HPV در بسیاری از شهرهای ایران اپیدمی شده

صد آنلاین | اواخر اردیبهشت ماه سال جاری، مشاور عالی رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور در همایش بزرگداشت روز ملی جمعیت در بیمارستان نجمیه تهران در اظهاراتی تعجب برانگیز، با انتقاد از ورود واکسن HPV به برنامه واکسیناسیون کشوری، گفته بود:« در بخشنامه وزارت بهداشت اعلام شده که واکسن HPV (ویروس پایپلومای انسانی که برخی از گونه‌های آن باعث بروز زگیل تناسلی می‌شود) را وارد برنامه واکسیناسیون عمومی کشور کنیم. این مسئله علاوه بر اینکه جنبه اقتصادی دارد، بدان معناست که دختران 9 تا 11 ساله این واکسن را دریافت کنند و بعد با فرهنگ‌سازی‌ که دشمنان کرده‌اند، خیال نوجوانان راحت باشد که حالا که واکسن را تزریق کرده‌اند می‌توانند رابطه جنسی داشته باشند.»

کد خبر: ۲۰۳۸۰

تاریخ: ۲۴ خرداد ۱۴۰۲ - ۱۴:۰۰

به گزارش صد آنلاین  ، اواخر اردیبهشت ماه سال جاری، مشاور عالی رئیس سازمان پدافند غیرعامل کشور در همایش بزرگداشت روز ملی جمعیت در بیمارستان نجمیه تهران در اظهاراتی تعجب برانگیز، با انتقاد از ورود واکسن HPV به برنامه واکسیناسیون کشوری، گفته بود:« در بخشنامه وزارت بهداشت اعلام شده که واکسن HPV (ویروس پایپلومای انسانی که برخی از گونه‌های آن باعث بروز زگیل تناسلی می‌شود) را وارد برنامه واکسیناسیون عمومی کشور کنیم. این مسئله علاوه بر اینکه جنبه اقتصادی دارد، بدان معناست که دختران 9 تا 11 ساله این واکسن را دریافت کنند و بعد با فرهنگ‌سازی‌ که دشمنان کرده‌اند، خیال نوجوانان راحت باشد که حالا که واکسن را تزریق کرده‌اند می‌توانند رابطه جنسی داشته باشند.»

این اظهارات عجیب از سوی کسی مطرح شده است که خود، فوق تخصص جراحی سرطان است و در رزومه خود ریاست مرکز تحقیقات سرطان و رییس مرکز جامع کنترل سرطان را دارد و حتما از اهمیت واکسیناسیون در برابر این بیماری برای جلوگیری از موج سرطان آگاه است و مشخص نیست با چه استدلالی به این نتیجه رسیده است که واکسیناسیون برابر است با افزایش رابطه جنسی نوجوانان!

این ادعا از سوی وی در حالی است که متخصصان و کارشناسان بسیاری نسبت به اپیدمی ویروس HPV هشدار می دهند و بر لزوم واکسیناسیون برعلیه این بیماری برای جلوگیری از ابتلا به سرطان تاکید دارند آن وقت فردی که پست مهمی هم در سازمان پدافند غیرعامل کشور دارد بحث واکسیناسیون را به دشمنان ربط می دهد!!!

آیا اگر واکسیناسیون بر علیه ویروس HPV نداشته باشیم قرار است روابط جنسی خارج از چارچوب ازدواج کاهش پیدا کند؟ آمار دقیقی در دست نیست ولی از افزایش آمار بیماری های مقاربتی می توان فهمید که روابط خارج از چارچوب ازدواج همین الان هم چقدر زیاد شده است.

ایجاد واکسن هراسی ها باعث به خطر افتادن جان کودکان بیگناه کشورمان نخواهد شد؟ اگر آگاه سازی نمی کنیم لااقل در مردم هراس ایجاد نکنیم. از طرف دیگر به بعد اقتصادی واکسیناسیون برعلیه این بیماری اشاره شده است اما باید پرسید مگرنباید پیشگیری بر درمان مقدم باشد؟

این صحبت ها یک طرف گزارش رسانه دولتی درباره خطرات واکسن گارداسیل کمی بعد از این سخنرانی یک طرف دیگر. متاسفانه این رسانه دولتی که بودجه های کلانی هم دریافت می کند و باید در راه اطلاع رسانی و آگاه سازی مردم قدم بردارد اما با انتشار یک گزارش غیرعلمی و استناد به چندین اعتراض خیابانی در کشورهای دیگر بر علیه این واکسن چنین نتیجه گیری کرده است که واکسن HPV عوارض پزشکی خطرناک‌ دارد و برای قرار گرفتن در سطح واکسیناسیون ملی، هزینه اثربخشی ندارد.!

