چهارشنبه ۱۷ دی ۱۴۰۴
نویسندگان: کیت لینتیکوم (Kate Linthicum) از مکزیکوسیتی، مایکل ویلنر (Michael Wilner) از دالاس و آنا سبالوس (Ana Ceballos) و مری موگولون، خبرنگار ویژه در کاراکاس
در روزهای آغازین دوره دوم ریاست جمهوری دونالد ترامپ، به نظر میرسید که ایالات متحده مشتاق همکاری با نیکولاس مادورو، رهبر مستبد ونزوئلا، است. ریک گرنل، فرستاده ویژه، با مادورو ملاقات کرد و با او در هماهنگی پروازهای اخراج به کاراکاس، توافق تبادل زندانیان و توافقی که به شورون اجازه میدهد نفت ونزوئلا را استخراج کند، همکاری کرد.
گرنل به اعضای ناامید اپوزیسیون ونزوئلا گفت که اهداف داخلی ترامپ بر تلاشها برای ترویج دموکراسی اولویت دارد. به گفته دو منبع آگاه از این جلسه، گرنل به این گروه گفت: «ما به تغییر رژیم علاقهای نداریم.»
اما مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ترامپ، دیدگاه متفاوتی داشت. روبیو در تماسی موازی با ماریا کورینا ماچادو و ادموندو گونزالس اوروتیا، دو رهبر اپوزیسیون، حمایت ایالات متحده را از «احیای دموکراسی در ونزوئلا» تأیید کرد و گونزالس را «رئیس جمهوری مشروع» این کشور بحرانزده پس از تقلب مادورو در انتخابات سال گذشته به نفع خود خواند.
روبیو که اکنون به عنوان مشاور امنیت ملی نیز خدمت میکند، به ترامپ نزدیکتر شده و سیاست تهاجمی جدیدی را علیه مادورو تدوین کرده که ونزوئلا و ایالات متحده را در آستانه رویارویی نظامی قرار داده است.
دو منبع به روزنامه تایمز گفتند که گرنل به حاشیه رانده شده، زیرا ایالات متحده در حال انجام یک کمپین بیسابقه از حملات مرگبار به قایقهای مظنون به قاچاق مواد مخدر ونزوئلایی است – و در حال تقویت داراییهای نظامی در کارائیب است. ترامپ روز چهارشنبه گفت که به سازمان سیا اجازه داده است تا اقدامات مخفیانهای را در این کشور آمریکای جنوبی انجام دهد و حملات به اهداف زمینی میتواند گام بعدی باشد. او گفت: "فکر میکنم ونزوئلا در حال احساس خطر است."
این کمپین فشار، پیروزی بزرگی برای روبیو، پسر مهاجران کوبایی و یک بازیگر قدرتمند غیرمنتظره در دولت است که توانسته رهبران ارشد جنبش انزواطلب MAGA را به تلاش مادامالعمر خود برای سرنگونی اقتدارگرایان چپگرای آمریکای لاتین سوق دهد.
جیمز بی. استوری، که در زمان ریاست جمهوری بایدن به عنوان سفیر در ونزوئلا خدمت میکرد، گفت: «کاملاً واضح است که روبیو برنده شده است. دولت به این امید که کسی در داخل رژیم، مادورو را به عدالت برساند، یا با تبعید او، فرستادن او به ایالات متحده یا فرستادن او به نزد سازندهاش در این کشور دخالت کرده است.»
مادورو اخیراً در پیامی عمومی به ترامپ اذعان کرد که روبیو اکنون سیاست کاخ سفید را هدایت میکند: «شما باید مراقب باشید زیرا مارکو روبیو میخواهد دستان شما به خون، به خون آمریکای جنوبی، به خون کارائیبی، به خون ونزوئلایی آلوده شود.»
روبیو به عنوان سناتور فلوریدا، نماینده تبعیدیان سه حکومت استبدادی چپگرا – کوبا، نیکاراگوئه و ونزوئلا – بود و سالهاست که تضعیف دولتهای آنها را ماموریت خود قرار داده است. او میگوید که خانوادهاش پس از انقلاب فیدل کاسترو در هفت دهه پیش نمیتوانستند به کوبا بازگردند. او مدتهاست که اعتقاد دارد حذف مادورو ضربه مهلکی به کوبا وارد خواهد کرد، کشوری که اقتصادش در مواجهه با تحریمهای تنبیهی ایالات متحده، با میلیاردها دلار نفت ونزوئلا تقویت شده است.
