پنجشنبه ۰۸ مرداد ۱۴۰۵
0 پسندیدم
مدیریت تنگه، برگشتپذیر نیست!/ادعای «واگذاری حقوقی به عمان» یک قصه بیپایه است
بازدید:۱۴۲
صد آنلاین | در حالی که برخی افراد تلاش میکنند مسئله مدیریت تنگه هرمز را به شکل «واگذاری به عمان» روایت کنند، بررسی رواییِ تاریخی و موضعگیری اخیر مقامات ایرانی نشان میدهد اساساً چنین واگذاریِ حقوقیِ تثبیتشدهای در کار نبوده و حتی در صورت هرگونه تفاهم، ماهیت آن «پس از مرحله بحران/تهاجم» خواهد بود؛ نه بازگشت به وضع گذشته.در حالی که برخی افراد تلاش میکنند مسئله مدیریت تنگه هرمز را به شکل «واگذاری به عمان» روایت کنند، بررسی رواییِ تاریخی و موضعگیری اخیر مقامات ایرانی نشان میدهد اساساً چنین واگذاریِ حقوقیِ تثبیتشدهای در کار نبوده و حتی در صورت هرگونه تفاهم، ماهیت آن «پس از مرحله بحران/تهاجم» خواهد بود؛ نه بازگشت به وضع گذشته.
واگذاری حقوقی، ادعایی بدون سند
طبق گزارهای که در نقد روایتهای رایج مطرح شده، واگذاری مدیریت تنگه به صورت حقوقی هرگز توسط عمان انجام نشده است. به بیان دیگر، آنچه گفته میشود بیشتر «روایت سیاسی» است تا «اتفاق حقوقی».
فردوست از «معامله سیاسی» میگوید، نه یک سند حقوقی
در کتاب «ظهور و سقوط سلطنت پهلوی» (خاطرات ارتشبد حسین فردوست)—در فصل مربوط به سیاستهای منطقهای—به یک منطق تاریخی اشاره شده است: فردوست میگوید که شاه در ازای اعزام نیرو به کمک سلطان قابوس، از وی نوعی چشمپوشی نسبت به جزایر و آبهای تنگه هرمز را گرفته و در عمل، مدیریت غرب و مرکز تنگه به ایران سپرده شده است.
اما نکته کلیدی اینجاست: این روایت نیز—حتی اگر به لحاظ تاریخی معتبر یا قابل اتکا تلقی شود—مستند حقوقیِ قابل استناد برای «واگذاری دائمی و رسمی» محسوب نمیشود.
تفاهمنامههای دهه ۵۰: «بخشی از ماجرا»، نه سند حقوقی کامل
در سالهای ۵۲ و ۵۳ گفته میشود تفاهمنامهای میان عمان و ایران امضا شده که بنابر ادعاهای مطرحشده، صرفاً بخش ایرانی در آن گسترش بیشتری یافته است. با این حال، جمعبندی همین روایتها این است که:
- اینها نیز در حال حاضر مستند حقوقیِ روشن و الزامآور به حساب نمیآیند،
- و نمیتوان از آنها نتیجه گرفت «مدیریت تنگه به عمان واگذار شده» است.
موضع رسمی جمهوری اسلامی: مدیریت تنگه تا زمان تهاجم، و محدودسازی آزادی عمل عمان
جدیدترین محور روایت، اظهارات دکتر غریبآبادی در برنامه «بوقت ایران» در شب گذشته است. بر اساس این گفتار:
- ایران تا زمان تهاجم مدیریت تنگه را در اختیار خواهد داشت،
- و حتی به عمان هم اجازه آزادی عمل نمیدهد،
- بنابراین اگر تفاهمی شکل بگیرد، به احتمال مربوط به دوران پس از تهاجم است؛ نه اینکه مدیریت دوباره به گذشته بازگردد.
در ادامه همان موضعگیری، تأکید شده که ایران چه امروز و چه در آینده اجازه عبور کشتیهای نظامیِ متجاوزین را در این منطقه نخواهد داد.
0 پسندیدم