فرمول جدید «عاصم منیر» برای باز شدن گره مذاکرات ایران و آمریکا؛ تهران باید درباره ذخائر اورانیوم امتیاز بدهد

سرلشکر محسن رضایی، نماینده رهبر معظم انقلاب و دبیر شورای عالی امنیت ملی در دیدار عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان با تأکید بر اینکه همه مواد هسته‌ای غنی‌سازی شده در ایران باقی خواهد ماند، گفت: حتی ذره‌ای از مواد هسته‌ای غنی‌شده از ایران خارج نخواهد شد و این مواد سرمایه بزرگ و ثروت ملی ایرانیان برای استفاده در داخل کشور است.

وی تصریح کرد: همه مردم و مسئولان ایران یکپارچه و یک‌صدا به این نتیجه رسیده‌اند که تا اعتمادسازی از سوی آمریکا صورت نگیرد مذاکره‌ای در کار نخواهد بود و شروع این اعتمادسازی، تحقق شروط ایران است.

سخنان رضایی نشان می‌دهد موضوع خارج شدن اورانیوم غنی شده و پذیرش آن از سوی ایران یکی از محور‌های اصلی برای شروع مذاکرات ایران و آمریکا است.

این موضوع زمانی برجسته‌تر جلوه می‌کند که «سرگئی لاوروف» وزیر خارجه روسیه نیز روز دوشنبه ۲۷ مهرماه به تهران سفر کرده بود و با مقامات ایرانی دیدار و گفت‌و‌گو کرده بود.

ناظران معتقدند یکی از اهداف این سفر ارائه پیشنهادی هسته‌ای از سوی مسکو به تهران بوده است. هر چند گفت‌و‌گو در مورد موضوع هسته‌ای از سوی ایران رد شد، اما باید توجه داشت مسکو بار‌ها اعلام کرده که آماده است در خصوص ذخائر اورانیوم غنی شده ایران- که یکی از موارد اصلی اختلاف در مذاکره هسته‌ای ایران و آمریکاست- ایفای نقش کند.

در این راستا مسکو پیشنهاد داده است که ذخائر اورانیوم غنی شده ایران به روسیه منتقل شود.

سخنان رضایی در دیدار با عاصم منیر مبنی بر اینکه ایران اجازه خروج اورانیوم غنی شده از ایران را نمی‌دهد این فرضیه را تقویت می‌کند که در سفر لاوروف نیز چنین موضوعی مطرح بوده باشد.

در این خصوص مقامات ایران متفق القول اعلام کرده اند که اجازه خروج مواد هسته ای از ایران داده نمی شود.

اما این موضوع آیا نشان از فرمول جدیدی در مذاکرات ایران و آمریکاست؟

ایران در جال حاضر تاکید بر طرح ۷ روزه دارد. بر اساس طرح ۷ روزه ایران، در روز صفر، آمریکا پذیرش طرح را اعلام می‌کند؛ از روز اول تا پنجم، مفاد آن را اجرا می‌کند؛ در روز ششم، ایران تنگه هرمز را بازگشایی می‌کند و در روز هفتم نیز مذاکرات درباره برنامه هسته‌ای ایران آغاز می‌شود.

بر اساس این طرح، ایران می‌خواهد موضوع تنگه هرمز از موضوع هسته‌ای جدا باشد. در واقع ایران به دنبال این است در قبال بازگشایی تنگه هرمز، آمریکا محاصره دریایی را بردارد و تحریم‌های نفتی و بخشی از تحریم‌ها را نیز بردارد.

این در حالی است واشنگتن معتقد است مسئله هسته‌ای ایران باید در چارچوب هرگونه توافق برای پایان دادن به بحران مورد توجه قرار گیرد؛ دلیل آن این است که آمریکا معتقد است با ایجاد کریدور جنوبی در سواحل عمان، عملا امکان عبور دادن بخشی از کشتیرانی از آنجا میسر شده و بازگشایی تنگه هرمز موضوعیت ندارد و حاضر نیست به خاطر آن امتیازی به ایران بدهد.

در مقابل آمریکا معتقد است اگر قرار است امتیازی به ایران داده شود باید در ازای گرفتن امتیازات هسته‌ای از سوی ایران باشد.

با توجه به این پیشینه، مطرح شدن موضوع خارج شدن ذخائر اورانیوم از ایران در مرحله ابتدایی نشان از فرمولی جدید در مذاکرات ایران و آمریکا دارد.

به این معنا که ابتدا موضوعی، چون خارج شدن ذخائر اورانیوم غنی شده ایران مورد پذیرش تهران قرار گیرد و سپس ایران و آمریکا وارد مذاکره بعدی در خصوص هسته‌ای شوند.

ناظران معتقد هستند این فرمول آشکارا به دنبال گرفتن یک امتیاز مناسب هسته‌ای از ایران توسط آمریکاست. با این وجود آمریکا حاضر نیست امتیاز مناسبی به ایران در خصوص تحریمها بدهند.

پیشنهاد میانه قطر و پاکستان

همزمان با سفر عاصم منیر به ایران نیز «العربی الجدید» در گزارشی اختصاصی نوشته بود: منابع آگاه از تلاش‌های میانجی‌گرانه قطر و پاکستان برای کاهش تنش میان ایالات متحده و ایران، گفته‌اند که این دو میانجی، پیشنهادی «میانه» ارائه کرده‌اند که مطالبات دو طرف آمریکایی و ایرانی را برآورده می‌کند.

به گفته آنان، این پیشنهاد «مورد موافقت آمریکا قرار گرفته و پیش‌تر نیز با واکنش مثبت و موافقت ایران روبه‌رو شده است».

این پیشنهاد میانجی‌گرانه شامل «پاسخی جزئی» به درخواست ایران برای بازگرداندن دارایی‌های مسدودشده این کشور است.

منابع یادشده توضیح دادند که میانجی‌ها پیشنهادی ارائه کرده‌اند که با واکنش مثبت آمریکا و ایران مواجه شده است. این پیشنهاد شامل پرداخت سودی به مبلغ ۶ میلیارد دلار است؛ مبلغی که به دارایی‌های مسدودشده ایران در بانک‌های قطر مربوط می‌شود.

به گفته این منابع، پیشنهاد مذکور همچنین به درخواست آمریکا در زمینه پرونده هسته‌ای ایران پاسخ می‌دهد؛ زیرا تهران بر اساس این پیشنهاد با بازدیدی محرمانه و اعلام‌نشده از تأسیسات هسته‌ای ایران توسط آژانس بین‌المللی انرژی اتمی موافقت کرده است.