیت این بیماری در سطح جهانی گفت: از چهارم می سال جاری میلادی تاکنون، ۸ مورد مرتبط با هانتاویروس در یک کشتی کروز شناسایی شده است که ۵ نفر از این افراد به صورت آزمایشگاهی تأیید شده‌اند و سه نفر دیگر مشکوک هستند. همان‌طور که اشاره شد، این افراد مسافرانی بودند که با یک کشتی کروز از آرژانتین بر روی اقیانوس اطلس سفر می‌کردند. سه نفر از این افراد جان خود را از دست دادند و یک نفر نیز در بخش مراقبت‌های ویژه در کشور آفریقای جنوبی بستری است.

علائم سندرم ریوی و کلیوی هانتاویروس

او درباره نشانه‌های بیماری‌های ناشی از هانتاویروس توضیح داد: تب ناگهانی، درد شدید عضلانی، تهوع و استفراغ، تنگی نفس شدید در مراحل پیشرفته و میزان مرگ نسبتاً بالا (حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد) از علائم سندرم ریوی هانتاویروس به شمار می‌رود. همچنین تب خونریزی‌دهنده همراه با سندرم کلیوی دارای علائمی همچون تب، افت فشار خون، مشکلات کلیوی، خونریزی در موارد شدید و مرگ و میر کمتر نسبت به نوع ریوی (حدود ۱ تا ۱۵ درصد بسته به نوع ویروس) است.

روش‌های درمانی هانتاویروس

مرادی درباره شیوه‌های درمان این ویروس گفت: بستری در بیمارستان و گاهی در بخش مراقبت‌های ویژه، پایش مداوم فشار خون، سطح اکسیژن خون و عملکرد کلیه‌ها، اکسیژن‌درمانی و در موارد شدید استفاده از ونتیلاتور (دستگاه تنفس مصنوعی) و همچنین تزریق مایعات و تنظیم تعادل آب و الکترولیت‌ها، روش‌های درمانی سندرم ریوی هانتاویروس است. همچنین کنترل فشار خون و دیالیز موقت در صورت نیاز برای حمایت از کلیه، جزو روش‌های درمانی سندرم کلیوی هانتاویروس محسوب می‌شود.

چگونگی پیشگیری از هانتاویروس

این پزشک درباره روش‌های پیشگیری از این ویروس تصریح کرد: جلوگیری از تماس با فضولات پرندگان، ضدعفونی کردن مکان‌های آلوده پیش از جارو کردن، استفاده از ماسک و دستکش هنگام نظافت، کنترل جمعیت جوندگان، پرهیز از لمس جوندگان زنده و مرده برای به حداقل رساندن خطر ابتلا، اجتناب از دست زدن به محل زندگی جوندگان و باز گذاشتن در و پنجره خانه‌هایی که برای مدتی خالی بوده‌اند تا هوا جریان یافته و فضولات جوندگان به طور کامل تخلیه شود، از جمله روش‌های پیشگیری از هانتاویروس به حساب می‌آید.

هانتاویروس از سال‌ها پیش گزارش شده

مرادی با بیان این که هانتاویروس از سالیان قبل در جهان گزارش شده بود، توضیح داد: این بیماری معمولاً از انسان به انسان منتقل نمی‌شود و برای پیشگیری از انتقال ویروس – مادامی که جهشی در آن رخ ندهد – نیازی به قرنطینه افراد نیست.

هانتاویروس فعلی توانایی انتقال محدود بین انسان‌ها را دارد

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت با اشاره به این که شیوع غیرمعمول این بیماری در کشتی کروز باعث جلب توجه به آن و رصد تغییرات احتمالی ژنتیکی شده است، گفت: به گفته مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، هانتاویروس درگیر در این رویداد از نوع «آندز» است؛ گونه‌ای که تاکنون مشخص شده توانایی انتقال محدودی بین انسان‌ها دارد و این انتقال با تماس نزدیک و طولانی‌مدت مرتبط است.

دیدگاه سازمان جهانی بهداشت درباره هانتاویروس

مرادی درباره نظر سازمان جهانی بهداشت در ارتباط با این ویروس گفت: مدیرکل سازمان جهانی بهداشت معتقد است اگرچه این یک رویداد جهانی به شمار می‌رود، اما سازمان جهانی بهداشت هنوز خطر این ویروس را برای سلامت عمومی پایین ارزیابی می‌کند.

رئیس مرکز مدیریت بیماری‌های واگیر وزارت بهداشت گفت: به گفته مدیرکل سازمان جهانی بهداشت، این سازمان در چارچوب مقررات بین‌المللی سلامت با چندین کشور هماهنگی نزدیک دارد. این مقررات، حقوق و تعهدات کشورها و سازمان جهانی بهداشت را در پاسخ به رویدادهای سلامت عمومی تعریف می‌کند. رویداد کنونی هانتاویروس، توجه بین‌المللی سلامت را به حوادث مشکوک بهداشتی جلب کرده و بر اهمیت همکاری و همبستگی جهانی در برابر تهدیدهای سلامت تأکید می‌نماید و این موضوع را برجسته می‌سازد.

آمادگی وزارت بهداشت

او گفت: ما در وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، این وقایع و گزارش‌های بین‌المللی را پایش می‌کنیم و در داخل کشور نیز برای هر رویداد مشکوک بیولوژیک بیماری‌های واگیر، آمادگی و پاسخ خود را حفظ می‌نماییم. تا کنون، این بیماری به عنوان یک وضعیت اضطراری یا همه‌گیر جهانی اعلام نشده است./ایسنا