افزایش هزینه‌های دفاعی ناتو/ هدف تبدیل بودجه به موشک و مهمات

به گزارش صد آنلاین ، از روزنامه ال پائیس، سازمان پیمان آنلانتیک شمالی (ناتو) می‌خواهد افزایش تاریخی هزینه‌های نظامی فقط در حد ارقام بودجه باقی نماند، بلکه به کارخانه‌ها، موشک‌ها، مهمات و توانمندی‌های جدید تبدیل شود.

در شرایطی که در دو سوی آتلانتیک بسیج بی‌سابقه‌ای از منابع برای دفاع و امنیت در جریان است و در حالی که دونالد ترامپ رئیس‌جمهوری آمریکا، بر متحدان اروپایی فشار می‌آورد تا سهم بیشتری از بار دفاعی خود را بر عهده بگیرند، مارک روته دبیرکل ناتو تصمیم گرفته صنعت دفاعی را در مرکز نشست آینده این ائتلاف که در آنکارا (ترکیه) برگزار خواهد شد، قرار دهد.

هدف روته این است که نشان دهد تعهد به اختصاص ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی به دفاع، اکنون از طریق سرمایه‌گذاری، نوآوری و افزایش سرعت تولید در حال تبدیل شدن به توان واقعی نظامی است؛ آن هم در زمانی که گفته می‌شود روسیه روند تسلیح مجدد خود را تشدید کرده و ایالات متحده در حال بازتعریف نقش خود در اروپا است.

به همین منظور، روته امروز دوشنبه گروه محدودی از مدیران ارشد مهم‌ترین شرکت‌های دفاعی عضو ناتو از جمله شرکت‌های راین‌متال، ایرباس، ساب، لئوناردو و شرکت اسپانیایی ایندرا را به اقامتگاه رسمی خود در بروکسل دعوت کرده است. دعوت‌نامه‌ای که چند روز پیش از نشست آنکارا ارسال شده، جای تردید کمی باقی می‌گذارد: صنعت دفاعی یکی از ستون‌های اصلی پیام سیاسی خواهد بود که ناتو قصد انتقال آن را دارد.

روته در نامه‌ای که برای این مدیران فرستاده و روزنامه ال‌پائیس به آن دسترسی یافته، نوشته است: بدون یک صنعت دفاعی قدرتمند، دفاع قدرتمندی وجود نخواهد داشت. او در ادامه افزوده است: برای موفقیت به رشد و نوآوری شما اعتماد داریم.

در این نامه یادآوری شده تعهدی که متحدان در نشست لاهه برای اختصاص ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی به دفاع پذیرفتند (تعهدی که پس از فشار شدید رئیس‌جمهور آمریکا به دست آمد) اکنون باید به توانمندی‌های ملموس تبدیل شود.

روته همچنین به‌طور مشخص از شرکت‌ها خواسته است از نشست بزرگ آنکارا که در آن یک مجمع با حضور بخش دفاعی برگزار می‌شود، استفاده کنند تا قراردادهای مهمی را اعلام کنند که «پیامی روشن از بازدارندگی صنعتی» برای کسانی که ائتلاف را تهدید می‌کنند، ارسال کند. این اقدام همچنین باید به افکار عمومی نشان دهد آنچه ناتو «سود دفاعی» می‌نامد چگونه می‌تواند از طریق ایجاد اشتغال، نوآوری و سرمایه‌گذاری، آثار اقتصادی مثبتی از افزایش هزینه‌های دفاعی به همراه داشته باشد.

به گفته یک سخنگوی ناتو، نشست امروز یکی از دیدارهای معمول دبیرکل با شرکت‌ها به شمار می‌آید. با این حال، نقش برجسته‌ای که به این بخش داده شده نشان می‌دهد این سازمان پس از دهه‌ها تمرکز بر تعیین اهداف هزینه‌ای برای دولت‌ها، اکنون به دنبال تسریع توان تولیدی پایه صنعتی خود است. منابع دیپلماتیک اروپایی می‌گویند: اگر صنعت دفاعی نتواند سریع‌تر تولید کند، زمان تحویل را کاهش دهد و تولید سامانه‌های تسلیحاتی، مهمات و قطعات راهبردی را افزایش دهد، بودجه‌های وعده داده شده چندان فایده‌ای نخواهد داشت.

