تلاش قطر برای برگزاری مذاکرات جدید ایران و آمریکا در عمان/ عربستان و امارات خواستار حفظ فشار بر ایران هستند

 به گزارش خبرنگار صد آنلاین، وال استریت ژورنال در گزارشی نوشته است که در میان کشور‌های عربی حاشیه خلیج فارس درباره نحوه برخورد با ایران و احیای مذاکرات تهران–واشنگتن اختلاف نظر ایجاد شده است.

طبق این گزارش، عربستان سعودی و امارات متحده عربی از دولت دونالد ترامپ می‌خواهند فشار اقتصادی بر ایران و همچنین محاصره دریایی آمریکا علیه ایران حفظ شود و واشنگتن در مذاکرات امتیاز قابل‌توجهی به تهران ندهد. 

در مقابل، قطر و عمان بیشتر روی مسیر دیپلماتیک و ازسرگیری مذاکرات تمرکز دارند.

وال‌استریت ژورنال می‌گوید میانجی‌ها، از جمله قطر، در تلاش هستند مذاکرات جدید آمریکا و ایران را در عمان برگزار کنند؛ مذاکراتی که هدف فوری آن، بازگشایی تنگه هرمز و سپس حرکت به سمت پایان دادن به جنگ است. ترامپ نیز روز سه‌شنبه گفته بود انتظار دارد دو طرف بار دیگر به‌زودی دیدار کنند.

پیشنهاد قطر برای «وقفه هفت‌روزه» چیست؟

بر اساس این گزارش، وزیر خارجه ایران به دوحه رفته و درباره پیشنهاد‌های جدید برای پایان دادن به درگیری‌ها گفت‌و‌گو کرده است. یکی از این پیشنهاد‌ها شامل یک وقفه هفت‌روزه در جنگ است.

ایده مطرح‌شده این است که در این دوره حملات متوقف یا کاهش یابد؛ امکان عبور و مرور کشتی‌ها از تنگه هرمز فراهم شود؛ ایران حملات علیه کشتی‌رانی را متوقف کند؛ و در مقابل، آمریکا محاصره دریایی خود علیه ایران را متوقف یا کاهش دهد؛ سپس از این وقفه برای شروع مذاکرات گسترده‌تر استفاده شود.

طبق گزارش وال استریت ژورنال، اما یک مانع اساسی وجود دارد و آن اینکه آمریکا به قطر گفته است ترامپ فعلاً قصد ندارد محاصره دریایی ایران را لغو کند؛ بنابراین مشخص نیست پیشنهاد هفت‌روزه بتواند مورد قبول واشنگتن قرار گیرد.

چرا عربستان و امارات مخالف کاهش فشار هستند؟

وال استریت ژورنال می‌نویسد در تابستان، عربستان سعودی و برخی دیگر از کشور‌های عربی خلیج فارس بیشتر روی مذاکره و کاهش تنش فشار می‌آوردند و حتی آمادگی بررسی توافقی را داشتند که نوعی نقش برای ایران در مدیریت تنگه هرمز به رسمیت بشناسد.

اما اکنون، به گفته منابع مورد استناد روزنامه، موضع ریاض و ابوظبی سخت‌تر شده است.

گزارش می‌گوید محمد بن‌سلمان، ولیعهد عربستان، اخیراً به مقام‌های آمریکایی گفته است محاصره دریایی ایران باید تا زمانی ادامه داشته باشد که تهران مجبور شود به یک توافق جدید تن بدهد.

دلیل این تغییر موضع، طبق گزارش، حملات ایران به کشتی‌ها و همچنین نگرانی کشور‌های خلیج فارس از توانایی تهران برای مختل کردن صادرات نفت آنهاست. گزارش همچنین به تلاش حوثی‌ها برای محدود کردن مسیر جایگزین دریای سرخ اشاره می‌کند.

اختلاف دقیقاً بر سر چیست؟

بر این اساس عربستان خواهان حفظ فشار اقتصادی و عدم اعطای امتیاز سریع به ایران است و امارات به دنبال حفظ فشار بر تهران و مخالفت با کاهش سریع فشار از سوی آمریکاست.

در این میان قطر در تلاش برای مذاکره و میانجیگری و پیشنهاد وقفه هفت‌روزه است و عمان به دنبال حمایت از مسیر مذاکره و بازگشایی مرحله‌ای تنگه هرمز است.

از طرف دیگر آمریکا به دنبال ادامه فشار و محاصره، در کنار بررسی امکان مذاکره و ایران مذاکره درباره پایان درگیری و مسائل مرتبط با تنگه هرمز، اما با اختلافات جدی بر سر شرایط توافق را پیگیری می‌کند.

مسئله مهم‌تر: خودِ تنگه هرمز

تنگه هرمز در این مذاکرات فقط یک موضوع جانبی نیست؛ به یکی از محور‌های اصلی چانه‌زنی تبدیل شده است.

گزارش‌های قبلی نیز نشان می‌دهند که اختلاف آمریکا و ایران درباره نحوه اداره و عبور کشتی‌ها از تنگه هرمز یکی از مسائل اصلی مذاکرات بوده است. از جمله، ایران درباره نقش خود در مدیریت تنگه و حتی دریافت هزینه عبور از کشتی‌ها مواضعی مطرح کرده، در حالی که آمریکا با چنین ترتیباتی مخالفت کرده است.

بنابراین پیشنهاد قطر برای وقفه هفت‌روزه را می‌توان نوعی مرحله موقت برای شکستن بن‌بست دانست: ابتدا درگیری متوقف شود و رفت‌وآمد دریایی دوباره آغاز شود، سپس طرف‌ها وارد مذاکرات بزرگ‌تر درباره تحریم‌ها، برنامه هسته‌ای، امنیت منطقه و وضعیت تنگه هرمز شوند.

اختلاف میان اعضای شورای همکاری خلیج فارس به این معنا نیست که عربستان و امارات لزوماً با اصل مذاکره ایران و آمریکا مخالف‌اند. بلکه آنها در مورد شرایط مذاکره و میزان فشاری که باید قبل و در جریان مذاکرات بر ایران حفظ شود با قطر و عمان اختلاف دارند. حتی کشور‌های خلیج فارس به‌طور کلی نگران تشدید بیشتر جنگ هستند.