فرهنگ را از گنجینه به میدان بیاوریم

علوی: جنگ تمام نشده میدان تغییر کرده است | مشروح دهمین نشست حکمرانی فرهنگی شهر تهران

دهمین نشست «حکمرانی فرهنگی شهر تهران» با محوریت نقش دیپلماسی فرهنگی فعال در دوران پسا‌جنگ ایران و رژیم صهیونیستی، در محل ستاد سازمان‌های مردم‌نهاد شهر تهران برگزار شد.

کد خبر: ۱۷۶۱۳۸

تاریخ: ۲۵ تير ۱۴۰۴ - ۱۶:۵۳

به گزارش صد آنلاین به نقل از روابط عمومی ستاد سمن‌های شهر تهران، این نشست با حضور دکتر مرتضی صبوری، مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی ایرانیان خارج از کشور سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، دکتر محمود نظرنیا، رئیس اندیشکده نظام مسائل حکمرانی کشور، و دکتر سید احمد علوی، عضو کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر تهران برگزار شد.

فرهنگ، سنگر پیش‌برنده مقاومت است؛ جنگ تمام نشده، میدان تغییر کرده

دکتر سید احمد علوی، عضو کمیسیون فرهنگی شورای اسلامی شهر تهران در نشست حکمرانی فرهنگی شهر تهران با محوریت دیپلماسی فرهنگی در دوران پساجنگ، ضمن هشدار نسبت به تغییر میدان نبرد از عرصه نظامی به فرهنگی و رسانه‌ای، اظهار کرد: فرهنگ، یکی از مؤلفه‌های اصلی قدرت جمهوری اسلامی است.

وی افزود: من بارها در همین جلسات تأکید کرده‌ام که نباید نقش فرهنگ را دست‌کم گرفت. در جریان جنگ ۱۲روزه اخیر، اگر دشمن موفق می‌شد در پایتخت اغتشاش و ناآرامی ایجاد کند، اوضاع بسیار وخیم‌تر می‌شد. اما همان مردمی که با مشکلات متعددی مواجه‌اند، حاضر نشدند در زمین دشمن بازی کنند؛ این یعنی غنای فرهنگی ملت ایران.

علوی با اشاره به اینکه در برابر تهاجم، تنها موشک و پدافند مؤثر نیست، افزود: موشک و پدافند جای خود، اما فرهنگ جایگاه مستقلی دارد. ما باید فرهنگ را از گنجینه‌ها و حافظه‌های قدیمی بیرون بکشیم و وارد میدان عمل کنیم. فرهنگی که دیده نشود، نمی‌تواند افتخارآفرینی کند. اگر این ظرفیت عظیم وارد میدان دیپلماسی شود، دست ما در مذاکرات و تأثیرگذاری بسیار باز خواهد بود. همان‌طور که یک فیلم درباره حضرت مریم یا موسی، یا سریال مختارنامه، می‌تواند تأثیرات جهانی داشته باشد.

عضو شورای اسلامی شهر تهران ادامه داد:
غرب هم از همین ابزار استفاده می‌کند، اما محتوای آنها اغلب در راستای تحقیر ملت‌ها و تخریب فرهنگی است. ما اما فرهنگی در اختیار داریم که می‌تواند روایت‌گر امید، مقاومت و کرامت باشد. چرا نباید از این امکان استفاده کنیم؟

علوی با اشاره به ظرفیت زیست‌فرهنگی در شهر تهران گفت:ما در تهران در اوج همبستگی و همزیستی ملی زندگی می‌کنیم. در یک ساختمان چند طبقه، ممکن است یک طبقه عرب باشد، یک طبقه کُرد، یک واحد لر و واحد دیگر فارس؛ اما همه در کنار هم زندگی می‌کنند. این، الگوی زیست مشترک ایرانی است. اگر همه از یک قوم بودند، چه بسا اختلافات بیشتر می‌شد. این همزیستی باید دیده و به رخ جهانیان کشیده شود.

او افزود:ذما نمی‌توانیم از نقاط قوت‌مان ساده عبور کنیم. بعضی‌ها فکر می‌کنند چون جنگ نظامی پایان یافته، دیگر جنگی در کار نیست. اما واقعیت این است که میدان جنگ عوض شده، نه اصل جنگ.

