هشدار جدی ! وضعیت «بسیار بحرانی»آب در سیستان و بلوچستان

صد آنلاین | مرکز پژوهش‌های مجلس اعلام کرد: میزان بارش‌ها از ابتدای سال آبی تا انتهای خرداد امسال نسبت به دوره مشابه بلندمدت ۱۴ درصد کاهش یافته؛ این در حالی است که دمای هوا 7/0 درجه سلسیوس نسبت به متوسط دوره مشابه بلندمدت افزایش داشته است.

کد خبر: ۳۹۳۵۶

تاریخ: ۲۲ شهريور ۱۴۰۲ - ۱۵:۴۵

به گزارش صد آنلاین ، بر اساس جدیدترین گزارش فصلی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی درباره «بررسی و تحلیل شاخص‌های کلان بخش آب در سه ماهه نخست سال‌جاری» به منظور بررسی چالش‌های پیش‌رو و اتخاذ راهکارهای مناسب برای رفع کردن این چالش به اهم شاخص‌های بخش آب در سه ماه نخست سال 1402 و وضعیت کلان این بخش در موضوعات مختلف پرداخته شد. همچنین در این گزارش با استفاده از شاخص‌های مهم آب و هوایی در 9 ماهه منتهی به خردادماه سال 1402 وضعیت خشکسالی تحلیل و شرایط منابع آب سطحی کشور طی این بازه زمانی، بررسی شده است.

کاهش 14 درصدی بارندگی ها

بر اساس این گزارش، میزان بارش‌ها از ابتدای سال آبی تا انتهای خرداد امسال نسبت به دوره مشابه بلند مدت 14 درصد کاهش یافته، این در حالی است که دمای هوا 0.7 درجه سلسیوس نسبت به متوسط دوره مشابه بلندمدت افزایش داشته است.
با درنظر گرفتن این‌که میزان بارش‌ها در بازه زمانی یادشده نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته 11 درصد رشد را نشان می‌دهد، اما در زاگرس شمالی، حاشیه دریای خزر، دامنه‌های جنوبی البرز و شرق کشور با پدیده خشکسالی و به صورت پراکنده در استان‌های چهارمحال و بختیاری، کهگیلویه و بویراحمد و شمال فارس، جنوب اصفهان، غرب کرمان و کردستان با پدیده ترسالی روبه رو بوده‌ایم.
این گزارش اضافه می‌کند: در سه ماه نخست سال 1402، حجم مصرف آب شرب و صنعت 1.6 میلیارد مترمکعب بوده است و 476 شهر در معرض تنش آبی قرار دارند.
بر اساس گزارش فصلی مرکز پژوهش‌های مجلس شورای اسلامی، تا انتهای خرداد ماه امسال‌، ذخایر سدهای کشور 31 میلیارد مترمکعب بوده که 20 درصد نسبت به دوره مشابه سال آبی گذشته افزایش یافته است؛ همچنین 7520 مگاوات ساعت معادل 8 درصد کل تولید برق کشور، انرژی برقابی تولید شده است.
تخصیص بودجه بخش آب در سال 1402 معادل 3 درصد از اعتبارات تملک دارایی‌های سرمایه‌ای است و بنابراین برای 324 طرح مقابله با تنش آبی تامین اعتبار شده است.

گسترش خشکسالی با وجود ترسالی برخی استان ها

با توجه به شاخص‌های مهم آب و هواشناسی، از ابتدای سال آبی جاری تا اواخر خردادماه سال 1402، به رغم وقوع ترسالی در مناطقی از کشور به ویژه استان‌های واقع در جنوب غرب، پهنه‌های بیشتری از سطح کشور با خشکسالی مواجه شده‌اند. شدت خشکسالی در شرق کشور بیشتر از سایر مناطق بوده و در غرب کشور نیز خشکسالی خفیف رخ داده است.

22 استان دچار کاهش بارش

بررسی شاخص‌های مهم آب و هواشناسی کشور نشان می‌دهد از مجموع 31 استان کشور، 22 استان دچار کاهش بارش شده‌اند. بنابراین کشور با وجود بهبود میانگین نزولات آسمانی، برای سومین سال پیاپی دچار خشکسالی و کم بارشی بوده است.

