موج سواری ضد انقلاب بر بستر خشک زاینده رود

زخم دو دهه تشنگی زاینده‌رود و تاثیر مخرب آن سبب شد تا اصفهانی ها یک صدا از مسئولان یاری بخواهند.

زاینده‌رود، بزرگ‌ترین و پرآب‌ترین رودخانه فلات مرکزی ایران است . رودی که از کوه‌های زاگرس مرکزی به ویژه زردکوه در استان چهارمحال و بختیاری سرچشمه می گیرد ، در دشت مرکزی ایران به سمت شرق پیش می رود و در نهایت به تالاب گاوخونی وارد می شود . زنده رود حالا دو دهه است در نیمه راه به پایان زندگی می رسد و نه تنها گاوخونی که اصفهانی ها هم رنگ آن را نمی بینند.

 ۵۰۰سال قبل شیخ بهایی با محاسبه دقیق هفت بلوک، چند منطقه، هزاران روستا و ده‌ها هزار باغ و مزرعه را در تقسیم بندی استفاده از زاینده رود جا داد و عدالت چنان در تقسیم آب رعایت شد که هیچ اختلافی بین مردم این منطقه نبود.

شروع ماجرای انتقال آب از دهه ۷۰

نخستین بار زمزمه‌های انتقال آب از زاینده رود به دو استان یزد و کرمان در دولت هاشمی رفسنجانی شنیده و پایه‌های اصلی انتقال آب بنا گذاشته شد.

«حبیب الله بیطرف» که خود متولد یزد و سال‌ها استاندار آن بود از طراحان اصلی انتقال آب از سرچشمه رود‌های خوزستان به فلات مرکزی بود.

وی در سال‌های ۷۳ تا ۷۶ عهده دار اجرای طرح‌های سد و نیروگاه کارون ۳ و ۴ شد و در دولت سید محمد خاتمی وزیر نیرو شد و طرحش را با حمایت رئیس جمهور وقت و محمدرضا عارف معاون اولش به نتیجه رساند.

بی شک مردم اصفهان در آن زمان نمی‌دانستند که تغییر در طبیعت چه سرنوشتی را برای آن‌ها رقم خواهد زد، اما پس از یک دهه، آثار خشکسالی و نبود آب در اصفهان یکی یکی نمایان شد. سهم آب کشاورزان شرق اصفهان به حدی اندک شد که دیگر توان کاشت هیچ گونه محصولی را نداشتند و خشکسالی که شدت گرفت دیگر آبی در بستر خشک زاینده‌رود به جای نماند.

زاینده رود، دیگر به رودی فصلی تبدیل شده بود گاهی بود و بیشتر  نبود.

صنعتی شدن شهر یزد

سوال بی جواب اصفهانی‌ها

در این شرایط بود که رشد و توسعه صنعت یزد و کشاورزی در این استان روز به روز به اعتراض کشاورزان و مردم اصفهان دامن زد، اما در پاسخ فقط یک جمله می‌شنیدند «آب زاینده رود برای شرب استان یزد استفاده می‌شود» همین یک جمله کافی بود تا کشاورزان از حقابه خود بخاطر سایر هموطنان بگذرند و منتظر باران بمانند.

اما در سال‌های گذشته خبر‌هایی مبنی بر توسعه صنعت یزد به خصوص در منطقه اردکان یا کاشت انواع محصولات و تاسیس گلخانه گل رز، این سوال را در ذهن مردم اصفهان به وجود آورد که آیا زاینده‌رود فقط آب آشامیدنی همسایگان یزدی را تامین می‌کند؟

نتیجه این عملکرد غیر شفاف کشاورزان و مردم اصفهان را روز به روز حساس‌تر و ناراضی‌تر کرد و نتیجه آن شد چندین بار تخریب خط لوله انتقال آب به یزد؛ هرچند تغییرات اقلیمی، تشدید خشکسالی و بارگذاری‌های متعدد در سرشاخه‌ها همه و همه سبب شد ذخیره سد زاینده رود هر سال کمتر و نگرانی‌ها بابت حتی تامین آب آشامیدنی بیشتر شود.