این در حالی است که در گفت و گویی با دکتر صفری نژاد که سالها با مبتلایان به HPV سروکار داشته و به درمان آنها مشغول است، وی تاکید می کند که این واکسن عوارض مرگباری ندارد و مانند هر داروی دیگری می تواند عوارض جانبی داشته باشد.

دکتر صفری نژاد درباره این گزارش رسانه دولتی با تیتر«تزریق واکسن گارداسیل، آری یا خیر؟/موج تبلیغات اینستاگرامی و بازی با سلامت مردم» می گوید:« این گزارش 90 درصد به صحبت های متخصصین زنان همفکر ارجاع داده است که ارزش علمی ندارد و صحبت های نادرست در این گزارش زیاد است. در یک مورد به CDC ارجاع داده شده که درست است و واکسن HPV فقط سه درصد عارضه مهم دارد و در کانادا یک نفر بدنبال تزریق واکسن فوت کرده که خود مقاله نوشته که مشخص نیست که علت فوت واکسن بوده و یا اینکه مرگ فرد مورد نظر اتفاقا با تزریق واکسن همراه شده است. از طرفی در کانادا میلیون ها دوز واکسن گارداسیل تزریق شده و یک مورد مرگ آمار بسیار عالی در مورد بی خطر بودن واکسن است.»

موضوع دیگری که در گزارش رسانه دولتی جلب توجه می کند این است که این رسانه حتی برای اثبات مضرات این واکسن به اظهارات یک پزشک اسرائیلی استناد کرده است و نوشته است: «یهودا شوئنفلد» پزشک و محقق بیماری‌های خود ایمنی رژیم صهیونیستی در سومین کنفرانس بیماری‌های خودایمنی کلمبیا گفت، هیچ‌گاه واکسن گارداسیل را به دخترش توصیه نمی‌کند.

این خبرگزاری در پایان گزارش خود نوشته است:« به جرات می‌توان گفت تبلیغات گسترده بلاگرها و برخی کلینیک‌های سلامت خصوصی در این زمینه به این دلیل است که بیشتر در پی کسب منافع خودشان هستند. باتوجه به موارد گفته شده، بهتر است خانواده‌ها نگران این موضوع‌ها نباشند و آموزش برای فرزندانشان را در اولویت قرار دهند.»

درست است که تبلیغات بسیاری در فضای مجازی برای تزریق این واکسن صورت می گیرد و در صفحات اینستاگرام برخی پزشکان ادعا می شود نوع خارجی این واکسن موجود است و تزریق می شود اما باید پرسید مسئول این هرج و مرج کیست؟ آیا اگر این واکسن حتی نوع ایرانی آن در دسترس مردم باشد و اگر این واکسن وارد برنامه واکسیناسیون کشوری شود آیا دیگر جایی برای تبلیغات باقی می ماند؟ آیا باید تمامی پزشکانی که در اینباره اطلاع رسانی می کنند را متهم به سودجویی کرد؟

از طرف دیگر این رسانه در توصیه ای غیرعلمی به خانواده ها اطمینان داده است که نگران نباشند و آموزش را اولویت قرار دهند هرچند درباره آموزش مسائل جنسی به کودکان هم سنگ اندازی میکنند ولی آیا تنها آموزش کافی است؟ آیا برای فرزندان خود هم چنین نسخه ای می پیچید؟ آیا همه مردم اطلاعات مفید و کاملی درباره این بیماری دارند که بتوانند به فرزندان خود به درستی آموزش دهند و آیا تنها آموزش کافی است؟ مثلا به فرزندمان بگوییم این بیماری کشنده است و می تواند باعث ابتلا به سرطان شود واکسن هم دارد اما نمی زنیم و راه پیشگیری از این بیماری را از وی پنهان کنیم. متاسفانه این ویروس درجامعه در چرخش است چطور می توانیم جلوی این بیماری را بگیریم به جز از طریق واکسیناسیون؟

آیا قرار است در برابر ویروس HPV نیزهمان سیاست فاجعه بار انکار در مورد بیماری ویروس HIV را در پیش بگیریم و وجود آن را در کشور انکار کنیم؟ آیا حتما باید تعداد مبتلایان به مرز بحران برسد تا آقایان به این باور برسند که باید کاری کنند؟

به نظر می رسد این اظهارات و گزارشات برای زمینه چینی خروج واکسن HPV از واکسیناسیون کشوری است هرچند که با وجود اعلام وزارت بهداشت مبنی بر قرار گرفتن این واکسن در برنامه کشوری هنوز این اتفاق نیفتاده است ولی عقب نشینی وزارت بهداشت از چنین تصمیمی به دور از ذهن نیست.

