سپاه پاسداران با موشک‌باران فرودگاه عقبه چه پیامی به آمریکا رساند؟

 در حالی که درگیری‌های نظامی در غرب آسیا در بالاترین سطح خود قرار دارد، فرودگاه عقبه در جنوب اردن بار دیگر به یکی از مهم‌ترین نقاط راهبردی منطقه تبدیل شده است. بر اساس اطلاعات منتشرشده و همچنین بیانیه سپاه پاسداران، جمهوری اسلامی ایران در دور تازه‌ای از حملات موشکی خود علیه اهداف مرتبط با ایالات متحده، فرودگاه عقبه را که گفته می‌شود محل استقرار و پشتیبانی برخی هواپیما‌های نظامی آمریکایی بود، هدف حمله موشکی قرار داد؛ حمله‌ای که موفقیت‌‌آمیز هم بود.

این عملیات در شب ۲۹ تیر ۱۴۰۵ انجام شد و طی آن آشیانه‌های نگهداری هواپیما‌های ترابری C-۱۷ Globemaster III و هواپیما‌های گشت دریایی P-۸ Poseidon در این فرودگاه با موشک‌های بالستیک هدف قرار گرفته‌اند.

موقعیت راهبردی فرودگاه عقبه

فرودگاه عقبه در جنوبی‌ترین نقطه اردن و در مجاورت دریای سرخ قرار دارد؛ منطقه‌ای که از دیرباز یکی از حساس‌ترین گره‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه محسوب می‌شود. این فرودگاه در نزدیکی مرز‌های عربستان سعودی و فلسطین اشغالی قرار گرفته و فاصله اندکی با خلیج عقبه دارد؛ گذرگاهی دریایی که حلقه اتصال دریای سرخ به آب‌های آزاد محسوب می‌شود.

همین موقعیت جغرافیایی موجب شده است عقبه نه تنها برای اردن، بلکه برای کشور‌های غربی و متحدان منطقه‌ای آن نیز اهمیت ویژه‌ای داشته باشد. نزدیکی به مسیر‌های دریایی بین‌المللی، امکان پشتیبانی سریع از نیرو‌های مستقر در منطقه و دسترسی به محور‌های عملیاتی مختلف، این فرودگاه را به یک پایگاه لجستیکی مهم تبدیل کرده است.

نقش مهم عقبه در پشتیبانی عملیات نظامی

به گفته منابع مختلف، فرودگاه عقبه طی سال‌های اخیر علاوه بر مأموریت‌های غیرنظامی، نقش قابل توجهی در پشتیبانی عملیات نظامی و لجستیکی ایفا کرده است. این فرودگاه به دلیل برخورداری از باند‌های مناسب برای نشست و برخاست هواپیما‌های سنگین، ظرفیت پذیرش انواع هواپیما‌های ترابری راهبردی را دارد.

در اخبار منتشرشده اعلام شده که هواپیما‌های C-۱۷ آمریکا در این فرودگاه مستقر بوده‌اند. این هواپیما‌ها از مهم‌ترین تجهیزات نیروی هوایی آمریکا برای انتقال نیرو، خودرو‌های زرهی، تجهیزات سنگین و محموله‌های نظامی به شمار می‌روند و معمولاً در مأموریت‌های پشتیبانی و جابه‌جایی سریع مورد استفاده قرار می‌گیرند.

همچنین از هواپیما‌های P-۸ Poseidon نیز به عنوان دیگر هدف حمله نام برده شده است. این هواپیما‌ها مأموریت‌های شناسایی دریایی، جمع‌آوری اطلاعات، جنگ ضدزیردریایی و کنترل گسترده مناطق دریایی را بر عهده دارند و حضور آنها در نزدیکی دریای سرخ می‌تواند در چارچوب مأموریت‌های نظارتی و امنیت دریایی ارزیابی شود.

اهمیت عقبه در معادلات دریای سرخ

دریای سرخ در ماه‌های اخیر به یکی از کانون‌های اصلی تنش‌های امنیتی تبدیل شده است. افزایش حملات به کشتی‌های تجاری، عملیات نظامی در یمن و حضور گسترده نیرو‌های دریایی کشور‌های مختلف، اهمیت این آبراه بین‌المللی را دوچندان کرده است.

