روند تشخیص سرطان با ماموگرافی

ماموگرافی چیست؟

ماموگرافی یک عکس رادیوگرافی از پستان‌های خانم‌هاست. با این عکس‌برداری می‌توان احتمال سرطان سینه را بررسی کرد. زنانی که در سنین میانسالی هستند؛ باید ضمن معاینه‌های دوره‌ای با انجام ماموگرافی منظم، احتمال وجود توده سرطانی را در پستان‌های خود بررسی کنند. بنابرانی این روش غربالگری بسیار مهم و کاربردی است؛ نباید از آن بترسید و در صورت تجویز، باید حتما، انجامش دهید. 

ماموگرافی برای چه سنی است؟

اگر دختری مجرد در دهه 20 یا 30 زندگی خود هستید؛ لازم نیست که به طور منظم ماموگرافی بدهید. انجام تست ماموگرافی بیشتر برای زنان 40 سال به بالاست. 

علت تجویز ماموگرافی

اگر پزشک متخصص زنان و زایمان، برای شما تست ماموگرافی تجویز کرده است؛ احتمال دارد یکی از این دو هدف را داشته باشد:

1. ماموگرافی غربالگری
2. ماموگرافی تشخیصی 

ماموگرافی غربالگری 

خانم‌هایی که در خطر سرطان سینه هستند یا به دلیلی توده‌ای در سینه آنها شکل گرفته است؛ پزشک قصد دارد، وضعیت توده را بررسی کند؛ باید به طور دوره‌ای ماموگرافی بدهند؛ مثلا سالی 1 یار یا حتی 4-6 ماه یک بار. به این روتین ماموگرافی، ماموگرافی غربالگری، گفته می‌شود. 

ماموگرافی تشخیصی

در صورتی‌که بعد از معاینه فیزیکی سینه در خانه و بعد در مطب متخصص زنان، پزشک به یک توده سرطانی، مشکوک شود؛ برای اطمینان از وضعیت باقت سینه خانم، برای او ماموگرافی تشخیصی، تجویز می‌کند. اگر نتیجه این تست، مشکوک باشد؛ به طور منظم ماموگرافی غربالگری، تجویز می‌شود. 

فرق ماموگرافی تشخیصی و غربالگری

دستگاه ماموگرافی برای هر دو تست ماموگرافی تشخیصی و ماموگرافی غربالگری، یکسان است. البته ماموگرافی تشخیصی، بسیار گسترده‌تر از ماموگرافی عربالگری است. چراکه در ماموگرافی تشخیصی، متخصص به دنبال توده باید تمام بافت هر دو پستان را بگردد اما در ماموگرافی غربالگری، معمولا بیشتر تمرکز روی بخش توده مشکوک است.

ماموگرافی هر چند وقت یکبار، باید انجام شود؟

اگر خانمی مشکوک به توده سرطانی باشد؛ همچنین سن او بالای 40 سال است؛ باید هر سال، 1-2 بار ماموگرافی را انجام دهد. برخی منابع علمی هم توصیه می‌کنند که سن ماموگرافی 45 سالگی است. در صورتی‌‌که خانمی سابقه خانوادگی سرطان سینه را داشته باشد یا خودش قبلا سرطان سینه داشته است؛ ممکن است لازم باشد ماموگرافی غربالگری را از سنین، کمتر آغاز کند. 

حس ماموگرافی چگونه است؟

شاید فکر کنید که انجام ماموگرافی حس بدی دارد و شاید دیگران شما را از آن ترسانده باشند؛ با این حال، درباره این حس باید کمی تحمل داشته باشید: 

• سینه‌ها فشرده می‌شوند. 
• ممکن است احساس ناراحتی داشته باشید.

عوامل موثر بر حس ماموگرافی

بسته به این‌که شرایط بدنی و فیزیکی شما چگونه است؛ حس ماموگرافی، می‌تواند، متفاوت باشد: 

• اندازه پستان
• حساسیت پستان
• مهارت تکنسین

درد ماموگرافی چقدر است؟

اگر سینه خانمی در حین ماموگرافی، دچار درد شود؛ باید ظرف زمان کوتاهی، از بین برود؛ این درد معمولا حدود 20 دقیقه طول می‌کشد؛ بخش‌هایی که در هنگام ماموگرافی درد بگیرند؛ تنها چند ثانیه، دوام خواهند داشت.