در ادامه مصاحبه ای مفصل با دکتر محمدرضا صفری نژاد استاد دانشگاه که سال ها تجربه در زمینه این بیمای دارد را می خوانید:

دکتر محمدرضا صفری نژاد در گفت و گو با خبرنگار سلامت نیوز گفت:« واکسن HPV که در ایران به اسم گارداسیل معروف است از 4 دهه پیش به کودکان 10 تا 13 ساله در اروپا و امریکا به صورت اجباری تزریق میشد و اگر کودکی این واکسن را تزریق نمی کرد وی را در مدرسه ثبت نام نمی کردند. در آن زمان حدود 90 درصد موارد زگیل تناسلی توسط 4 نوع ویروس یعنی 6 و 11، 16 و 18 ایجاد میشد به همین دلیل واکسن گارداسیل را بر علیه این 4 ویروس تولید کردند. البته ویروس HPV 100 نوع مختلف دارد.»

واکسن HPV هیچ عارضه خطرناکی ندارد، مخالفان با منبع علمی ادعای خود را ثابت کنند

وی تاکید کرد:« واکسن HPV مورد تایید FDA است و بنده اطلاعات بسیار جامعی در مورد این واکسن دارم. تاکنون هیچ عارضه خطرناکی به دلیل تزریق این واکسن گزارش نشده است. افرادی که مدعی هستند این واکسن دارای عوارض خطرناک است باید سخنان خود را با منبع اعلام کنند به عنوان مثال اگر یک درصد مرگ و میر به دنبال داشته است را با منبع اعلام کنند تا مشخص شود اگر حرفی می زنند پایه و اساس علمی دارد یا خیر. این واکسن عارضه چندانی ندارد تقریبا می توان گفت بسیار SAFE است.»

وی در ادامه گفت:« بنده ده سال پیش در شبکه سلامت رادیو این موضوع را مطرح کردم که بیماری زگیل تناسلی در کشور ما وجود دارد و ضروری است واکسیناسیون بر علیه این بیماری را تسهیل کنیم و لازم است واکسن HPV در برنامه واکسیناسیون کشوری گنجانده شود. این واکسن سه دوز دارد و قیمت هر دوز آن 250 دلار است بنابراین هزینه بالایی دارد صحبت من این بود که باید درباره این بیماری و واکسیناسیون بر علیه آن اطلاع رسانی کنیم.»

هزینه چندین میلیونی مردم برای واکسن هایی که اثر خود را از دست داده است
لزوم واردات واکسن گارداسیل از سوی دولت

این استاد دانشگاه خاطرنشان کرد:« بسیاری از مردم به دنبال تزریق این واکسن به کودکان خود هستند ولی متاسفانه این واکسن در بازار موجود نیست و چون باید در زمان حمل و نقل این واکسن، زنجیره سرد رعایت شود اگر دولت این واکسن را وارد کند مطمئنا زنجیره سرد رعایت خواهد شد اما اگر واکسن توسط افراد دیگری وارد شود مطمئنم تا این واکسن به دست مردم برسد خراب خواهد شد و با وجود هزینه چندین میلیونی برای این واکسن متاسفانه فرد واکسنی دریافت می کند که به دلیل عدم رعایت زنجیره سرد موثر نیست.»

وی گفت:« من ده سال پیش خواهش کردم در ابتدا بیاییم این واکسن را در دسترس مردم قرار دهیم و دولت این واکسن را وارد کند و در داروخانه ها در دسترس مردم قرار گیرد تا افرادی که مایل هستند این واکسن را تزریق کنند. الان مشخص شده است تقریبا عامل تمام سرطان های دهانه رحم ویروس HPV است. سرطان های سر و گردن نیز که جزو سرطان های نادر در علم پزشکی هستند به دلیل شیوع HPV (که در ناحیه سر و داخل دهان میزند) در جهان 38 درصد افزایش یافته است.»