دکتر سید احمد علوی می گوید: اگر دشمن هنوز می‌توانست حمله کند، قطعاً دریغ نمی‌کرد. ولی امروز با تغییر میدان، از جنگ فیزیکی به جنگ رسانه‌ای، شناختی و فرهنگی رسیده‌ایم. حالا باید آرایش‌مان را متناسب با این میدان جدید تغییر دهیم و از حالت تدافعی به حالت تهاجمی در دیپلماسی و روایت‌گری برسیم.

رییس کمیته میراث فرهنگی شورای اسلامی شهر تهران با انتقاد از برخی چهره‌ها در رسانه ملی گفت:
کسانی که در رسانه ملی سخنانی می‌گویند که باعث تفرقه می‌شود، تصورشان این است که جنگ تمام شده؛ درحالی‌که هنوز در وسط میدانیم. دشمن روایت را هر صبح می‌سازد و عصر همان روز تکذیب می‌کند. ما باید در روایت‌گری دقیق، انسانی و باورپذیر، جدی باشیم.

عضو کمیسیون فرهنگی شورای شهر با هشدار نسبت به خطر غفلت از ظرفیت‌های فرهنگی گفت: این جلسات برای آن است که همه ما تلنگری بخوریم. ما هنوز در میانه جنگ هستیم. دشمن اگر شکست خورده در جنگ سخت، میدان را عوض کرده تا در جنگ نرم پیروز شود.

وی با تاکید بر اینکه باید سراغ نقاط مشترک برویم نه اختلاف. در جنگ کسی به اختلاف نمی‌پردازد. ما گنجینه‌ای از فرهنگ و میراث داریم که باید با آن، جبهه همبستگی را تقویت کنیم. هم‌زبانی خوب است، اما هم‌دلی از آن هم بهتر است.

دکتر مرتضی صبوری، مدیرکل امور فرهنگی و اجتماعی ایرانیان خارج از کشور در سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی، در نشست حکمرانی فرهنگی تهران، با اشاره به نقش راهبردی دیپلماسی فرهنگی گفت: دیپلماسی فرهنگی یکی از بازوهای نرم سیاست خارجی جمهوری اسلامی است که با بهره‌گیری از ظرفیت‌هایی همچون فرهنگ، هنر، نخبگان و دیاسپورای ایرانی، در پی تعمیق روابط با ملت‌ها و تقویت چهره بین‌المللی کشور است.

وی با بیان اینکه در تجاوز اخیر رژیم صهیونیستی و آمریکا، کشور با دو جبهه مواجه بود، افزود: در کنار جبهه نظامی که با پاسخ قاطع نیروهای مسلح همراه بود، جبهه مهم‌تری به نام جنگ نرم و روایت‌ها وجود دارد که باید با آن جدی‌تر برخورد شود. برخلاف میدان نظامی که با اعداد و آمار قابل سنجش است، موفقیت در جنگ روایت‌ها به واکنش‌ها و تأثیرگذاری فرهنگی بستگی دارد.

صبوری با تأکید بر ضرورت بازسازی چهره ایران از منظر «مظلومیت در تجاوز» و «اقتدار در پاسخ»، گفت: در این مسیر، سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی با تشکیل ستاد ویژه، تولیدات متنوع رسانه‌ای، هنری و دانشگاهی را با هدف انتقال روایت واقعی ایران به مخاطبان جهانی آغاز کرده است. از فعالیت‌های نخبگانی و دانشگاهی در اروپا، تا تظاهرات خودجوش دیاسپورا، تولیدات هنری و محکومیت‌های ادیانی، همگی بیانگر پویایی جبهه فرهنگی کشور بود.

وی افزود: مدیریت شهری نیز می‌تواند با ظرفیت‌های گسترده‌ای که دارد، به کمک دیپلماسی فرهنگی بیاید؛ چراکه بیشترین سطح تماس با مردم را دارد و در شرایط بحران، نقش مهمی در تقویت همبستگی و بازسازی روایت ایفا می‌کند.