در سال ۲۰۱۹، روبیو ترامپ را به حمایت از خوان گوایدو، رهبر مخالفان ونزوئلا که برای سرنگونی مادورو تلاشی ناموفق میکرد، ترغیب کرد.
روبیو بعداً ترامپ را تشویق کرد تا علناً از ماچادو، که در انتخابات ریاست جمهوری ۲۰۲۴ ونزوئلا از شرکت در انتخابات منع شده بود و هفته گذشته به دلیل تلاشهایش برای دموکراسی، جایزه صلح نوبل را دریافت کرد، حمایت کند. گونزالس، که به جای ماچادو نامزد شده بود، طبق شمارش آرای جمعآوریشده توسط مخالفان، در انتخابات پیروز شد، اما مادورو پیروزی خود را اعلام کرد.
روبیو متقاعد شده بود که تنها قدرت نظامی میتواند ونزوئلا را تغییر دهد، کشوری که تحت حکومت مادورو در بحران فرو رفته است و یک چهارم جمعیت آن از فقر، خشونت و سرکوب سیاسی گریختهاند.
اما یک مانع وجود داشت. ترامپ بارها قول داده است که در سیاست کشورهای دیگر دخالت نکند و در ماه مه به مخاطبان خاورمیانهای گفت که ایالات متحده «دیگر به شما درس زندگی نخواهد داد.»
ترامپ با محکوم کردن دههها سیاست خارجی ایالات متحده، شکایت کرد که «مداخلهگران در جوامع پیچیدهای مداخله میکنند که حتی آنها را درک نمیکنند.»
برای مقابله با این احساس، روبیو مادورو را در پرتو جدیدی ترسیم کرد که امیدوار بود توجه ترامپ را جلب کند، که از زمان اولین مبارزات انتخاباتی ریاست جمهوری خود بر مبارزه با مهاجرت، مواد مخدر غیرقانونی و کارتلهای آمریکای لاتین متمرکز بوده است.
روبیو استدلال کرد که هدف قرار دادن مادورو، ترویج دموکراسی یا تغییر دولتها نیست. این حمله به یک سلطان مواد مخدر است که به جرم و جنایت در خیابانهای آمریکا دامن میزند، باعث همهگیری مصرف بیش از حد مواد مخدر در آمریکا شده و سیل مهاجرت غیرقانونی به مرزهای آمریکا را به راه انداخته است.
روبیو، مادورو را به ترن د آراگوا، یک باند خیابانی ونزوئلایی که وزیر امور خارجه میگوید اعضای آن «بدتر از القاعده» هستند، مرتبط دانست.
او در جلسه استماع تایید صلاحیت خود در سنا گفت: «ونزوئلا توسط یک سازمان قاچاق مواد مخدر اداره میشود که خود را به عنوان یک دولت – ملت توانمند کرده است.»
در همین حال، اعضای برجسته اپوزیسیون ونزوئلا نیز همین پیام را مطرح کردند. ماچادو ماه گذشته به فاکس نیوز گفت: «مادورو رئیس یک ساختار تروریستی مواد مخدر است.»
تحلیلگران امنیتی و مقامات اطلاعاتی ایالات متحده میگویند که ارتباط بین مادورو و ترن د آراگوا اغراقآمیز است.
یک یادداشت از طبقهبندی خارجشده توسط دفتر مدیر اطلاعات ملی هیچ مدرکی دال بر همکاری گسترده بین دولت مادورو و این باند پیدا نکرد. همچنین گفته شده است که ترن د آراگوآ تهدیدی برای ایالات متحده محسوب نمیشود.
این باند فنتانیل قاچاق نمیکند و اداره مبارزه با مواد مخدر تخمین میزند که تنها ۸درصد از کوکائینی که به ایالات متحده میرسد از خاک ونزوئلا عبور میکند.
با این حال، به نظر میرسد استراتژی روبیو مؤثر بوده است.
در ماه ژوئیه، ترامپ اعلام کرد که ترن د آراگوآ یک گروه تروریستی به رهبری مادورو است – و سپس به پنتاگون دستور داد تا از نیروی نظامی علیه کارتلهایی که دولت ایالات متحده آنها را تروریست نامیده بود، استفاده کند.