این که گفته شده فرد واکسن می زند و با خیال راحت رابطه جنسی دارد مبنای علمی ندارد. چون بنده در ده سال گذشته به عینه دیده ام که تقریبا این ویروس در بسیاری از شهرها به شکل اپیدمی در آمده است وزارت بهداشت وظیفه دارد آمارهای دقیق از میزان ابتلا به بیماری ها را داشته باشد و براساس آمارها برنامه ریزی کند.

هزینه بالایی که سرطان دهانه رحم به نظام سلامت تحمیل می کند

دکتر صفری نژاد گفت:« در کشور امریکا هزینه طب و طبابت بسیار گران است ولی برای جلوگیری از تبعات این بیماری تزریق این واکسن اجباری است. تصور کنید اگر خانمی دچار سرطان دهانه رحم شود هزینه بسیار بالایی را به نظام سلامت کشور تحمیل می کند و سرانجام نیز یک خانواده بی مادر می شود لذا در امریکا و اروپا برای پیشگیری از تحمیل بار این بیماری، واکسن HPV را در برنامه واکسیناسیون خود قرار دادند این واکسن اگر درسنین 10 تا 13 سالگی تزریق شود بهترین تاثیر را دارد و زیر 26 سالگی نیز تاثیر بسیار خوبی دارد و زیر 32 سال نیز حدود 80 درصد موثر است.»

چرا باید واکسن HPV را تزریق کنیم؟

وی گفت:«چرا می گوییم این واکسن را تزریق کنید در حالی که ما 100 نوع ویروس HPV داریم ولی واکسن گارداسیل 2 که در ایران موجود است تنها از 2 نوع ویروس جلوگیری می کند؟ به دلیل اینکه بدترین نوع HPV دو نوع 16 و 18 است که اگر فردی به این دو نوع ویروس مبتلا شود و آن را درمان نکند احتمال سرطان دهانه رحم در وی 200 برابر جمعیت عادی می باشد و ابتلا به سرطان در وی حتمی است. بنابراین یکی از مهمترین تاثیرات این واکسن جلوگیری از بروز سرطان های دهانه رحم در زنان است و این برای ما بسیار مهم است چرا که سرطان هزینه های بسیاری به شرکت های بیمه تحمیل و افراد فاقد بیمه تحمیل می کند و درمان سرطان به دلیل هزینه های بالا باعث فروپاشی یک خانواده می شود.»

فوق تخصص اندرولوژی تاکید کرد:« خوشبختانه نسبت به گذشته بسیاری از سرطان ها اگر در مراحل اولیه تشخیص داده شوند از جمله سرطان پستان در زنان، کاملا قابل درمان هستند همچنین بسیاری از سرطان های غدد لنفاوی که ده سال پیش کشنده بودند الان قابل درمان هستند ولی هنوز سرطان دهانه رحم قربانیان زیادی می گیرد و نمی شود آن را کاملا درمان کرد. دادن تست پاپ اسمیر برای مشخص شدن ابتلا به سرطان است ما نیاز به پیشگیری داریم و باید واکسیناسیون انجام شود نه اینکه بعد از ابتلا آن را با تست پاپ اسمیر تشخیص دهیم. پیشگیری از سرطان باید به گونه ای باشد که فرد به ویروس HPV مبتلا نشود.»

اپیدمی شدن ویروس HPV در بسیاری از شهرها

وی در واکنش به اظهارات عجیب مشاور عالی رییس سازمان پدافند غیرعامل درباره واردات واکسن HPV به کشور، گفت:« این که گفته شده فرد واکسن می زند و با خیال راحت رابطه جنسی دارد این اصلا مصداق پیدا نمی کند و مبنای علمی ندارد. چون بنده در ده سال گذشته به عینه دیده ام که تقریبا این ویروس در بسیاری از شهرها به شکل اپیدمی در آمده است وزارت بهداشت وظیفه دارد آمارهای دقیق از میزان ابتلا به بیماری ها را داشته باشد و براساس آمارها برنامه ریزی کند.»