آمادگی برای ماموگرافی

برای این‌که ماموگرافی بدهید؛ باید نکات مهمی را رعایت کنید؛ هر چند ساده و بی‌اهمیت اما این دستورالعمل و نکاتی که تکنسین ماموگرافی به شما می‌گوید؛ بسیار مهم است. 

قبل ماموگرافی استفاده نکنید

اگر قبل از ماموگرافی، این مواد بهداشتی را استفاده کنید؛ تصویر ایجادشده، سفید خواهد شد:

• دئودورانت‌ها 
• پودرهای بدن
• عطرها
• پماد یا کرم روی سینه یا زیر بغل

روش انجام ماموگرافی

برای انجام ماموگرافی، باید:

• لباس‌های بالاتنه خود را در بیاورید. 
• تمام زیورآلات خود شامل گردنبند؛ گوشواره و پیرسینگ را خارج کنید. 
• گان مخصوص بپوشید. 
• بسته به نوع دستگاه، در حین نمونه‌برداری، ممکن است لازم باشد، بایستید یا بنشینید.
• هر پستان روی یک صفحه اشعه ایکس قرار می‌گیرد. 
• کمپرسوری بافت سینه را فشار می‌دهد تا حالتی صاف و صفحه‌ای بگیرد. 
• هرچه خانم برای پخش شدن بافت سینه، بیشتر همکاری کند؛ تصویر ماموگرافی او، واضح‌تر خواهد شد. 
• خانم فشار کمی را حس خواهد کرد که باید ظرف 1 ساعت بعد ماموگرافی رفع شود. 

ماموگرافی دیجیتال
ماموگرافی دیجیتال گاهی در صورت وجود استفاده می شود. اگر کمتر از 50 سال سن دارید، این موارد به ویژه مفید هستند. افراد در این گروه سنی معمولاً سینه های متراکم تری نسبت به افراد مسن دارند.

یک ماموگرافی دیجیتال، اشعه ایکس را به یک تصویر الکترونیکی از پستان تبدیل می کند که روی رایانه ذخیره می شود. تصاویر بلافاصله قابل مشاهده هستند، بنابراین رادیولوژیست شما مجبور نیست منتظر تصاویر باشد.

رایانه همچنین می تواند به پزشک شما کمک کند تا تصاویری را ببیند که ممکن است در ماموگرافی معمولی چندان قابل مشاهده نباشند.

آیا ماموگرافی بی خطر است؟

بله، ماموگرافی بی خطر است.

مانند هر نوع اشعه ایکس، در طول ماموگرافی در معرض مقدار بسیار کمی اشعه قرار می گیرید. با این حال، خطر این قرار گرفتن در معرض بسیار کم است.

اگر فردی باردار باشد و قبل از تاریخ زایمان به ماموگرافی نیاز داشته باشد، معمولاً در طول عمل از پیش بند سربی استفاده می کند.

هزینه ماموگرافی چقدر است و از کجا باید تهیه کرد

اگر بیش از 40 سال سن دارید، بیمه سلامت شما

e احتمالاً هزینه ماموگرافی را پوشش می دهد. با ارائه‌دهنده بیمه خود تماس بگیرید تا بدانید کدام نوع ماموگرافی تحت پوشش قرار می‌گیرد و آیا نیاز به پرداخت هر گونه هزینه‌ای از جیب خود دارید یا خیر.

اگر بیمه درمانی ندارید یا پوشش شما شامل ماموگرافی نمی شود، می توانید از طریق خدماتی مانند برنامه ملی تشخیص زودهنگام سرطان سینه و دهانه رحم، به ماموگرافی رایگان یا کم هزینه دسترسی داشته باشید. همچنین می‌توانید هر ماه اکتبر به افتخار ماه آگاهی از سرطان پستان، ماموگرافی‌های تخفیف‌خورده را از طریق وب‌سایت سازمان غذا و داروی منبع معتبر پیدا کنید.

