بازار مرغ بار دیگر با افزایش قیمت در مراکز عرضه مواجه شده است؛ افزایشی که این بار در گزارشهای میدانی از میادین میوه و ترهبار تهران نیز بازتاب پیدا کرده و بحث درباره فاصله قیمت مصرفکننده با هزینه تولید را دوباره به جریان انداخته است. بر اساس گزارشی که ۲۸ مهر منتشر شد، قیمت هر کیلوگرم مرغ گرم در میادین شهرداری تهران از ۲۵۰ هزار تومان به ۳۲۰ هزار تومان رسیده و قیمتهای مشاهدهشده در سطح شهر نیز بین ۲۶۰ تا ۳۴۰ هزار تومان گزارش شده است.
در سوی دیگر بازار، تولیدکنندگان مرغ از افزایش شدید هزینه نهادهها و زیان انباشته سخن میگویند؛ وضعیتی که به اعتقاد آنها، ادامه تولید را دشوار کرده است. حبیب اسداللهنژاد، رئیس اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی، در گفتوگو با خبرنگار اقتصادی ایسکانیوز، ضمن تأکید بر ضرورت تعدیل قیمت مرغ، معتقد است هزینههای ناشی از افزایش قیمت نهادهها و سایر عوامل تولید نباید بر دوش مرغداران باقی بماند.
اسداللهنژاد با اشاره به نرخهای فعلی مرغ اظهار کرد: «نرخ حمایتی مصوب برای مرغ زنده، بدون در نظر گرفتن سود تولیدکننده، ۲۴۷ هزار تومان و برای مرغ گرم و منجمد ۳۷۸ هزار تومان تعیین شده است. از زمان تعیین این نرخها تاکنون نیز هزینههای تولید افزایش یافته و به همین دلیل، قیمت تمامشده واقعی مرغ از ارقام یادشده بالاتر رفته است.»
وی افزود: «مرغداران همچنان در زیان هستند و برای استمرار تولید، لازم است قیمت مرغ تعدیل شود. شرایط معیشتی مردم را نیز درک میکنیم و میدانیم که آنها نسبت به افزایش قیمتها نگراناند؛ اما هزینههای ناشی از افزایش قیمت نهادهها و سایر عوامل تولید، متأثر از شرایط اقتصادی کشور و تصمیمهای سیاستگذار است و جبران این هزینهها نباید بر عهده تولیدکننده باشد.»
رئیس اتحادیه سراسری مرغداران گوشتی با تأکید بر اینکه نرخهای فعلی به گفته او با هزینه واقعی تولید تناسب ندارند، تصریح کرد: «قیمت مرغی که امروز در بازار مشاهده میشود، لزوماً قیمت واقعی و متناسب با هزینه تولید نیست. سیاستگذاریها باید بهگونهای انجام شود که تولیدکنندگان از زیان خارج شوند و قیمتها با واقعیتهای اقتصادی تولید تناسب پیدا کنند.»
اسداللهنژاد در بخش دیگری از این گفتوگو، قیمت مرغ زنده را حدود ۲۱۰ هزار تومان و قیمت عرضه در میادین را بین ۲۸۰ تا ۲۹۰ هزار تومان اعلام کرد. او در عین حال گفت بهای تمامشده هر کیلوگرم مرغ در زمان مصاحبه از ۲۶۰ هزار تومان فراتر رفته است؛ به این ترتیب، بر اساس ارقام اعلامشده از سوی او، مرغ زنده با فاصلهای بیش از ۵۰ هزار تومان پایینتر از هزینه تمامشده فروخته میشود.
افزایش هزینه نهادههای دامی، محور اصلی استدلال اتحادیه مرغداران برای ضرورت بازنگری در قیمتهاست. اسداللهنژاد با اشاره به رشد قیمت ذرت و سویا اظهار کرد: «در زمان اصلاح نظام یارانهای، قیمت ذرت حدود ۱۱ تا ۱۲ هزار و ۳۰۰ تومان بود، اما اکنون به حدود ۶۵ هزار تومان رسیده است. قیمت سویا نیز که پیشتر حدود ۲۰ هزار و ۹۰۰ تومان بود، اکنون به حدود ۸۵ هزار تومان افزایش یافته است.»
