توضیح علم‌الهدی درباره هزار هکتار زمین وقفی

آیت‌الله علم‌الهدی، درباره زمین‌های وقفی در گوهرشاد که خبرساز شده بود، با روزنامه فرهیختگان مصاحبه کرده است.

کد خبر: ۲۷۵۱۳

تاریخ: ۰۳ مرداد ۱۴۰۲ - ۱۶:۳۰

اگر‌چه این روزها مساله موقوفه گوهرشاد برسر زبان‌هاست اما این‌ فرصت خوبی بود تا عملکرد چند‌سال‌ اخیر آیت‌الله علم‌الهدی مورد سوال قرار گیرد. در پایان گفت‌وگو اگر‌چه ایشان با انتشار و شفاف‌سازی صورت مالی و هزینه‌کردهای این موقوفه مخالفتی نداشتند، اما علی‌رغم پیگیری‌های متعدد، مدیرکل اوقاف و امور خیریه خراسان که وکیل آیت‌الله علم‌الهدی در امور موقوفه محسوب می‌شود، با انتشار این مقوله مخالفت کردند. این مرقومه، نه به معنای مناظره و مصاحبه، بلکه یک گفت‌وگوی دوجانبه با آیت‌الله علم‌الهدی برای شنیدن نظرات ایشان پیرامون سوالاتی بود که بسیاری از منتقدان درباره‌اش حرف می‌زنند.

اجازه بدهید درباره موضوعی که این روزها از آن صحبت می‌شود حرف بزنیم. سال گذشته و در مرداد‌ماه مقام‌معظم‌رهبری در جلسه با امامان جمعه شهرها تایید کردند که وارد مسائل اقتصادی نشوید. حتی به‌صراحت از موقوفه‌داری نام بردند و عنوان شد که برخی ائمه‌جمعه وارد مسائل اقتصادی شدند و نتوانستند این را جمع کنند و وزر و ‌وبالش برای جمهوری اسلامی ماند. متولی بودن شما بر موقوفه گوهرشاد از این نقطه وارد وادی نقد منتقدان می‌شود.

آقا امر فرمودند به اوقاف و نماینده‌شان (آقای محمدی)، که موقوفاتی که مجهول‌التولیه است طبق نظر واقف، تولیت و مورد مصرفش را مشخص کنید. ازجمله موقوفاتی که می‌خواستند تولیت منصوص را مشخص کنند موقوفه گوهرشاد بود. در وقف‌نامه نوشته بود که تولیت این موقوفه با اولاد واقفه باشد. در‌صورت انقراض اولاد واقفه، با اولاد عبدالحمید علوی‌مشهدی و در‌صورت انقراض اولاد عبدالحمید با یکی از صلحای سادات مشهد باشد. آقای محمدی گفت ما از سادات صالحه مشهدی، شما را پیدا کردیم و شما تولیت منصوص این موقوفه هستید. اول به من گفت به مدت 5 سال تولیت این موقوفه بر عهده شما. بنده اعتراض کردم که اگر متولی منصوص هستم پس 5 سال معنا ندارد، مادام‌العمر متولی هستم، مگر زمانی که به شما ثابت بشود که از سادات صلحا نیستم. سپس یک دادخواستی دادم به اداره تحقیق اوقاف و این اداره تولیت همیشگی موقوفه گوهرشاد را به نام بنده زد.

شما مخالفتی نکردید با این موضوع؟

چرا مخالفت کنم؟ بنده استقبال هم کردم. چون ظرفیتی است که می‌توانم کار کنم، خدمت کنم. وقتی توسط نماینده ولی‌امر، بنده تولیت منصوص شدم، این شرعا تکلیف به گردن من است. منتها به همین دلیلی که شما گفتید، که آقا گفتند نماینده‌های ایشان به مسائل اقتصادی آلوده نشوند، بنده برای اینکه کمترین سربندی موقوفه برای من پیش نیاید، وکالت شرعی دادم به اداره اوقاف تا این موقوفه را اداره کند. اصلا به همین ملاک که آقا گفتند، من نرفتم  وگرنه در اداره موقوفه که ناتوان نبودم. منتها نکاتی که از نظر شرعی برای من حساس بود را مشخص کردم و یک وکیل شخصی گرفتم که آن شخص آقای احمدزاده (مدیر کل اوقاف و امور خیریه خراسان رضوی) است.

تولیت را بالاخره اداره تحقیق باید مشخص کند. آقای محمدی چند ماه قبل از رای اداره تحقیق، شما را متولی اعلام کردند.