در صورت امکان، بهتر است این نوع غربالگری را در مرکز تخصصی ماموگرافی انجام دهید. افرادی که توسط کالج رادیولوژی آمریکا تایید شده اند، تکنسین هایی دارند که به طور ویژه در زمینه ماموگرافی آموزش دیده اند. این تاسیسات از تجهیزاتی استفاده می کنند که استانداردهای خاصی را رعایت کرده و به طور مرتب مورد بازرسی قرار می گیرند.

در صورت نیاز به غربالگری بیشتر، امکانی را پیدا کنید که آزمایش‌های اضافی مانند MRI، سونوگرافی یا سایر روش‌های تصویربرداری را نیز انجام دهد.

در مورد ماموگرافی سالیانه سعی کنید در صورت امکان هر سال از همین مرکز استفاده کنید. این کار مقایسه نتایج سال به سال را آسان تر می کند. اگر برای اولین بار از یک مرکز جدید بازدید می کنید و قبلاً ماموگرافی انجام داده اید، تصاویر قدیمی را با خود بیاورید.

نتیجه ماموگرافی چه چیزی را نشان می‌دهد؟

شاید از خود بپرسید که ماموگرافی چه چیزی را نشان می‌دهد؟ در پاسخ باید بگوئیم که این تست غربالگری، می‌تواند با ایجاد تصویری دقیق، چنین عواملی را در بافت سینه نشان دهد:

• یافتن کلسیفیکاسیون یا رسوبات کلسیم در سینه‌ها 
• کیست‌ها: در طول دوران قاعدگی ممکن است ایجاد شوند و بعد از بین بروند. 
• توده‌های سرطانی و غیرسرطانی

روند تشخیص سرطان با ماموگرافی

وقتی تصویر ماموگرافی آماده شود؛ باید با بررسی یک دستورالعمل 7 مرحله‌ای، به این نتیجه رسید که آیا توده سرطانی، نیاز به ماموگرافی‌های متعاقب دارد یا خیر؟ در این سیستم یک مقیاس عددی از شماره 0 تا 6 وجود دارد؛ بر اساس آن، ممکن است؛ یکی از این دستورها برای شما تجویز شود:

• تجویز ماموگرافی مجدد 
• مقایسه ماموگرافی‌های قبلی
• ادامه غربالگری منظم
• تعیین وقت برای معاینه مجدد در 6 ماه
• انجام بیوپسی

جمع‌بندی

برای انجام ماموگرافی می‌توانید با خیال راحت، از مرکز مربوطه و نزدیک به محل زندگی خود، وقت بگیرید. ماموگرافی برای سنین میانسالی به بعد باید به طور دوره‌ای انجام شود. همچنین خطرات و عوارض آن در حدی نیست که از آن بترسید؛ انجامش ندهید و ناگهان زمانی متوجه شوید که توده سرطانی، پستان شما را در بر گرفته است که دیگر زمان طلایی درمان، را از دست داده باشید. برای کسب اطلاعات بیشتر در زمینه تشخیص سرطان پستان، می‌توانید از پزشکان متخصص زنان و زایمان، کلینیک نی‌نی‌بان، کمک بگیرید.

سوالات متداول

در انجام ماموگرافی شک و تردید نداشته باشید؛ اگر بعد از خواندن این راهنما، هنوز برخی سوال‌ها ذهن شما را درگیر کرده‌اند؛ بهتر است متداول‌ترین سوال‌ها را درباره ماموگرافی و سرطان سینه، نگاهی بیاندازید.

آیا سرطان سینه شایع است که مرتب ماموگرافی انجام دهیم؟

بله؛ در اصل سرطان سینه دومین سرطان شایع دنیا، بعد از سرطان پوست است. 

ماموگرافی در بارداری و شیردهی مجاز است؟

خیر؛ قبل از انجام ماموگرافی حتما، به تکنسین یا پزشک متخصص رادیولوژی یا زنان و زایمان، بگوئید که باردار هستید یا شیر می‌دهید؛ چراکه در این دو وضعیت نباید ماموگرافی، انجام داد.