ازدواج یکی از سنتهای پسندیده در اسلام است و مانند هر مناسبت دیگری، آداب و رسوم خاص خود را دارد. روز عقد برای زوجین از روزهای مهم و خاص است و هر کسی ممکن است بخواهد مراسم خود را به شیوهای متفاوت برگزار کند. برخی از عروس و دامادها تمایل دارند صیغه عقد را به زبان فارسی بخوانند تا کاملاً از مفاهیم آن آگاه باشند، در حالی که برخی دیگر شرایطی دارند که میخواهند خودشان صیغه عقد را جاری کنند. در این مقاله، حکم خواندن صیغه عقد به زبان فارسی از دیدگاه مراجع مختلف بررسی میشود.
حکم خواندن عقد به زبان فارسی از نظر مراجع مختلف
ازدواج دائم یا موقت میان زن و مردی که شرایط ازدواج را دارند، با جاری شدن عقد لفظی محقق میشود. بهطور کلی، عقد ازدواج نیازمند ایجاب و قبول لفظی و رعایت شرایط شرعی است و باید بهگونهای باشد که در مکالمات معمولی و شرعی، معنای آن مورد تایید باشد. در ادامه، حکم خواندن عقد به زبان فارسی از نظر مراجع مختلف آمده است.
حکم امام خمینی (ره) درباره خواندن عقد به زبان فارسی
امام خمینی (ره) در کتاب تحریر الوسیله، جلد ۲، ص ۲۲۰، میفرماید:
«و الاحوط لزوما کونه فیهما باللفظ العربی فلا یجزی غیره من سائر اللغات الا مع العجز عنه...»
طبق این نظر، خواندن صیغه عقد باید به زبان عربی باشد، مگر در مواردی که زن و مرد قادر به خواندن آن به عربی نباشند. در این صورت، باید به گونهای صیغه عقد را به زبانی غیر از عربی بخوانند که معادل معنی عبارت عربی باشد. مثلاً برای ازدواج موقت، زن به فارسی میگوید: «به ازدواج تو درآوردم خود را در مدت معین و با مهر معین» و مرد نیز بلافاصله میگوید: «قبول کردم».
حکم آیتالله خامنهای در مورد خواندن عقد به زبان فارسی
آیتالله خامنهای میفرمایند:
«اگر نمیتوانند خودشان به صورت عربی صحیح بخوانند، میتوانند به فارسی یا هر زبان دیگری صیغه را اجرا کنند، اما باید در همان زبان لفظی بگویند که معنی «زوجت» و «قبلت» را برساند و نیازی به وکیل گرفتن نیست.»
نظر سایر مراجع تقلید
آیتالله سیستانی، آیتالله صافی گلپایگانی، آیتالله مکارم شیرازی، آیتالله نوری همدانی و آیتالله وحید خراسانی نیز نظر مشابهی دارند و میفرمایند که اگر فرد قادر به خواندن عقد به زبان عربی نیست، میتواند به زبان فارسی یا هر زبان دیگری صیغه عقد را جاری کند، اما باید به گونهای باشد که مفاهیم «زوجت» و «قبلت» به درستی منتقل شود.
حکم آیتالله بهجت
آیتالله بهجت نیز خواندن عقد به زبان فارسی یا هر زبان دیگری را جایز میدانند، حتی اگر فرد توانایی خواندن به عربی را داشته باشد و نیازی به وکیل گرفتن نیست.
نظر آیتالله تبریزی و آیتالله فاضل لنکرانی
اگر فرد قادر به خواندن عقد به زبان عربی صحیح نباشد، در صورتی که بتواند وکیل بگیرد، باید به وکیل مراجعه کند. اما اگر این امکان وجود نداشته باشد، میتواند خود صیغه عقد را به زبان فارسی یا هر زبان دیگری جاری کند و باید در آن زبان، کلماتی بگوید که معادل «زوجت» و «قبلت» باشند.