وی در ادامه گفت:« اطلاع از آمار دقیق مبتلایان به HPV کار سختی نیست و کافی است وزارت بهداشت بیاید در شهر تهران از سنین مختلف، جنسیت های مختلف، از گروه های اجتماعی و اقتصادی مختلف تست HPV بگیرد و ببیند چند درصد مردم تستشان مثبت است؟ چند درصد از مبتلایان تحصیل کرده و چند درصد بیسواد هستند؟ چند درصد در طبقه متوسط قرار دارند؟ آیا لازم است ما این واکسن را در واکسیناسیون کشوری بگنجانیم؟ بنابراین این حرف ها را زدن راحت باید مبنای علمی داشته باشد.»

در برخی از مطب های متخصصین زنان این واکسن تزریق می شود و نمی دانم چطور این واکسن را وارد و تزریق می کنند و اگر از طرق غیرقانونی وارد شده باشد به احتمال خیلی زیاد زنجیره سرد در واردات این واکسن رعایت نشده است و این واکسن ها بدون تاثیر هستند.

افزایش رابطه خارج از ازدواج در کشور

این جراح و متخصص بیماری های کلیه و مجاری ادرار، افزود:« علیرغم اینکه واکسن HPV را در دسترس مردم قرار نداده ایم و علیرغم اینکه این ترس وجود دارد که ابتلا به این ویروس باعث ابتلا به سرطان شود همچنان متاسفانه رابطه خارج از ازدواج ادامه دارد البته آماری در این مورد ندارم ولی این مسئله متاسفانه در جامعه ما وسعت زیادی دارد. من خواهشم از صدا وسیما و رسانه ها این است که در مورد این ویروس بدون ایجاد تشنج در جامعه اطلاع رسانی کنند و مردم را از وجود این بیمای مطلع کنند. مردم اگر آگاهی داشته باشند از رابطه خارج از ازدواج خودداری می کنند چون آگاهی کافی در اینباره ندارند تن به روابط پرخطر می دهند. بنابراین اطلاع رسانی درباره ویروس HPV یک راه بسیار مهم برای کاهش روابط خارج از ازدواج درجامعه است.»

واردات غیرقانونی و تزریق واکسن های خارجی HPV در مطب ها

وی گفت:« واکسن گارداسیل 4 از 4 نوع ویروس HPV جلوگیری می کند، حدود 5، 6 سالی است که واکسن گارداسیل9 نیز تولید شده که از 9 ویروس HPV جلوگیری می کند که من تا به حال این واکسن را در کشور ندیده ام البته در برخی از مطب های متخصصین زنان این واکسن تزریق می شود و نمی دانم چطور این واکسن را وارد و تزریق می کنند و اگر از طرق غیرقانونی وارد شده باشد به احتمال خیلی زیاد زنجیره سرد در واردات این واکسن رعایت نشده است و این واکسن ها بدون تاثیر هستند و چون از مجاری غیرقانونی وارد می شود مردم چندین برابر پول می دهند تا این واکسن را تهیه و تزریق کنند پس راه بهتر این است که دولت این واکسن ها را وارد کرده و در دسترس مردم قرار دهد.»

بیمه ها ریالی بابت واکسن HPV پرداخت نمی کنند

استاد دانشگاه افزود:« اگر وازت بهداشت مشکل بودجه دارد و نمی تواند این واکسن را وارد برنامه واکسیناسیون کشوری کند اشکالی ندارد ولی وظیفه شرعی و اخلاقی و قانونی دولت این است که از ابتلای مردم به ویروس HPV جلوگیری کند. الان شرکت های بیمه ریالی بابت واکسن HPV پرداخت نمی کنند. شرکت های بیمه کشورمان باید مانند کشورهای اروپایی و امریکایی این واکسن را تحت پوشش قرار دهند مردم نباید برای طب و طبابت پولی پرداخت کنند ولی هرسال شرکت های بیمه تعهدات خود را کاهش می دهند.»

وی گفت:« یکی از اقداماتی که وزارت بهداشت باید انجام دهد این است که شرکت های بیمه را مجبور کند برای هر فرد در طول عمرش یک بار هزینه واکسیناسیون HPV را پرداخت کند نمی گوییم همه هزینه را بیمه تقبل کند بخشی از هزینه را تقبل کند تا مردم بتوانند این واکسن را تزریق کنند و بدانند این واکسن از مجاری قانونی به کشور وارد شده و خراب نشده و مورد اطمینان است نه اینکه بیاییم درباره واکسن HPV اخبار نادرست منتشر کنیم که این واکسن خطرناک است. بنده درباره این واکسن مطالعات بسیاری داشته ام معتبرترین سایت دنیا که در مورد داروها اظهار نظر می کند سایت CDC(Centers for Disease Control and Prevention ) است در مورد واکسن گارداسیل می توانید از این سایت متوجه شوید این واکسن عوارض مرگباری ندارد.»

