بازار خودرو بار دیگر میان دو نیروی متضاد گرفتار شده است؛ از یکسو، افزایش نرخ ارز و هزینههای تولید و حملونقل، زمینه رشد قیمتها را فراهم کرده و از سوی دیگر، کاهش قدرت خرید خانوارها اجازه نمیدهد افزایش قیمتها به رونق معاملات منجر شود. در این میان، نگرانیهای ناشی از شرایط سیاسی و ابهام درباره تحولات پیشرو نیز تصمیم خریداران و فروشندگان را دشوارتر کرده است.
در چنین فضایی، افزایش قیمت خودرو لزوماً به معنای رونق بازار نیست؛ چراکه رشد اسمی قیمتها میتواند با کاهش تقاضای مؤثر و دشوارتر شدن فروش خودرو همراه شود. این وضعیت بهویژه در بازار خودروهای داخلی اهمیت دارد؛ بازاری که به گفته برخی کارشناسان، طی سالهای اخیر تحت تأثیر کاهش قدرت خرید مصرفکنندگان قرار گرفته است.
امیرحسن کاکایی، کارشناس صنعت خودرو، با اشاره به جهش اخیر نرخ ارز و تأثیر آن بر قیمت خودرو، از تداوم روند افزایشی قیمتها و تشدید رکود معاملاتی در ماههای آینده خبر داد.
کاکایی با اشاره به تحولات اخیر بازار ارز اظهار کرد: «حدود دو هفته پیش، بازار ارز بهصورت ناگهانی دچار نوسان شد و ارزش ریال کاهش پیدا کرد. در پی این اتفاق، قیمت دلار، طلا و سایر داراییها افزایش یافت. نگرانیهای موجود درباره شرایط پیشرو نیز باعث شده است که قیمت برخی کالاها طی یکی دو هفته اخیر، در بعضی موارد حدود ۳۰ درصد افزایش پیدا کند.»
وی با بیان اینکه آثار افزایش هزینهها هنوز بهطور کامل در قیمتهای بازار منعکس نشده است، افزود: «هزینههای لجستیکی نیز افزایش پیدا کرده، اما تمام این افزایش هزینهها هنوز در قیمت نهایی کالاها منعکس نشده است. بنابراین، تا زمانی که وضعیت تحولات پیشرو مشخص نشود، همچنان احتمال افزایش قیمتها وجود دارد.»
این کارشناس صنعت خودرو با تأکید بر اثر کاهش ارزش پول ملی بر قیمتها تصریح کرد: «وقتی ارزش ریال کاهش پیدا میکند، قیمتها نیز متناسب با این تغییر تحت تأثیر قرار میگیرند. از این منظر، روند قیمت خودرو افزایشی خواهد بود؛ اما این مسئله را باید از وضعیت معاملات و میزان تقاضا در بازار جدا کرد.»
کاکایی با تفکیک روند قیمتها از وضعیت خریدوفروش خودرو گفت: «با وجود افزایش قیمتها، بازار خودرو بهشدت در رکود قرار دارد. نخستین دلیل این وضعیت، بلاتکلیفی و انتظار خریداران و فروشندگان برای روشن شدن شرایط آینده است. از سوی دیگر، طی سه تا چهار سال گذشته، درآمد مردم در مقایسه با هزینههای زندگی بهشدت کاهش یافته و قدرت خرید متقاضیان خودرو، بهویژه در بازار خودروهای داخلی، افت کرده است.»
وی با اشاره به تفاوت شرایط بازار خودروهای وارداتی و داخلی افزود: «وضعیت در بخش خودروهای وارداتی تا حدودی متفاوت است و واردات همچنان ادامه دارد. تاکنون حدود ۷۰ تا ۷۵ هزار دستگاه خودرو وارد شده و اعلام شده است که این رقم میتواند به ۱۵۰ هزار دستگاه برسد. با این حال، سطح قیمتها همچنان بالاست و افزایش قیمتها بهتنهایی به معنای بهبود وضعیت معاملات نیست.»
این کارشناس صنعت خودرو معتقد است که کاهش توان مالی خریداران، مانع اصلی بازگشت رونق به بازار است. به گفته وی، حتی اگر قیمت خودرو همچنان افزایش پیدا کند، تا زمانی که قدرت خرید مصرفکنندگان بهبود نیابد، نمیتوان انتظار داشت بازار از رکود فعلی خارج شود.
کاکایی در تشریح چشمانداز بازار خودرو طی شش ماه آینده اظهار کرد: «به نظر من، در ماههای آینده با دو روند همزمان مواجه خواهیم بود؛ نخست اینکه قیمت خودرو افزایش پیدا میکند و دوم اینکه رکود بازار عمیقتر خواهد شد. بازار وارد رکودی شده که خروج از آن بهسادگی امکانپذیر نیست و نقدشوندگی خودرو نیز میتواند بیش از گذشته کاهش پیدا کند.»
وی با اشاره به تأثیر انتظارات خریداران بر روند معاملات توضیح داد: «در شرایط فعلی، برخی متقاضیان به دلیل نگرانی از افزایش بیشتر قیمتها، ممکن است خرید خودرو را جلو بیندازند؛ بهویژه افرادی که واقعاً به خودرو نیاز دارند. اما این تقاضا لزوماً به معنای بازگشت رونق پایدار به بازار نیست و بخشی از آن میتواند ناشی از نگرانی نسبت به آینده باشد.»
این کارشناس صنعت خودرو در ادامه به احتمال تغییر انتظارات در صورت پایان یافتن شرایط جنگی اشاره کرد و گفت: «اگر جنگ پایان پیدا کند، انتظار میرود تولید و واردات خودرو افزایش یابد. در چنین شرایطی، خریداران ممکن است امیدوار باشند که عرضه بیشتر شود و بتوانند با آرامش بیشتری برای ثبتنام یا خرید خودرو اقدام کنند. همین انتظار برای بهبود شرایط عرضه میتواند بر رفتار متقاضیان و روند معاملات بازار اثر بگذارد.»
کاکایی بر این اساس تأکید کرد که پیشبینی بازار خودرو صرفاً با بررسی نرخ ارز امکانپذیر نیست و باید مجموعهای از عوامل، از جمله هزینههای تولید و حملونقل، وضعیت واردات، قدرت خرید خانوارها و انتظارات نسبت به آینده را در نظر گرفت.
در مجموع، از نگاه این کارشناس، بازار خودرو در ماههای پیشرو ممکن است با افزایش قیمتها و کاهش بیشتر حجم معاملات روبهرو شود؛ وضعیتی که در آن گرانی الزاماً به معنای رونق نیست. در چنین شرایطی، متغیر تعیینکننده فقط مسیر نرخ ارز نخواهد بود، بلکه میزان عرضه خودرو و توان خرید مصرفکنندگان نیز مشخص میکند که بازار تا چه اندازه در رکود باقی بماند و چه زمانی امکان بازگشت رونق معاملاتی فراهم شود.
انتهای پیام/