وی با بیان اینکه فشار هزینهها به این دو نهاده محدود نمیشود، افزود: «علاوه بر ذرت و سویا، سایر مؤلفههای تولید نیز افزایش قیمت چشمگیری داشتهاند. برآورد ما این است که قیمت مؤلفههای تولید در مجموع حدود ۳۵۰ درصد افزایش یافته، در حالی که مرغداران طی چند ماه گذشته محصولات خود را بهطور متوسط با قیمتی حدود ۱۱۵ درصد بالاتر از زمان استفاده از ارز ترجیحی فروختهاند.»
این فعال صنفی ادامه داد: «بر اساس برآورد ما، بیش از ۶۰ هزار میلیارد تومان زیان به تولیدکنندگان این صنعت تحمیل شده است. این میزان زیان برای بسیاری از مرغداران سنگین و خارج از توان آنهاست و ممکن است تعدادی از تولیدکنندگان، با توجه به حجم زیانهای انباشته خود، دیگر امکان ادامه فعالیت نداشته باشند.»
اسداللهنژاد تأکید کرد که برای بازگرداندن تولیدکنندگان آسیبدیده به چرخه تولید، دولت باید بستههای حمایتی مشخصی در نظر بگیرد. به گفته او، صنعت مرغداری نمیتواند بهطور مستمر هزینه ناشی از اصلاح نظام یارانهای و افزایش قیمت نهادهها را بدون تعدیل متناسب قیمت فروش تحمل کند.
افزایش قیمت مرغ در بازار مصرف، در شرایطی رخ داده که از یک سو خانوارها با فشار هزینههای خوراکی مواجهاند و از سوی دیگر، مرغداران میگویند قیمت فروش محصولشان با هزینه تولید همخوانی ندارد. این دو واقعیت، سیاستگذار را با مسئلهای دووجهی روبهرو میکند: از یک طرف، افزایش قیمت برای مصرفکننده هزینهزا است و از طرف دیگر، پایین نگه داشتن قیمت فروش در سطحی نامتناسب با هزینهها میتواند به استمرار زیان و خروج بخشی از تولیدکنندگان منجر شود.
اسداللهنژاد با تأکید بر ضرورت اصلاح این وضعیت اظهار کرد: «تولیدکنندگانی که زیانهای چند میلیارد تومانی و حتی بیشتر را متحمل شدهاند، برای ادامه فعالیت به حمایت نیاز دارند. صنعت مرغداری دیگر توان تحمل مداوم هزینههای ناشی از افزایش قیمت نهادهها و سایر عوامل تولید را ندارد و قیمت فروش باید به سطحی منطقی برسد.»
البته ارقام اعلامشده درباره قیمت مرغ در منابع مختلف یکسان نیست. در حالی که گزارش میدانی منتشرشده در ۲۸ مهر، قیمت مرغ در میادین تهران را ۳۲۰ هزار تومان اعلام کرده، اسداللهنژاد در این مصاحبه نرخ میادین را بین ۲۸۰ تا ۲۹۰ هزار تومان دانسته است. بنابراین، برای تعیین دقیق قیمت روز بازار، باید زمان و محل رصد قیمتها و تفاوت انواع عرضه نیز در نظر گرفته شود.
در نهایت، مسئله بازار مرغ تنها به افزایش قیمت در مراکز عرضه محدود نیست؛ شکاف میان هزینه تولید و نرخ فروش، میزان زیان تولیدکنندگان و توان خرید خانوارها، سه ضلع اصلی این معادلهاند. سیاستگذاری مؤثر در این بازار مستلزم آن است که ضمن جلوگیری از اختلال در عرضه، راهکاری برای کاهش فشار هزینهای بر مصرفکننده و جلوگیری از تداوم زیان تولیدکنندگان نیز در نظر گرفته شود.
انتهای پیام/