به گزارش صد آنلاین ، سرنوشت غیرعادی کشتی «اورسا میجر» (Ursa Major) که با نام «اسپارتا ۳» نیز شناخته میشود، از زمان غرق شدنش در تاریخ ۲۳ دسامبر ۲۰۲۴ (۳ دی ۱۴۰۳) در هالهای از ابهام قرار داشته است. این کشتی تنها دو ماه پس از آن حرکت کرد که کیم جونگ اون، رهبر کره شمالی، نیروهایی را برای کمک به عملیات نظامی روسیه در اوکراین اعزام کرده بود و همین موضوع حساسیتهای امنیتی را به شدت افزایش داد.
طبق تحقیقات سیانان و منابع مطلع از بررسیهای اسپانیا، کشتی «اورسا میجر» قصد داشت دو راکتور هستهای از نوع «VM-4SG» که در زیردریاییهای هستهای کاربرد دارند را به مقصد بندر «راسون» در کره شمالی حمل کند. کاپیتان این کشتی به بازرسان اسپانیایی گفته است که محموله شامل «اجزای دو راکتور هستهای مشابه آنهایی که در زیردریاییها استفاده میشود» بوده است، هرچند او اطمینان نداشته که این اجزا حاوی سوخت هستهای باشند یا خیر.
اظهارات اولیه کاپیتان حاکی از آن بود که محموله شامل دو عدد «کاور منهول بزرگ»، ۱۲۹ کانتینر خالی و دو جرثقیل بزرگ لیبهر است. اما محققان اسپانیایی به شدت به این فهرست مشکوک شدند، چراکه حمل چنین محمولهای به جای استفاده از شبکه ریلی روسیه، از مسیر دریایی و تا آن سوی اروپا، منطقی به نظر نمیرسید. پژوهشگران معتقدند دو جرثقیل بزرگ دقیقاً برای بارگیری و تخلیه همان دو راکتور هستهای در مقصد نهاییشان، یعنی یک زیردریایی کره شمالی، در کشتی قرار گرفته بودند.
این کشتی در تاریخ ۱۱ دسامبر ۲۰۲۴ از سن پترزبورگ به سمت ولادیوستوک حرکت کرد، اما برنامه سفر میانی آن تغییر یافت و به سمت بندر راسون در کره شمالی هدایت شد. در تاریخ ۲۲ دسامبر، کشتی به طور ناگهانی سرعت خود را کاهش داد و دچار خیز شد. خدمه در تماس با امدادگران اسپانیایی اعلام کرده بودند که مشکلی وجود ندارد، اما در روز ۲۳ دسامبر سه انفجار مهیب در سمت راست بدنه، در نزدیکی موتورخانه رخ داد که منجر به مرگ دو خدمه و مجروح شدن چند تن دیگر شد.
۱۴ ملوان بازمانده با قایقهای نجات خود را به آب زدند و توسط امدادگران اسپانیایی نجات یافتند. بازرسی اولیه از لاشه شناور نشان داد که انفجارها سوراخی به ابعاد ۵۰ در ۵۰ سانتیمتر در بدنه کشتی ایجاد کرده و فلزات به سمت داخل خم شده بودند. کارشناسان اسپانیایی این نوع آسیب را با یک حمله بیرونی هدفمند، احتمالاً با استفاده از اژدرهای «ابرکاوايتي» یا مینهای مغناطیسی چسبیده به بدنه، تطبیق دادند. چنین تسلیحات پیشرفتهای تنها در اختیار ایالات متحده، روسیه، ایران و چند کشور عضو ناتو است.
اما پیچیدگی ماجرا به همینجا ختم نشد. به گفته منبعی آگاه از تحقیقات اسپانیا در مورد این حادثه، یک هفته پس از غرق شدن، یک کشتی جاسوسی احتمالی روسی به نام «یانتار» که پیشتر توسط کشورهای غربی به جاسوسی و خرابکاری در آبهای ناتو متهم شده بود، به محل لاشه کشتی رسید. پس از ورود این کشتی جاسوسی، چهار انفجار دیگر در همان منطقه به ثبت رسید.
علاوه بر این، هواپیماهای پیشرفته «دبلیو سی-۱۳۵ آر» (WC-135R) آمریکا که به «هستهیاب» شهرت دارند و برای شناسایی آثار مواد رادیواکتیو در جو مأموریت مییابند، در طول یک سال گذشته دست کم دو بار بر فراز محل غرق شدن کشتی روسی به پرواز درآمدهاند. همزمان، ولادیمیر پوتین یک فرمانده نیروی دریایی سابق را برای بازسازی قابلیتهای کشتیسازی هستهای به عنوان مشاور به کره شمالی اعزام کرده و کره شمالی نیز حدود یک سال بعد از این حادثه، از ساخت نخستین زیردریایی هستهای خود با حضور کیم جونگ اون خبر داد.
ادعای روسیه: یک حمله تروریستی هدفمند
شرکت روسی «اوبورون لجستیکا»، مالک کشتی «اورسا میجر»، این حادثه را یک «حمله تروریستی هدفمند» و «عملیات تروریستی هماهنگ» توصیف کرده و اعلام داشته که کشتی مذکور مجوز جابجایی مواد هستهای را داشته است. با این حال، این شرکت مدرکی برای اثبات ادعای خود ارائه نداده است. تحقیقات سیانان نشان میدهد که مقامات امنیتی اروپایی نیز به شدت از نحوه برخورد روسیه با این ماجرا شگفتزده شدهاند، چراکه مسکو به جای انجام تحقیقات شفاف و فعالیتهای جستجوی گسترده در محل غرقشدگی، بیشتر به دنبال پنهانسازی ابعاد ماجرا بوده است./مهر