خنجر از پشت زلنسکی به ترامپ؛ چرا ترامپ با پوتین درباره گازوئیل توافق کرد؟

 یک مقام آمریکایی که از نزدیک در جریان موضوع دادن مجوز صادرات گازوئیل از سوی آمریکا به روسیه قرار دارد، به وب‌سایت آمریکایی آکسیوس گفته است که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، پس از آن تصمیم گرفت با روسیه درباره سوخت دیزل به توافق برسد که ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، حدود شش درخواست آمریکا برای توقف حملات به پالایشگاه‌های نفت روسیه را نادیده گرفت.

بحران تازه در روابط آمریکا و اوکراین

توافق ترامپ با ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، بحران تازه‌ای در روابط آمریکا و اوکراین ایجاد کرده و تلاش جدید دولت ترامپ برای دستیابی به توافقی با هدف پایان دادن به جنگ را در معرض خطر قرار داده است.

این مقام آمریکایی گفت: «زلنسکی شرایط را به‌درستی درک نمی‌کند. او با ادامه حملات به پالایشگاه‌ها، حسن‌نیتی را که طی شش ماه گذشته نزد ترامپ به دست آورده بود، از بین می‌برد.»

زلنسکی پس از اعلام توافق، در گفت‌وگویی با آکسیوس گفت که این توافق او را غافلگیر کرده است. او این توافق را «ناعادلانه و غیراخلاقی» توصیف کرد و آن را هدیه‌ای غیرموجه به پوتین دانست.

جزئیات ماجرا

حملات اوکراین به پالایشگاه‌های نفت روسیه در ماه‌های اخیر بسیار مؤثر بوده و به ایجاد بحران انرژی در روسیه منجر شده است.

روسیه در واکنش به این حملات، صادرات سوخت دیزل را ممنوع کرد؛ اقدامی که فشار بیشتری بر بازار‌های جهانی دیزل وارد کرد؛ بازار‌هایی که پیش‌تر نیز در نتیجه جنگ ایران تحت فشار قرار گرفته بودند.

زلنسکی به ترامپ و فرستادگان او، استیو ویتکاف و جرد کوشنر، گفته بود که آماده است حملات به پالایشگاه‌های نفت روسیه را متوقف کند، مشروط بر اینکه روسیه نیز حملات به نیروگاه‌های برق اوکراین را متوقف کند.

به گفته مقام آمریکایی، ترامپ می‌خواست اوکراین به‌صورت یک‌جانبه حملات به پالایشگاه‌های روسیه را متوقف کند، زیرا این حملات در افزایش قیمت بنزین در آمریکا نقش داشتند.

این مقام افزود که ترامپ حملات اوکراین به پالایشگاه‌های روسیه را معادل حملات روسیه به شبکه برق اوکراین نمی‌دانست.

پشت در‌های مذاکره

در جریان هشت ساعت مذاکرات روز جمعه در میامی، ویتکاف و کوشنر به هیئت مذاکره‌کننده اوکراینی گفتند که انتظار می‌رود رئیس‌جمهور آمریکا با پوتین گفت‌و‌گو کند و تحریم‌های صادرات سوخت دیزل روسیه را لغو کند.

به طرف اوکراینی گفته شد که ترامپ پس از آن تصمیم به پیشبرد این توافق گرفته است که اوکراین درخواست‌های مکرر برای توقف حملات به پالایشگاه‌های نفت روسیه را نادیده گرفت؛ حملاتی که مستقیماً بر مصرف‌کنندگان آمریکایی تأثیر می‌گذاشتند.

یک مقام اوکراینی مدعی شد که ویتکاف و کوشنر در جریان مذاکرات تهدید کرده‌اند که اگر اوکراین همچنان درخواست‌های ترامپ را نادیده بگیرد، رئیس‌جمهور آمریکا ممکن است دسترسی این کشور به اطلاعات و داده‌های اطلاعاتی ایالات متحده را قطع کند.