شرایط بسیار بحرانی در سیستان و بلوچستان

سدهای واقع در جنوب غرب کشور و حوضه آبریز دریاچه ارومیه 60 درصد و بالاتر پرشدگی داشته‌اند، اما شرق کشور که با بیشترین افت بارش‌ها نیز مواجه است، در استان سیستان و بلوچستان، میزان ذخیره آب چاه‌نیمه‌ها که به طور کامل به منابع آب ورودی رودخانه مرزی و مشترک هیرمند وابسته هستند به کمتر از 10 درصد رسیده و در شرایط بسیار بحرانی قرار گرفته است.

افت تولید محصولات کشاورزی در نوار شمالی

به دلیل افت محسوس حجم ذخایر سدهای واقع در استان‌های خراسان رضوی، خراسان جنوبی و جنوب استان فارس، سهم منابع آب سطحی در تامین مصارف کاهش یافته، همچنین افزایش برداشت از منابع آب زیرزمینی و تنش آب شرب در این مناطق به وقوع پیوسته است. در نوار شمالی کشور نیز به دلیل افت بارش‌ها، افت تولید محصولات کشاورزی و چالش در تامین نیازهای این بخش بسیار محتمل بوده و در استان‌ گلستان هم به سبب حجم اندک ذخایر سدهای استان و عملا خشک شدن آن‌ها، وقوع تنش آب شرب نیز مورد انتظار است.

رشد قابل توجه نرخ مصرف برق کل کشور

اما در فصل بهار میزان تولید انرژی برقابی کشور کاهشی بوده و از 8.7 درصد در فروردین ماه به 7.4 درصد در خردادماه رسیده است. به عبارت دیگر در فصل بهار نرخ رشد کل تولید برق کشور از نرخ رشد تولید برقابی بیشتر بوده و از این رو سهم برقابی از کل تولید کمتر شده است، همین موضوع بیانگر رشد قابل توجه نرخ مصرف برق کل کشور است. این وضعیت متاثر از روند افزایشی متوسط دمای کشور طی سه ماهه فصل بهار و رشد تقاضا برای مصرف برق بوده است.

تاکید رهبر انقلاب بر پیمودن همه راه‌ها برای تامین آب مردم سیستان و بلوچستان

رهبر معظم انقلاب، در بخشی از بیاناتشان در دیدار هزاران نفر از مردم استان‌های سیستان و بلوچستان و خراسان جنوبی که 20شهریور ماه جاری برگزار شد، تاکید کردند:
«مسئولان قدر این مردم را باید بدانند و باید خدمت کنند. البته در سیستان و بلوچستان خیلی خدمت شده کار خیلی شده، بلوچستانی که شما امروز می بینید بلوچستان دوره‌ طاغوت نیست، بنده آن روز را دیده‌ام مردم هیچ چیز نداشتند. از روز اول از روزهای اول کار در این منطقه شروع شد هم در آنجا هم در زابل و سایر مناطق استان. امروز هم دارد کار می شود. باید این کارها با قوّت ادامه پیدا کند.این مسئله‌ خط آهن خیلی مهم است؛‌ اینی که شمال و جنوب شرق کشور با خط آهن متصل بشود این خیلی اهمیت دارد هم برای استان و استان‌های در بین راه.مسئله‌ آب زابل خیلی اهمیت دارد. همه‌ کارها همه‌ راه‌ها باید پیموده شود برای این‌که حق مردم در مورد آب تأمین بشود.کارهای زیادی هم پیش‌روی ما هست که باید انجام بگیرد. اگر آن مصوباتی که در اوایل دهه‌ ۸۰، که بنده آمدم بلوچستان، تصمیم‌گیری شد اگر دولت‌ها آن مصوبات را عمل می‌کردند امروز چهره‌ استان فرق می‌کرد. تنبلی شد، بی‌توجهی شد از طرف بعضی از دولت‌ها. امروز بحمدا... مشغولند، کار می‌کنند، تلاش می‌کنند. بنده امیدوارم و ان‌شاءا... که این امید به نتیجه برسد.»