تنش‌های پنهان در آسمان؛ وقتی «گذر پوست به دباغ‌خانه» دیپلماسی ایران و ترکیه را به چالش می‌کشد

به گزارش «صد آنلاین»، تصمیمات اخیر مقامات هواپیمایی ترکیه مبنی بر اعمال محدودیت‌های سخت‌گیرانه و لغو پروازهای شرکت‌های ایرانی، بار دیگر فضای روابط دیپلماتیک میان تهران و آنکارا را تحت‌الشعاع قرار داده است. این اقدام که در عرف دیپلماتیک معمولاً نشانه‌ای از اختلافاتِ پنهانِ سیاسی تلقی می‌شود، با واکنش‌های تندِ چهره‌های سیاسی و کاربران فضای مجازی مواجه شده است.

علی قلهکی، تحلیلگر سیاسی، در واکنش به این محدودیت‌های جدید، با انتشار پیامی در شبکه‌های اجتماعی نسبت به تبعاتِ یک‌جانبه‌گراییِ آنکارا هشدار داد. وی با ادبیاتی کنایه‌آمیز و ضرب‌المثلی که حاکی از پیش‌بینیِ بازگشتِ هزینه‌های این رویکرد به سمت خودِ عاملان است، نوشت: «این روزها می‌گذرد و گذر پوست به دباغ‌خانه می‌افتد.»

این موضع‌گیری که بازتاب‌دهنده‌ی بخشی از افکار عمومی و جریان‌های سیاسیِ منتقد به سیاست‌های ترکیه است، حکایت از آن دارد که صبرِ ناظرانِ سیاسی در برابر «دیپلماسیِ غیرشفافِ هوایی» لبریز شده است. در حالی که مناسباتِ منطقه‌ای ایجاب می‌کند مسیرهای ترانزیتی و هوایی به‌دور از تنش‌های سیاسی باقی بمانند، رویکرد فعلیِ طرف ترکیه‌ای، شائبه‌ی استفاده از ابزارهای حمل‌ونقل برای اعمال فشار سیاسی را تقویت کرده است.

آنچه در تحلیل‌های کنونی برجسته شده، هشدار به مقامات آنکارا است که تداوم این‌گونه رفتارها در بلندمدت، می‌تواند روابط اقتصادی و تعاملات دوجانبه را با «خطاهای استراتژیک» جبران‌ناپذیری مواجه کند. «گذر پوست به دباغ‌خانه» در این تحلیل، نمادی از این واقعیت است که نهایتاً هر کشوری در محیط پرآشوبِ منطقه، به تعاملاتِ واقعی و صادقانه با همسایگان خود نیاز خواهد داشت و اتخاذ مواضعِ نوسانی، تنها اعتماد متقابل را قربانیِ منافعِ کوتاه‌مدت می‌کند.

اکنون باید منتظر ماند و دید آیا دستگاه دیپلماسی ایران برای پاسخ به این «محدودیت‌های آسمانی»، تدبیر متقابلی خواهد اندیشید یا این تنش‌ها همچنان در سایه‌ی سکوتِ رسمی، به مسیرِ پرحاشیه‌ی خود ادامه خواهند داد.