این نشانه‌ها می‌گوید بدن کودک شما کم‌آب است/ حتی بدخلقی و پرخاشگری را جدی بگیرید

 به گزارش صد آنلاین ، بسیاری از افراد تنها زمانی به فکر نوشیدن آب می‌افتند که تشنگی شدیدی را تجربه می‌کنند. اما پزشکان تأکید دارند که احساس تشنگی همیشه یک نشانه قابل اعتماد برای تشخیص نیاز بدن به آب نیست. چراکه بدن ممکن است مدت‌ها در وضعیت کم‌آبی قرار داشته باشد، بدون آنکه فرد متوجه این شرایط شود. این موضوع در مورد کودکان از اهمیت دوچندانی برخوردار است؛ گروهی که به دلیل سن کم، اغلب احساس تشنگی را نادیده می‌گیرند یا ترجیح می‌دهند به جای آب، سراغ نوشیدنی‌های شیرین بروند.

کم‌آبی در کودکان شایع‌تر از تصور ما است

آب تقریباً ۶۰ درصد از وزن بدن انسان را تشکیل می‌دهد و در تمامی عملکردهای حیاتی از جمله تنظیم دمای بدن، انتقال مواد مغذی، دفع سموم و عملکرد مغز و عضلات نقش دارد. هنگامی که بدن با کم‌آبی مواجه می‌شود، این سیستم‌ها به تدریج دچار اختلال می‌گردند. در بزرگسالان، کم‌آبی می‌تواند علائمی همچون سردرد، خستگی مفرط، ضعف عمومی، سرگیجه، کاهش توان تمرکز، یبوست، خشکی پوست، افت فشار خون و افزایش خطر ابتلا به سنگ کلیه را به همراه داشته باشد. در موارد شدیدتر نیز کم‌آبی مزمن می‌تواند عملکرد قلب و کلیه‌ها را تحت تأثیر قرار داده و حتی به نارسایی کلیه منجر شود، به گونه‌ای که فرد به دیالیز نیاز پیدا کند.

اما کودکان از نظر فیزیولوژیکی نسبت به بزرگسالان آسیب‌پذیرتر هستند. بدن یک کودک نسبت به وزن خود، آب بیشتری مصرف می‌کند، متابولیسم بالاتری دارد و با سرعت بیشتری دچار عدم تعادل مایعات می‌شود. از سوی دیگر، بسیاری از کودکان اصلاً عادت به نوشیدن آب ندارند و در برابر آن مقاومت نشان می‌دهند. از زبان بسیاری از والدین می‌شنویم که فرزندشان در طول روز حتی یک لیوان آب هم نمی‌نوشد و تنها مایعات دریافتی او شامل شیر، میوه، آبمیوه یا نوشابه است.

دکتر شهروز محمدی، متخصص کودکان، در این باره به همشهری آنلاین گفت: «کم‌آبی در کودکان بسیار بیشتر از آن چیزی است که عموم مردم تصور می‌کنند. کودک ممکن است از نظر ظاهری سالم به نظر برسد، اما در حقیقت بدنش در وضعیت کم‌آبی خفیف یا مزمن قرار داشته باشد. این وضعیت می‌تواند روی تمرکز، یادگیری، خلق‌وخو و حتی رشد جسمی کودک تأثیر منفی بگذارد.»

کم‌آبی گاهی با بدخلقی کودک اشتباه گرفته می‌شود

کم‌آبی در کودکان علائم متعددی دارد؛ از بی‌حالی و خواب‌آلودگی گرفته تا سردردهای مکرر، یبوست، خشکی دهان، کاهش اشتها و حتی تحریک‌پذیری و عصبانیت، لجبازی و پرخاشگری. دکتر محمدی توضیح می‌دهد: «کودکانی که آب کافی نمی‌نوشند، در کلاس درس تمرکز کمتری دارند و زودتر از دیگران خسته می‌شوند. در محیط خانه نیز مدام بدخلقی و پرخاشگری می‌کنند یا حرف گوش نمی‌دهند و لجبازی نشان می‌دهند. بسیاری از والدین تصور می‌کنند بی‌حوصلگی، بدخلقی یا پرخاشگری کودک حتماً ریشه در مسائل رفتاری دارد. در حالی که گاهی اوقات علت این رفتارها فقط کم‌آبی بدن کودک است. به همین سادگی.»

یکی دیگر از خطرات جدی کم‌آبی در کودکان، افزایش احتمال بروز یبوست و عفونت‌های ادراری است. کمبود آب در بدن باعث می‌شود مدفوع سفت شده و فرآیند دفع آن با دشواری بیشتری انجام شود. همچنین غلظت ادرار افزایش می‌یابد و محیط مناسبی برای رشد و تکثیر باکتری‌ها ایجاد می‌شود. دکتر محمدی در این باره می‌گوید: «کم‌آبی ادامه‌دار و طولانی‌مدت در کودکان می‌تواند حتی زمینه‌ساز مشکلات کلیوی در آینده شود.»

والدین منتظر درخواست آب از کودک نباشند

این متخصص کودکان تأکید می‌کند: «کودکان معمولاً احساس تشنگی را نادیده می‌گیرند. به ویژه زمانی که مشغول بازی کردن، تماشای تلویزیون یا استفاده از موبایل و تبلت هستند. بر خلاف بزرگسالان، آنها کمتر به سیگنال‌های بدن خود توجه نشان می‌دهند و ممکن است ساعت‌ها بدون نوشیدن یک جرعه آب به بازی و فعالیت خود ادامه دهند. بنابراین والدین نباید منتظر بمانند تا کودک بگوید تشنه‌ام. اگر سن کودک زیر ۵ سال است، باید خودشان لیوان آب را پر کنند و در دست او بگذارند تا بنوشد. و اگر کودک بزرگ‌تر است، باید مدام به او یادآوری کنند که آب بنوشد. در واقع، نوشیدن آب باید به یک عادت روزانه تبدیل شود؛ درست مانند مسواک زدن. بهتر است همیشه یک بطری آب در دسترس کودک قرار داشته باشد و خود والدین نیز الگوی مصرف آب باشند.»

کارشناسان همچنین توصیه می‌کنند که مصرف میوه‌ها و سبزیجات آبدار نظیر هندوانه، پرتقال، خیار و گوجه‌فرنگی نیز می‌تواند به تأمین آب مورد نیاز بدن کودک کمک کند. اما این کار باید در کنار نوشیدن آب انجام شود. در مقابل، نوشیدنی‌های شیرین، نوشابه و آبمیوه‌های صنعتی نه تنها جایگزین مناسبی برای آب محسوب نمی‌شوند، بلکه به دلیل داشتن قند بالا، می‌توانند احساس تشنگی را در کودک بیشتر نیز کنند.

کم‌آبی بدن مشکلی است که در ظاهر ساده و پیش‌پاافتاده به نظر می‌رسد، اما واقعیتی جدی است؛ مشکلی که اغلب بی‌صدا و آرام پیش می‌رود و نشانه‌های آن با خستگی، بی‌حوصلگی و حتی بداخلاقی کودک اشتباه گرفته می‌شود. نکته حائز اهمیت این است که توجه به میزان مصرف آب، ایجاد عادت صحیح نوشیدن آب در کودکان و آگاهی داشتن از علائم کم‌آبی می‌تواند نقشی کلیدی در حفظ سلامت جسمی و روانی فرزندانمان ایفا کند./ همشهری آنلاین