دکتر صفری نژاد تاکید کرد:« هر دارویی در کنار فوایدی که دارد ممکن است عوارضی هم داشته باشد حتی آسپرین را هم مصرف کنید ممکن است کهیر بزنید یا حتی غذاهایی که مصرف می کنید نیز ممکن است عوارضی از جمله آلرژی داشته باشند مثل ادویه ها که باعث آلرژی در برخی افراد می شود ما نباید مردم را بی مورد از چیزی بترسانیم باید واقعیت ها را به مردم بگوییم.»

لزوم ایجاد مراکزی برای درمان بیماران HPV

وی گفت:« بنده طبق تجربه ای که دارم بیش از هزار پرونده HPV دارم و درخواستم این است که در درجه اول اطلاع رسانی وسیعی درباره این بیماری حتی در مدارس و در دانشگاه ها و ادارات صورت بگیرد. قبلا شهرداری در محلات مختلف کلاس های آموزشی و بهداشتی برگزار می کرد الان نمی دانم همچنان این کلاس ها برگزار می شود یا خیر از هر طریقی که شده باید درباره ویروس HPV آگاهی رسانی کنیم و اطلاعات مردم را بالا ببریم و بعد راه های درمان این بیماری را به مردم بگوییم و این راه های درمان را در بیمارستان های دولتی در دسترس بیماران قرار دهیم.»

HPV یک معضل بهداشتی بزرگ در ایران است. در 40 سال گذشته شایع ترین بیماری آمیزشی سوزاک و 20 سال پیش کلامیدیا بود که با هزینه 200 تومانی بیماران درمان می شدند ولی الان شایع ترین بیماری آمیزشی در کشورمان زگیل تناسلی است که هیچ درمانی ندارد

وی افزود:« لازم است مراکزی را برای درمان بیماران HPV در نظر بگیریم. به عنوان مثال در شهر لندن چندین مرکز مخصوص بیماری های آمیزشی وجود دارد که افراد به صورت ناشناس مراجعه کرده و یک کد دریافت می کنند و به صورت رایگان آزمایشات مختلف از آنها گرفته می شود و به صورت رایگان درمان و چک می شوند و همیشه این کد را دارند و به صورت محرمانه باقی می ماند و وارد هر جایی از انگلستان شوند و این کد را در مرکز درمان بیماری های آمیزشی بدهند درمان می شوند. ما هم باید در شهرهای بزرگ چنین مراکزی را راه اندازی کنیم تا مبتلایان به HPV بتوانند برای درمان به این مراکز مراجعه کنند و یا افرادی که قصد تزریق واکسن HPV را دارند به این مراکز مراجعه کنند.»

HPV یک معضل بهداشتی بزرگ در ایران

وی تاکید کرد:« HPV یک معضل بهداشتی بزرگ در ایران است. در 40 سال گذشته شایع ترین بیماری آمیزشی سوزاک و 20 سال پیش کلامیدیا بود که با هزینه 200 تومانی بیماران درمان می شدند ولی الان شایع ترین بیماری آمیزشی در کشورمان زگیل تناسلی است که هیچ درمانی ندارد و وابسته به سیستم ایمنی بیمار و درمان های پزشک است. این موضوع ، یک موضوع بهداشتی است که فوریت دارد و باید در مورد آن اقدام کند.»

تولید واکسن ایرانی HPV یک قدم رو به جلو است

وی درباره واکسن ایرانی HPV گفت:« به نظر من تولید واکسن HPV ایرانی که دو ظرفیتی است یک قدم رو به جلو است و پیشرفت بزرگی است. این واکسن از نوع 18 و 16 جلوگیری می کنند یعنی از بدترین نوع ویروس HPV ، به نظر من حتی در اولین مرحله وزارت بهداشت باید این واکسن را برای کودکان 10 تا 13 ساله تزریق کند. ما از زنجیره سرد این واکسن مطمئن هستیم که به داروخانه ها به روش مطمئنی حمل می شود و هر موقع که این واکسن را برای بیمار تجویز کردم شاهد رعایت زنجیره سرد آن بودم. انشاالله شاهد باشیم واکسن های 4 ظرفیتی و 9 ظرفیتی HPV نیز در داخل کشورمان تولید شود.»