صبوری با انتقاد از ناهماهنگی میان دستگاه‌ها در تولید و توزیع روایت‌های مؤثر، خواستار انسجام بیشتر، بهره‌گیری از فناوری‌های نوین و هم‌افزایی نهادی در جبهه فرهنگی شد و در پایان تصریح کرد:
ما نه در صلح هستیم و نه در جنگ؛ بلکه در میانه یک نبرد شناختی و روایتی قرار داریم که آینده‌اش را وحدت رسانه‌ای، صدای صادق ملی، و روایت متقن جمهوری اسلامی تعیین خواهد کرد.

دکتر محمود نظرنیا، رئیس اندیشکده نظام مسائل حکمرانی کشور در دهمین نشست حکمرانی فرهنگی شهر تهران با اشاره به لزوم بازتعریف ابزارهای نرم در تقابل با نظام سلطه گفت: امروز بیش از هر زمان دیگری به تولیدات رسانه‌ای و محتوایی نیاز داریم؛ از ادبیات مقاومت و شعر گرفته تا سینما و روایت‌های مستند. اما آنچه در این میان اهمیت بیشتری دارد، روایت‌گری فرهنگی و مؤثر است؛ روایتی که بتواند مظلومیت ملت ایران را در برابر تهاجم دشمن بازتاب دهد.

دکتر نظرنیا در ادامه با تقدیر از عملکرد رسانه ملی در ساعات اولیه حمله گفت: صداوسیمای جمهوری اسلامی، با وجود آنکه خود مورد هدف قرار گرفت، در کمتر از چند دقیقه توانست شبکه‌های اصلی را به آنتن بازگرداند و به‌درستی صدای ملت را مخابره کند. این اقدام، نماد ایستادگی رسانه‌ای در برابر جنگ ترکیبی دشمن بود.

وی با اشاره به جایگاه راهبردی جمهوری اسلامی در جبهه مقاومت تصریح کرد: ما امروز صرفاً یک کشور نیستیم، بلکه در رأس جبهه‌ای قرار داریم که با تدابیر شهید بزرگوار، حاج قاسم سلیمانی، در منطقه تثبیت شده است. سال‌ها تلاش شده تا سنگرهایی در کشورهای مختلف ایجاد شود و این تجاوز اخیر، عملاً به قلب حریم امن ایران اسلامی رسید. اما ملت ایران ایستاد و پاسخ داد.

رئیس اندیشکده نظام مسائل حکمرانی کشور، انسجام ملی شکل‌گرفته در روزهای اخیر را بی‌نظیر توصیف کرد و گفت: رهبر معظم انقلاب در همان ساعات اولیه، با حضور در رسانه و صدور پیام، امید و انسجام را به جامعه تزریق کردند. در حالی‌که دشمنان تصور می‌کردند در عرض سه روز می‌توانند نظام جمهوری اسلامی را از پا درآورند، مردم با تمام وجود در میدان حاضر شدند و از نظام و دستاوردهای آن دفاع کردند.

وی ادامه داد: ملت ایران در این ۴۵ سال، همواره در معرض تهاجم بوده است؛ گاه فرهنگی، گاه نظامی، و گاه اقتصادی. از شبیخون فرهنگی دهه ۷۰ تا تحریم‌های ظالمانه، دشمن به‌دنبال فروپاشی ملت بود، اما ایمان، باور و تعهد مردم، مانع تحقق این هدف شد.

دکتر نظرنیا در پایان با تأکید بر ضرورت حضور مستمر جبهه فرهنگی در میدان روایت‌گری اظهار کرد: باید با روایت‌های انسانی از کودکانی که شهید شدند، مادرانی که داغدار شدند، مدارسی که تخریب شدند، و بیمارستان‌هایی که هدف حمله قرار گرفتند، حقیقت را بازگو کنیم. رسانه‌ها، گروه‌های جهادی، فعالان فرهنگی و هرکسی که تریبونی در اختیار دارد باید ۲۴ساعته پای کار باشد. انسجام اجتماعی موجود، یک سرمایه ملی است که باید حفظ و تقویت شود.