خشکی زاینده رود به نارضایتی کشاورزان و کمبود آب آشامیدنی محدود نشد؛ در این سال‌ها آلودگی هوا شدت گرفت و از زمستان با هجوم ریزگرد‌ها به بهار و تابستان هم کشیده شد. چاه‌های زیادی حفر و سفره‌های آب زیرزمینی خالی شد تا آنجا که اصفهان بی آب و هوا را خطر فرونشست تهدید می‌کند.

اصفهان هوا ندارد

بابک صادقیان رئیس اداره امور آزمایشگاه‌های اداره کل حفاظت محیط‌زیست استان اصفهان گفت: بر اساس اطلاعات شبکه پایش کیفی هوا، در ۷ ماهه اول امسال، تعداد روز‌های ناسالم هوای اصفهان نسبت به مدت مشابه سال قبل حدود ۷۴ درصد افزایش یافته که این عدد نگران کننده‌ای است.

آلودگی هوای اصفهان

وی علت اصلی افزایش تعداد روز‌های ناسالم هوای اصفهان را کاهش نامحسوس بارش اعلام کرد و افزود: در سال زراعی ۱۴۰۰-۱۳۹۹ میانگین بارش در کلان‌شهر اصفهان ۷۲ میلی‌متر و کمتر از همه کلان‌شهر‌های کشور بوده است. کاهش شدید بارش ها، خشکسالی اصفهان را تشدید کرده و بر روی اقلیم اصفهان به‌شدت تأثیر گذاشته است.

نصف جهان در خود فرو می‌ریزد

رضا اسلامی مدیرکل سازمان زمین‌شناسی و اکتشافات‌معدنی اصفهان گفت: بسیاری از دشت‌های اصفهان در سال‌های اخیر ممنوعه و ممنوعه بحرانی شدند، زیرا در سال‌های پی در پی میزان برداشت آب زیرزمینی از تغذیه آبخوان بیشتر بوده که این امر موجب می‌شود سطح آب زیرزمینی پایین‌تر برود.

وی افزود: باید توجه داشت که دشت اصفهان-برخوار به مساحت ۱۶۰۶ کیلومتر دشتی یکپارچه است و هر سازه‌ای که در آن قرار دارد از جمله ۸۱۵ هزار واحد مسکونی، سازه‌های تاریخی، نیروگاه، فرودگاه، پالایشگاه و ۲ میلیون و ۵۰۰ هزار نفر جمعیت ساکن در آن و زیست بوم اصفهان ... چه بخواهیم چه نخواهیم، متاثر از فرونشست خواهند شد.

مدیرکل زمین‌شناسی و اکتشافات معدنی استان اصفهان گفت: به طور قطع عامل فرونشست زمین برداشت بیش از اندازه از آبخوان دشت اصفهان-برخوار بوده که با توجه به متراکم شدن لایه‌های زمین، فرونشست در حال اتفاق است.

فرونشست زمین در اصفهان

اسلامی با بیان اینکه رودخانه زاینده‌رود در طول تاریخ حتی در زمان خشکسالی، بی آب نبوده است، گفت: از سال ۱۳۷۹ آب زاینده رود قطع شده و از آن سال تاکنون آب در این رودخانه به صورت منقطع جریان داشته است که این وضع تنش ایجاد می‌کند.

وی ادامه داد: اینکه برخی اظهار نظر می‌کنند که ترک‌های روی پل‌های تاریخی بر اثر فرونشست نیست و یا، چون در محدوده میدان انقلاب و سی و سه پل آب زیرزمینی برداشت نمی‌شود زیر رودخانه مشکلی ندارد، اشتباه است، زیرا دشت اصفهان- برخوار یکپارچه است و در هر نقطه از این دشت آب برداشت شود بر سایر نقاط تأثیر می‌گذارد.

۱۸ آبان شروع اعتراضات کشاورزان

کشاورزان اصفهانی در سال‌های گذشته بار‌ها و به تناوب تجمع و به تخصیص نیافتن آب برای کشت بهاره یا پاییزه اعتراض کرده بودند؛ اما این بار دیگر کم آبی برایشان غیرقابل تحمل بود؛ آب در زاینده رود آخرین بار در تیر امسال به مدت ۱۰ روز جاری شده بود که فقط مرهمی بر زخم عمیقشان بود.

۱۸ آبان ۱۴۰۰ گروهی از کشاورزان شرق اصفهان پس از تجمع مقابل شرکت آب منطقه‌ای و صدا و سیمای اصفهان، حوالی پل خواجو حدفاصل این دو دستگاه را برای استقرار انتخاب کردند تا هم مسئولان آبی صدایشان را بشنوند و هم رسانه ملی اعتراضشان را منعکس کند.