تسلیح مجدد

به نوشته ال پائیس، نشست ۷ و ۸ ژوئیه (۱۶ و ۱۷ تیر) در ترکیه در زمانی بسیار حساس برای این ائتلاف برگزار می‌شود. تعهد اختصاص ۵ درصد از تولید ناخالص داخلی به دفاع که سال گذشته در نشست لاهه توسط متحدان تصویب شد (به‌ جز اسپانیا که می‌گوید با هزینه‌کرد ۲.۱ درصد نیز می‌تواند به تعهدات خود عمل کند) یک تغییر تاریخی پس از سال‌ها فشار واشنگتن برای پذیرش سهم بیشتر از سوی اروپا بود. این تعهد در عمل به افزایش بی‌سابقه هزینه‌ها نیز منجر شده است.

در جریان دیدار چهارشنبه گذشته روته با ترامپ، دبیرکل ناتو این افزایش سرمایه‌گذاری را «تریلیونِ ترامپ» نامید. او در دفتر بیضی‌شکل کاخ سفید اشاره کرد که بخشی از این تریلیون دلار نیز صرف قراردادهایی با صنایع دفاعی آمریکا خواهد شد.

با وجود اظهارنظرهای روته، روابط میان آمریکا و چند متحد اروپایی در وضعیت مطلوبی نیست. ترامپ بار دیگر تعهد امنیتی آمریکا را به میزان مشارکت مالی متحدان گره زده و چندین بار برخی کشورها را به فقدان «وفاداری» در مسائل سیاست خارجی متهم کرده است.

اختلافات تنها به موضوع هزینه‌ها محدود نمی‌شود؛ بلکه به نقش اروپا در داخل ائتلاف و توسعه یک پایه صنعتی دفاعی هرچه مستقل‌تر نیز مربوط است. در حالی که واشنگتن از اروپا می‌خواهد سهم نظامی بیشتری بر عهده بگیرد، همزمان چندین بازنگری درباره استقرار نیروهای آمریکایی در قاره اروپا نیز در دست بررسی دارد.

صنعت دفاعی اروپا از نقشی حاشیه‌ای به یک بازیگر راهبردی تبدیل شده است. شرکت‌هایی که تنها چند سال پیش با کاهش بودجه مواجه بودند، اکنون با سفارش‌های بی‌سابقه روبه‌رو هستند و از گسترش کارخانه‌ها و ایجاد خطوط تولید جدید خبر می‌دهند. با این حال، به گفته منابع این بخش، چالش‌ها همچنان بسیار بزرگ است؛ زیرا اروپا با مدل‌های متعدد تسلیحاتی، فرایندهای خرید ملی و ظرفیت‌های صنعتی نابرابر، وضعیت منسجمی ندارد.

برنامه شکست‌خورده FCAS برای ساخت یک جنگنده نظامی اروپایی (که توسط فرانسه و آلمان هدایت می‌شد و اسپانیا نیز به آن پیوسته بود) نمادی از همین دشواری‌ها برای اجرای پروژه‌های بزرگ چندملیتی در بخشی است که همچنان تحت سلطه منافع ملی قرار دارد.

در مقابل، برخی پروژه‌های دیگر با سرعت بیشتری پیش می‌روند. «ابتکار سپر آسمان اروپا» (European Sky Shield Initiative) به دنبال تقویت دفاع موشکی قاره از طریق خریدهای مشترک و سامانه‌های سازگار با یکدیگر است. برنامه «یورودرون» نیز به‌عنوان پروژه اروپایی برای توسعه توانمندی‌های بدون سرنشین ادامه دارد، در حالی که کشورهای متعددی به‌طور هماهنگ تولید گلوله‌های توپخانه ۱۵۵ میلی‌متری را افزایش داده‌اند تا زرادخانه‌های خود را بازسازی کرده و حمایت نظامی از اوکراین را ادامه دهند.

همچنین برنامه‌های جدیدی برای تقویت تولید موشک‌ها، رادارها، سامانه‌های دفاع هوایی، توانمندی‌های فضایی و فناوری‌های هوش مصنوعی کاربردی در حوزه دفاعی در حال شکل‌گیری است.

علاوه بر این، اتحادیه اروپا قصد دارد تا ۸۰۰ میلیارد یورو برای افزایش تولید مشترک نظامی و تشویق خریدهای هماهنگ میان کشورهای عضو بسیج کند. در همین راستا، یک ابزار وام‌دهی جدید به ارزش ۱۵۰ میلیارد یورو نیز تصویب شده است. به این ترتیب، منابع اتحادیه اروپا یادآوری می‌کنند که بروکسل سال ۲۰۳۰ را به‌عنوان هدفی برای تقویت امنیت قاره تعیین کرده است./ایرنا