مقام آمریکایی این ادعا را رد کرد و گفت که ویتکاف و کوشنر به اوکراینی‌ها گفته‌اند آمریکا شریکی قدرتمند برای این کشور است و مهمات و اطلاعات اطلاعاتی در اختیار آن قرار می‌دهد. به گفته آنها، اوکراین نباید اقداماتی انجام دهد که به مصرف‌کنندگان آمریکایی آسیب برساند.

این مقام آمریکایی گفت: «حملات به پالایشگاه‌ها به روسیه آسیب می‌زند، اما به آمریکا هم آسیب می‌رساند.»

نگاهی دقیق‌تر

این مقام آمریکایی گفت بحران تازه بر سر توافق سوخت دیزل پس از آن شکل گرفت که میانجی‌های آمریکایی روز جمعه در میامی مذاکرات سازنده‌ای با دیپلمات‌های اوکراینی و اروپایی برگزار کرده بودند.

محور اصلی مذاکرات، نهایی کردن تضمین‌های امنیتی بود که آمریکا، اروپا و ناتو در چارچوب توافق پایان جنگ به اوکراین ارائه خواهند کرد.

پیشنهاد‌های تازه‌ای درباره راه‌حل‌های سرزمینی نیز مطرح شد.

ویتکاف و کوشنر بسته‌ای برای دوران پس از جنگ به اوکراین ارائه کردند که شامل راهکار‌هایی برای تأمین مالی بازسازی کشور، بازسازی ارتش اوکراین و رسیدگی به کسری بودجه ناشی از جنگ بود.

شرکت‌کنندگان همچنین درباره نقشه راه عضویت اوکراین در اتحادیه اروپا و نوع رابطه این کشور با ناتو پس از پایان جنگ گفت‌و‌گو کردند.

افزون بر این، ویتکاف و کوشنر احتمال ایجاد چارچوب امنیتی پس از جنگ میان اروپا و روسیه را مطرح کردند؛ چارچوبی که بتواند برای هر دو طرف قابل قبول باشد.

موضوعی که باید دنبال کرد

به گفته مقام آمریکایی، ویتکاف و کوشنر درباره توافق‌های احتمالی در حوزه انرژی با روسیه، به طرف‌های اوکراینی و اروپایی توضیح دادند. آمریکا امیدوار است این توافق‌ها قیمت انرژی را کاهش دهند و روسیه را به دادن امتیاز در مذاکرات صلح ترغیب کنند.

گام بعدی چیست؟

این مقام آمریکایی گفت ویتکاف و کوشنر در حال بررسی امکان سفر به مسکو و کی‌یف در هفته آینده هستند تا درباره پیشنهاد‌های صلح گفت‌و‌گو کنند؛ با این حال، هنوز مشخص نیست تنش‌های ایجادشده در روز جمعه چه تأثیری بر برنامه آنها خواهد گذاشت.

این مقام آمریکایی گفت: «پوتین به‌شدت به اوکراین حمله می‌کند، اما ما معتقدیم که او آماده گفت‌و‌گو درباره پایان جنگ است. می‌خواهیم روی پیشنهاد جدیدی کار کنیم که برای او به‌اندازه کافی قابل قبول باشد تا به توقف جنگ ترغیب شود.»

با این حال...

یوری اوشاکوف، مشاور سیاست خارجی پوتین، به خبرنگاران گفت که رئیس‌جمهور روسیه در جریان تماس تلفنی ۹۰ دقیقه‌ای خود با ترامپ، حاضر نشد متعهد شود که مذاکرات صلح با اوکراین از سر گرفته خواهد شد.

اوشاکوف گفت حملات اوکراین به مسکو و دیگر شهر‌های روسیه در جریان انتخابات پارلمانی این کشور، «امکان ازسرگیری فوری روند مذاکرات را از بین برد».

اوشاکوف افزود: «رئیس‌جمهور گفت که بررسی خواهیم کرد مذاکرات چه زمانی می‌توانند از سر گرفته شوند.»