اصل ماجرای حقابه سیستان

صد آنلاین | تامین حقابه ایران از رود هیرمند در این روزها که بادهای 120روزه امان از جان حاشیه‌نشین‌های تالاب هامون بریده، هنوز به نتیجه نرسیده است. با وجود اینکه کارشناسان و مسئولان ایرانی به استناد عکس‌های ماهواره‌ای ثابت کرده‌اند آب در این حوضه آبریز وجود دارد، ولی نظام سیاسی حاکم در افغانستان زیر بار حقابه ایران نرفته و از تامین آن سر باز می‌زند.

کد خبر: ۲۵۷۰۱

تاریخ: ۲۶ تير ۱۴۰۲ - ۲۰:۰۰

به گزارش صد آنلاین ، اگرچه دولت موظف به تامین آب برای ساکنان این منطقه به هر طریقی است، ولی برای تامین حقابه قانونی و همیشگی ایران از هیرمند تلاش خواهد کرد. وزیر کشور روز گذشته نیز باز ابراز امیدواری کرد که مسئولان کشور افغانستان به مسئولیت خود در قبال حقابه سیستان و بلوچستان عمل کنند. احمد وحیدی روز گذشته گفت که موضوع سیستان و بلوچستان از چند جهت برای ما مورد توجه است.

چندین طرح برای تامین آب در این منطقه وجود دارد و دولت اقداماتی را در این خصوص آغاز کرده؛ ازجمله ساخت و ایجاد چاه‌های ژرف‌. بعضی از چاه‌ها هم حفر شده و اقداماتی نیز برای انتقال آب انجام شده است. موضوعات خوبی نیز در دستور کار دولت قرار دارد.چندی پیش سازمان فضایی ایران اعلام کرد که با استفاده از ماهواره خیام و پایش تصاویر آن متوجه شده که حکومت افغانستان مسیر رودخانه هیرمند را منحرف می‌کند.

تصاویر ماهواره‌های بین‌المللی و ماهواره خیام از نقاط مختلف بالادست هیرمند اعم از سد کجکی و سد کمالخان، نتایجی قابل‌توجهی درباره میزان آب پشت این سدها را نشان می‌دهد. بررسی‌های وزارت نیرو که متولی تامین آب و طرف مذاکره‌کننده برای تامین حقابه است نیز نشان می‌دهد که آب در سد کجکی در بالادست روخانه مرزی هیرمند وجود دارد و این داده‌ها جهانی است و موضوع وجود آب در سد کجکی نیز مورد تأیید حاکمان افغانستان قرار گرفته است.

طبق ماده‌۵ پروتکل ضمیمه‌ یک معاهده‌۱۳۵۱، درصورتی که طرف افغانستانی اعلام کند سال آبی نرمال نیست، باید اطلاعات حجم آورده رودخانه هیرمند را به طرف ایرانی بدهد. طرف ایرانی می‌تواند درخواست بازدیدی از ایستگاه دهراوود برای بررسی میزان آورده رودخانه هیرمند داشته باشد و طرف افغانستانی نیز باید شرایط بازدید را فراهم کند. ایستگاه آب‌سنجی دهراوود بالا دست سد کجکی است که میزان آب واردشده به رود هیرمند را محاسبه می‌کند.

به‌گفته علی‌اکبر محرابیان، وزیر نیرو، اگر معاهده هیرمند فی‌مابین ایران و افغانستان به‌طور دقیق بررسی شود، مشخص خواهد شد تنها عامل تأثیرگذار روی تعیین حقابه میزان نزولات جوی و جریان آب ورودی از بالادست سد کجکی است و تنها این متغیر بر تعیین سهم ایران از حقابه سالانه اثرگذار است.

فرایند گفت‌وگو در مورد تامین حقابه ایران فعلا با استفاده از داده‌های علمی و مسالمت‌آمیز با طالبان انجام می‌شود، ولی آنچنان که علی‌سلاجقه، رئیس سازمان حفاظت محیط‌زیست اعلام کرده، اصل ماجرا این است که «ما حق حیات مردم خودمان را با هیچ‌چیزی تعویض نمی‌کنیم و مدافع تمام حدود و ثغور کشور و مردم شریف‌مان هستیم.»