در این مدت من موقوفه را تصرف نکردم. بنده‌ روزی تحویل گرفتم که رای اداره تحقیق صادر شد. این را مدنظر داشته باشید که با ابلاغ حکم تولیت صادره از سوی نماینده ولی فقیه و سرپرست سازمان اوقاف در بهمن 95 بنده برای مدت ۵ سال متولی موقوفه شدم. لکن با تعیین مدت در حکم صادره، این اشکال مطرح شد که در وقف‌نامه برای تولیت، زمان و مدت تعیین نشده است. از طرفی حذف قید مدت تولیت و صدور حکم تولیت به‌صورت مطلق و بدون مدت _ برابر متن وقف‌نامه_ مستلزم تنظیم دادخواست و رسیدگی شعبه حقوقی تحقیق بود. که این فرآیند حدود سه ماه طول کشید و حکم تحقیق در اردیبهشت 96 صادر و ابلاغ می‌شود.

در این مدت حق‌التولیه‌ای برای شما واریز نشده؟

اصلا به‌هیچ‌وجه. اگر چیزی بوده واریز شده خود سازمان اوقاف این کار را کرده است. من از اینکه در این مدت چیزی به‌حساب من واریز شده خبر ندارم. آقای احمدزاده می‌داند. از این محاسبات اطلاعی ندارم. الان هم که حسابی شخصی نداریم، هر چه واریز می‌شود به حساب خود موقوفه است.

الان درآمد موقوفه را حضور ذهن دارید؟

خیر، آقای احمدزاده سال به سال به من گزارش می‌دهد. یک جدول بزرگ از این مصارف و درآمدها هست. الان حضور ذهن ندارم.

اگر از سمت جامعه نخبگان از شما خواسته شود که درآمد و مصارف موقوفه را شفاف‌سازی کنید، شما مخالفتی دارید؟

یک مقام شرعی باید این را درخواست کند. ما مشکلی با شفاف‌سازی نداریم اما مسئولش هم نیستیم. ما مسئول نخبگان نیستیم. ما مسئول دستگاه شرعی هستیم. اگر یک مقام قانونی و شرعی این را از ما بخواهد، صورت هزینه‌ها را می‌دهیم. عمدتا مصارف در مصارف فرهنگی است. بیشتر در موارد حوزه و طلبه‌ها مصرف می‌شود. جز مسجد گوهرشاد مصرف دیگری نداریم. یک هزینه دیگر هم داریم که به دستور آقاست؛ تغذیه طلاب استان‌های خراسان و سیستان‌و‌بلوچستان را تامین کنیم. البته به آقای خاموشی دستور دادند از مسیر موقوفاتی که برای طلاب هست این هزینه‌ها را بدهید. هزینه طلبه‌های شب‌خواب که مجرد هستند در مدارس تامین شود و ما از یک بند وقف‌نامه این را استخراج کردیم که این هزینه را می‌توانیم به این مصرف برسانیم. در شش‌ماه اول ما حدود 17 میلیارد تومان در این محل مصرف کردیم.

برای مصارف حق‌التولیه هم مصارف مشخص است؟

همه اینها ثبت می‌شود. بخشی مربوط به مصارف اجتماعی خود دفتر است؛ مثل روضه‌هایی که در دفتر داریم. قسمت دیگر در خیرات برای فقرای حوزه طلاب است. یک مقدار برنامه امدادی هست. اینهایی که بیماران خاص هستند در حوزه علمیه. اینها ثبت شده.

‌ثبت شده اما منتشر نشده است.

ببینید ما الان برای همین هم حرف داریم. ما اگر بخواهیم همه اینها را منتشر کنیم ما مشرک می‌شویم. مثلا این را بگوییم که مثلا 200 طلبه را کمک جهیزیه دادیم! الان خدمات حوزه به ما 2‌، 3  میلیارد صورت‌هزینه داده که ما کمک کنیم. خب ما این را انتشار بدهیم، چه اتفاقی می‌افتد؟ چه بسا بخشی از این افراد ناراحت بشوند. این با ارزش‌های ما نمی‌خواند که ما خیراتی که داریم را اعلام کنیم. بنده در قبال کسی مسئول نیستم که پاسخ بدهم، گفتن من به معنای تظاهر است.

چه فرآیندی باید طی شود که شما این را منتشر کنید؟

داعی نداریم. کسانی اگر به ما بدبین هستند، خب بشوند. اگر می‌خواهند بدانند، سامانه اوقاف اینها را منتشر می‌کند.

شما اجازه می‌دهید وکیل‌تان (آقای احمدزاده) این درآمد‌ و هزینه‌ها را منتشر کند؟

بله‌، بیاید منتشر کند. بنده حرفی ندارم.