تجمع کشاورزان مقابل صداوسیما

کشاورزان در بستر خشک زاینده‌رود چادر زدند و اعلام کردند تا زمانی که رودخانه زاینده‌رود دائمی نشود به حضور خود ادامه خواهند داد.

چند روز بعد گروهی از کشاورزان غرب اصفهان نیز چادر دوم را در بستر زاینده‌رود و در کنار سایر کشاورزان بر پا کردند.

پنجشنبه ۲۰ آبان بود که مجمع نمایندگان استان اصفهان به دیدار رئیس جمهور رفت؛ موضوع آب در این جلسه شاه‌بیت تمام سخنان نمایندگان شد، بلافاصله رئیس جمهوری به وزیر نیرو دستور می‌دهد تا به اصفهان سفر کند.

روز جمعه ۲۲ آبان محرابیان به اصفهان آمد و برای شنیدن مشکلات کشاورزان به سراغ آن‌ها در شرق اصفهان رفت و کشاورزان نیز مطالبات‌شان را با مسئول ارشد آب کشور در میان گذاشتند.

وزیر بعد از آن راهی استان چهارمحال و بختیاری هم شد و از نزدیک وضع سرشاخه‌های آبی زاینده رود را بررسی کرد. محرابیان به کشاورزان اصفهان گفته بود: دو سال به ما زمان بدهید مشکل حوضه آبی زاینده رود را رفع می‌کنیم.

دستاورد‌های سفر وزیر نیرو به اصفهان

سیدرضا مرتضوی استاندار اصفهان در خصوص دستاورد‌های سفر وزیر نیرو به اصفهان گفت: مقرر شد تا صنایع حدود هزار و پانصد میلیارد تومان به صندوق سازگاری با کم‌آبی واریز کنند تا این رقم در اختیار سازمان جهاد کشاورزی قرار بگیرد و بین کشاورزان توزیع شود.

سفر وزیر نیرو به اصفهان

وی اضافه کرد: همچنین مقرر شد حدود هزار و پانصد میلیارد تومان برای راه اندازی سامانه دوم آبرسانی، تامین تا مشکل کم آبی و افت فشار آب که همیشه اصفهان به آن دچار بوده رفع شود.

استاندار اصفهان بیان کرد: برای اینکه بتوانیم از خروجی تصفیه خانه‌ها برای کشاورزی استفاده کنیم قرار شده تا طرح‌هایی را که سبب بهتر شدن استفاده از تصفیه خانه می‌شود اجرا کنیم و حدود هشتصد میلیارد تومان در این زمینه تامین اعتبار خواهد شد.

مرتضوی خاطرنشان کرد: کارگروه احیای زاینده‌رود احیا می‌شود و کار خود را از سر می‌گیرد.

وی افزود: نزدیک به دو دهه است که ما با مشکل خشکی زاینده‌رود مواجه هستیم، اما باید با حضور کمیته‌های مختلف، تدبیری اساسی شود، چون خط قرمز اصفهان آب آشامیدنی است.

استاندار اصفهان گفت: سعی می‌کنیم مشکل کم‌آبی زاینده رود را به شکلی رفع کنیم که همه راضی باشند. نزدیک پنج میلیون نفر از مردم اصفهان، به این آب نیاز دارند، اول باید آب آشامیدنی این جمعیت را تامین کنیم و بعد به کشاورزی بپردازیم.

حق خواهی مردم اصفهان در بستر زاینده‌رود

یک هفته پس از حضور وزیر نیرو در میان کشاورزان شرق اصفهان، بر بستر خشک زاینده‌رود، همان جایی که کشاورزان ۱۰ روزی تجمع کرده بودند، شماری از مردم اصفهان، به آنان پیوستند و مطالبه دیرین خود یعنی احیای این رودخانه را خواستار شدند.

به اشتراک گذاری این مطلب!

آیا مذاکرات احیای برجام در خان هفتم به پایان می‌رسد؟

لغو تحریم‌ها نباید برگشت پذیر باشد/ آمریکایی ها بر اثر تحریم های نفتی ۷۰میلیارد دلار به ایران خسارت زدند

0 دیدگاه

    ارسال دیدگاه