نوشیدن آب در چه شرایطی از حیاتی به خطرناک تبدیل می‌شود؟

 به گزارش صد آنلاین ، آب برای زندگی انسان حیاتی‌ترین ماده به شمار می‌رود. اما درست مانند هر ماده ضروری دیگر برای بدن، دریافت بیش از حد آن نیز می‌تواند ایجاد مشکل کند. از یک سو کم‌آبی بدن یک تهدید آشکار برای سلامت محسوب می‌شود، و از سوی دیگر پرآبی بدن به همان اندازه می‌تواند خطرناک باشد.

کلیه‌ها به عنوان سامانه تصفیه طبیعی بدن عمل می‌کنند، اما هنگامی که آب اضافی وارد جریان خون می‌شود، این عضو مستقیماً دچار آسیب می‌گردد. این موضوع پرسش مهمی را مطرح می‌کند: چه مقدار آب واقعاً بی‌خطر است و از چه نقطه‌ای «هیدراتاسیون سالم» به «مصرف بیش‌ازحد مضر» بدل می‌شود؟

کلیه‌ها فقط تصفیه نمی‌کنند

کلیه‌ها فراتر از یک عضو ساده برای فیلتر کردن هستند؛ آن‌ها نقش تنظیم‌کننده را ایفا می‌کنند. این اندام‌ها با دقت بالایی تعادل آب، نمک‌ها و مواد معدنی را در بدن حفظ می‌نمایند. دریافت بیش از اندازه آب، غلظت سدیم خون را کاهش می‌دهد، وضعیتی که با نام هیپوناترمی شناخته می‌شود. وقتی میزان سدیم به شدت پایین بیاید، کلیه‌ها مجبور به کار اضافی می‌شوند و تعادل ظریف مایعات در بدن مختل می‌گردد. این فشار ممکن است بلافاصله نمایان نشود، اما در درازمدت به عملکرد کلیه‌ها آسیب می‌زند.

چه مقدار آب کافی است؟

هیچ قانون یکسانی برای همه با عنوان «۸ لیوان» وجود ندارد که برای تمام افراد مناسب باشد. نیاز به مایعات بسته به میزان فعالیت بدنی، شرایط آب و هوایی، سن و وضعیت کلی سلامت متفاوت است. به طور میانگین، کلیه‌های یک فرد بزرگسال سالم می‌توانند ۰.۸ تا ۱ لیتر آب را در هر ساعت پردازش کنند، اما هر چیزی بیشتر از این میزان می‌تواند به سیستم فشار بیاورد. تحقیقات نشان داده‌اند که دریافت ۲.۵ تا ۳.۵ لیتر مایعات در روز (شامل آب، میوه‌ها و غذا) بیشتر بزرگسالان را در منطقه امن نگه می‌دارد. توجه به علائم طبیعی تشنگی بدن، بسیار قابل‌اعتمادتر از پایبندی خشک و سفت به یک عدد ثابت است.

خطرات فراتر از تکرر ادرار

آب زیاد تنها باعث افزایش دفعات رفتن به دستشویی نمی‌شود. در موارد حاد، نوشیدن بیش از حد آب می‌تواند به تورم مغز، حالت تهوع، گیجی و حتی تشنج منجر شود. برای نمونه، ورزشکاران گاهی هنگام جایگزینی مایعات بدون جبران الکترولیت‌ها در طول تمرینات سنگین، دچار مسمومیت با آب می‌گردند. برای افرادی که از قبل مشکلات کلیوی یا قلبی دارند، پرآبی بدن می‌تواند تورم، نوسانات فشار خون و احتباس مایعات را به شیوه‌ای خطرناک تشدید کند.

کیفیت بر کمیت برتری دارد

هیدراته ماندن فقط به معنای نوشیدن چندین لیتر آب ساده نیست. مصرف مواد غذایی غنی از آب مانند خیار، پرتقال و خربزه، مایعات را همراه با مواد معدنی ارزشمند به بدن می‌رساند. نوشیدنی‌هایی مانند چای‌های گیاهی، آب نارگیل و دوغ، الکترولیت‌هایی را تأمین می‌کنند که آب خالی فاقد آنهاست. فاصله انداختن بین دفعات نوشیدن آب در طول روز، به جای حجم بالای آب در یک نوبت، فشار وارده بر کلیه‌ها را نیز کاهش می‌دهد.

چرا تعادل اهمیت دارد؟

در گفتگو با افرادی که «چالش‌های سم‌زدایی با آب» را تجربه کرده‌اند، بسیاری اعتراف کرده‌اند که به جای احساس نشاط، دچار خستگی بیشتر، نفخ و سرگیجه شده‌اند. این تجربه، حقیقتی نادیده گرفته شده را آشکار می‌سازد: هیدراتاسیون یک مسابقه نیست. تعادل همان چیزی است که بدن به دنبال آن است و کلیه‌ها هر روز بی‌صدا این حقیقت را به ما یادآوری می‌کن/ همشهری