بیژن مرتضوی با دلار ۱۴ تومانی رفت، با ۲۵۴ هزار تومانی برگشت!

بیژن مرتضوی سال ۱۳۵۸ از ایران رفت؛ زمانی‌که دلار در بازار آزاد حدود ۱۴ تومان قیمت داشت. حالا بعد از نزدیک به پنج دهه، او به ایران برگشته؛ اما در این سال‌ها فقط مو‌های هنرمند و خاطرات یک نسل تغییر نکرده، اقتصاد ایران هم زیر و رو شده است.

از دلار ۱۴ تومانی تا ۲۵۴ هزار تومانی!

در سال ۱۳۵۸ نرخ رسمی دلار حدود ۷ تومان بود، اما در بازار آزاد قیمت به حدود ۱۴ تومان می‌رسید. حالا در سال ۱۴۰۵، نرخ دلار آزاد حوالی ۲۵۴ هزار تومان است. یعنی قیمت دلار طی این حدود ۴۷ سال، از نظر اسمی نزدیک به ۱۸ هزار برابر افزایش پیدا کرده است.

البته این فقط یک مقایسه عددی است و نباید آن را با قدرت خرید واقعی مردم یکی دانست؛ چراکه درآمد، تورم و قیمت کالا‌ها نیز در این فاصله چند دهه‌ای تغییر کرده‌اند.

مرتضوی نیز پس از خروج از ایران، مسیر فعالیت هنری خود را در خارج از کشور ادامه داد و سال‌ها از ایران دور بود. در این مدت، اقتصاد ایران دوره‌های مختلفی را پشت سر گذاشت؛ از جنگ و تحریم گرفته تا تورم‌های سنگین و چندین جهش ارزی. نتیجه را امروز می‌توان در یک عدد دید: دلار دیگر دو رقمی نیست؛ حتی چهار رقمی هم نیست.

یک بازگشت و یک حساب ساده!

بازگشت بیژن مرتضوی به ایران، فارغ از حاشیه‌های هنری و خبری آن، یک مقایسه جالب اقتصادی را هم پیش روی مخاطب گذاشته است. فاصله این دو عدد، نزدیک به ۱۸ هزار برابر است. البته اقتصاد را نمی‌توان فقط با قیمت دلار سنجید. برای فهم اینکه مردم چقدر قدرت خرید خود را از دست داده یا به دست آورده‌اند، باید درآمد‌ها و قیمت مسکن، خودرو، مواد غذایی، خدمات و سایر کالا‌ها را هم کنار نرخ ارز گذاشت.

اما برای نشان دادن بزرگی تغییرات پولی ایران، همین دو عدد کافی است. یک رفت‌وبرگشت نزدیک به نیم‌قرنی که شاید کمتر کسی فکر می‌کرد روزی بتوان فاصله آن را با چنین عددی روایت کرد.