ترامپ هزاران سرباز آمریکایی و ناوگان کوچکی از کشتیها و هواپیماهای جنگی را به کارائیب اعزام کرد و برای حمله به پنج قایق در سواحل ونزوئلا را دستور داد که به ۲۴ کشته منجر شد. دولت میگوید که قربانیان «تروریستهای مواد مخدر» بودهاند اما هیچ مدرکی ارائه نکرده است.
الیوت آبرامز، دیپلمات کهنهکاری که در دوره اول ریاست جمهوری ترامپ به عنوان فرستاده ویژه ونزوئلا خدمت میکرد، گفت که معتقد است کاخ سفید حملات محدودی را در ونزوئلا انجام خواهد داد.
آبرامز گفت: «فکر میکنم قدم بعدی این است که آنها به چیزی در ونزوئلا ضربه بزنند – و منظورم نیروهای زمینی نیست. این منظور ترامپ نیست. این یک حمله است و بعد تمام میشود. این برای ایالات متحده ریسک بسیار کمی دارد.»
او ادامه داد: «حالا، آیا خوب میشود اگر این نوع فعالیت یک سرهنگ را به رهبری کودتا ترغیب کند؟ بله، خوب میشود. اما دولت هرگز این را نخواهد گفت.»
حتی اگر ترامپ از حمله زمینی خودداری کند، خطرات بزرگی وجود دارد.
جان یو، استاد حقوق در دانشگاه برکلی، که به عنوان مشاور حقوقی ارشد دولت جورج دبلیو بوش خدمت کرده است، گفت: «اگر این یک جنگ است، پس هدف جنگ چیست؟ آیا سرنگونی مادورو است؟ آیا چیزی بیش از مادورو است؟ آیا به قدرت رساندن یک رئیس جمهوری منتخب دموکراتیک و یک رژیم دموکراتیک است؟» «مردم آمریکا میخواهند بدانند که وضعیت نهایی چیست، هدف همه اینها چیست.»
کریستوفر ساباتینی، پژوهشگر ارشد آمریکای لاتین در اندیشکده چاتم هاوس، گفت: «هر زمان که دو ارتش تا این حد به هم نزدیک باشند، ممکن است اقدام واقعی انجام شود. ترامپ سعی دارد این کار را با هزینه کم انجام دهد. او امیدوار است که شاید به انجام تعهدی مجبور نشود. اما این یک سراشیبی لغزنده است. این میتواند ایالات متحده را به جنگ بکشاند.»
ساباتینی و دیگران افزودند که حتی اگر فشار ایالات متحده مادورو را برکنار کند، آنچه در پی آن میآید به هیچ وجه قطعی نیست.
ونزوئلا تحت سلطه گروههای چریکی و شبهنظامی است که خود را با قاچاق طلا، قاچاق مواد مخدر و سایر فعالیتهای غیرقانونی ثروتمند کردهاند. هیچکدام انگیزهای برای زمین گذاشتن سلاح ندارند. و اپوزیسیون این کشور به هیچ وجه متحد نیست.
ماچادو، که جایزه نوبل خود را در تلاشی آشکار برای جلب حمایت ترامپ به او تقدیم کرد، میگوید که آماده حکومت بر ونزوئلا است. اما افراد دیگری – چه در تبعید و چه در دولت مادورو – هستند که به رهبری کشور مایل هستند.
خوان فرناندز، حامی ماچادو، گفت هر چیزی بهتر از حفظ وضع موجود است.
او گفت: «برخی میگویند ما آماده نیستیم و گذار بیثباتی را باعث میشود. چطور مادورو میتواند انتخاب امنی باشد وقتی ۸ میلیون ونزوئلایی کشور را ترک کردهاند، وقتی بنزین نیست، آزار و اذیت سیاسی و تورم افسارگسیخته وجود دارد؟»
فرناندز از روبیو به خاطر سوق دادن مسئله ونزوئلا به سمت «یک نقطه عطف» تمجید کرد. او گفت چه تفاوتی وجود دارد که یک تصمیمگیرنده در کاخ سفید با ریشههای خانوادگی در کشوری دیگر که مدتهاست تحت ستم یک رژیم استبدادی است، داشته باشیم.
فرناندز گفت: «او کاملاً وضعیت ما را درک میکند. و اکنون او یکی از بالاترین مناصب را در ایالات متحده دارد.»
منبع: لسآنجلس تایمز