در چنین شرایطی، فرودگاه عقبه می‌تواند نقش مهمی در پشتیبانی هوایی عملیات دریایی ایفا کند. نزدیکی این فرودگاه به خطوط کشتیرانی و مسیر‌های تجاری، امکان اعزام سریع تجهیزات و نیرو‌های نظامی را فراهم می‌کند و از این منظر، یکی از مراکز مهم پشتیبانی در جنوب اردن محسوب می‌شود.

چرا عقبه هدف مهمی محسوب می‌شود؟

انتخاب فرودگاه عقبه به‌عنوان هدف، از منظر نظامی دارای چند پیام مهم است.

نخست آن که این فرودگاه خارج از محدوده سنتی پایگاه‌های شناخته‌شده آمریکا در عراق و سوریه قرار دارد و هدف قرار گرفتن آن نشان‌دهنده گسترش دامنه عملیات به نقاطی است که پیش‌تر کمتر در معرض تهدید مستقیم قرار داشته‌اند.

دوم آن که هدف قرار دادن زیرساخت‌های پشتیبانی و لجستیکی معمولاً با هدف کاهش توان عملیاتی نیرو‌های مقابل انجام می‌شود. آسیب به مراکز نگهداری هواپیماها، تجهیزات تعمیراتی یا انبار‌های لجستیکی می‌تواند روند انتقال تجهیزات و اجرای مأموریت‌های هوایی را با اختلال مواجه کند.

از سوی دیگر، انتخاب چنین هدفی می‌تواند حامل پیام سیاسی و نظامی باشد و نشان دهد که نقاط مختلف پشتیبانی نیرو‌های خارجی در منطقه در معرض تهدید قرار دارند و سپاه پاسداران و ارتش جمهوری اسلامی ایران هر نقطه‌ای را اراده کنند، مورد هدف قرار می‌دهند.

در بیانیه سپاه پاسداران اعلام شده است که این حمله موجب وارد آمدن خسارت به هواپیما‌های C-۱۷ و P-۸ شده و همچنین اختلال در ارتباطات هوایی جنوب اردن را به همراه داشته است. همچنین از افزایش سطح آماده‌باش امنیتی در این منطقه به عنوان یکی دیگر از پیامد‌های احتمالی یاد شده است.

اردن طی سال‌های گذشته تلاش کرده ضمن حفظ روابط راهبردی با ایالات متحده و کشور‌های غربی، از ورود مستقیم به درگیری‌های منطقه‌ای اجتناب کند. با این حال، موقعیت جغرافیایی این کشور و قرار گرفتن آن در مجاورت عراق، سوریه، فلسطین اشغالی و عربستان سعودی باعث شده است که همواره بخشی از معادلات امنیتی غرب آسیا باشد؛ هر چند که این بار اردن خیلی عیان به دشمنی با ایران برخواسته و همه خاک و آسمان و دریای سرزمین خود را در اختیار آمریکا و رژیم صهیونیستی قرار داده است.

هواپیمای C-۱۷ Globemaster III یکی از اصلی‌ترین هواپیما‌های ترابری سنگین نیروی هوایی آمریکا محسوب می‌شود. این هواپیما قادر است حجم بالایی از تجهیزات نظامی، خودرو‌های زرهی، نیرو‌های رزمی و کمک‌های امدادی را در مسافت‌های طولانی جابه‌جا کند.

در مقابل، P-۸ Poseidon یک هواپیمای پیشرفته گشت دریایی است که برای مأموریت‌های اطلاعاتی، مراقبت از خطوط کشتیرانی، شناسایی اهداف دریایی و جنگ ضدزیردریایی طراحی شده است. حضور این هواپیما‌ها در نزدیکی دریای سرخ معمولاً با مأموریت‌های نظارتی و امنیت دریایی مرتبط دانسته می‌شود.

در کل فرودگاه عقبه به دلیل موقعیت ممتاز جغرافیایی، نزدیکی به دریای سرخ، همجواری با مسیر‌های حیاتی تجارت جهانی و قابلیت پشتیبانی از عملیات هوایی، یکی از مهم‌ترین زیرساخت‌های راهبردی جنوب اردن به شمار می‌رود. 

هدف قرار گرفتن آشیانه هواپیما‌های آمریکایی در این فرودگاه، نشان‌دهنده ورود تنش‌های منطقه‌ای به مرحله‌ای جدید باشد که در آن مراکز لجستیکی و پشتیبانی نیز در کنار پایگاه‌های نظامی در معرض تهدید قرار می‌گیرند، این یعنی آمریکا هر کجا که ضربه وارد کند؛ دقیقا از جایی ضربه می خورد که انتظارش را ندارد.