ماموم کیست؟ /روظایف و احکام مهم در نماز جماعت

آیا میدانید به افرادی که پشت سر امام جماعت نماز می خوانند چه میگویند؟ چه وظایفی دارند؟

کد خبر: ۱۷۱۵۴۰

تاریخ: ۲۲ خرداد ۱۴۰۴ - ۱۱:۱۵

به گزارش صد آنلاین، وظایف ماموم چیست؟

(مسأله 592) موقعی كه مأموم، نيّت اقتدا می‏كند بايد امام جماعت را معيّن نمايد، ولی دانستن نام و مشخصات او لازم نيست. و چنانچه قصد كند كه نماز خود را با جماعت به امامِ حاضرِ عادل اقتدا می‏كند كافی است.
(مسأله 593) اگر به قصد اقتدا به شخص خاصی نيّت كند و پس از نماز معلوم شود امام جماعت، فرد ديگری بوده، چنانچه قصدش اقتدا به امام حاضر بوده و او را نيز دارای شرايط امامت می‏دانسته جماعت و نمازش صحيح است، ولی اگر اقتدا را مقيد به همان شخص نموده باشد، به شكلی كه اگر ديگری باشد اقتدا نمی‏كند يا اينكه ديگری را دارای شرايط امامت نمی‏دانسته، بايد نمازش را دوباره بخواند، مگر اينكه جز ترك حمد و سوره، ساير كارهای نماز را به طور صحيح و كامل انجام داده و ركنی را كم يا زياد نكرده باشد كه در اين صورت اعاده نماز لازم نيست.

(مسأله 594) مأموم نبايد تكبيرة الاحرام را پيش از امام بگويد، بلكه احتياط واجب آن است كه تا تكبير امام تمام نشده تكبير نگويد.

(مسأله 595) مأموم بايد به جز حمد و سوره، همه ذكرهای ديگر نماز را خودش بخواند، ولی اگر ركعت اول يا دوم او ركعت سوم يا چهارم امام باشد، بايد حمد و سوره را بخواند و بنابر احتياط حتی «بسم اللّه» آن را نيز آهسته بخواند.

(مسأله 596) در نماز «صبح» و «مغرب» و «عشا» اگر مأموم در ركعت اول و دوم صدای حمد و سوره امام جماعت را بشنود، اگر چه كلمات را تشخيص ندهد، حمد و سوره را نخواند و در صورتی كه صدای امام جماعت را نشنود، مستحب است حمد و سوره را بخواند، ولی بايد آهسته بخواند و چنانچه از روی اشتباه بلند بخواند اشكال ندارد.

(مسأله 597) اگر مأموم، بعضی از كلمات حمد و سوره امام را بشنود، بنابر احتياط واجب، حمد و سوره را نخواند.

(مسأله 598) اگر مأموم از روی اشتباه، حمد و سوره را بخواند يا خيال كند صدايی را كه می‏شنود صدای امام نيست و بعد بفهمد صدای امام بوده نمازش صحيح است.

(مسأله 599) بنابر احتياط، مأموم در ركعت اول و دوم نماز «ظهر» و «عصر»، حمد و سوره را نخواند و مستحب است به جای آن ذكر بگويد.

(مسأله 600) اگر مأموم، سلام نماز امام را بشنود يا بداند كه چه وقت سلام می‏گويد احتياط آن است كه پيش از امام سلام ندهد، مگر اينكه عذری داشته باشد. و چنانچه از روی عمد و بدون عذر، پيش از امام سلام دهد نمازش خالی از اشكال نيست، ولی اگر از روی اشتباه يا با داشتن عذر، پيش از امام سلام دهد نمازش صحيح است و لازم نيست دوباره با امام سلام دهد.
(مسأله 601) اگر مأموم به جز تكبيرة الاحرام و سلام، ذكرهای ديگر نماز را پيش از امام بگويد اشكال ندارد، ولی اگر آنها را بشنود يا بداند امام چه وقت می‏گويد بنابر احتياط مستحب، پيش از امام نگويد.
(مسأله 602) مأموم  غير از آنچه در نماز خوانده می‏شود كارهای ديگر آن را، مانند ركوع و سجود، كمی بعد از امام جماعت بجا آورد و اگر از روی عمد پيش از امام يا دقيقا همزمان با او يا با فاصله طولانی پس از او انجام دهد، صحت نمازش محل اشكال است.

(مسأله 603) كسی كه از روی اشتباه جلوتر از امام به ركوع رفته است چنانچه بداند كه اگر برگردد قبام امام را درك نمی‏كند، لازم نيست برگردد و نمازش صحيح است.

(مسأله 604) كسی كه از روی اشتباه جلوتر از امام سر از ركوع يا سجده برداشته، چنانچه امام هنوز در ركوع يا سجده باشد بنابر احتياط واجب برگردد و از امام پيروی كند و اضافه شدن يك ركوع يا سجده در چنين موردی نماز را باطل نمی‏كند، اما اگر پيش از آنكه به ركوع برسد امام سر از ركوع بردارد، بنابر احتياط مستحب بايد نماز را تمام كند و دوباره هم بخواند، همچنين است اگر در هر دو سجده يك ركعت، چنين اتفاق بيفتد.

(مسأله 605) كسی كه جلوتر از امام سر از ركوع يا سجده برداشته، چنانچه از روی اشتباه يا به خيال اينكه به ركوع يا سجده امام نمی‏رسد، برنگردد نمازش صحيح است.

(مسأله 606) اگر امام جماعت در ركعتی كه قنوت ندارد از روی اشتباه قنوت بخواند يا در ركعتی كه تشهد ندارد اشتباها تشهد بخواند، مأمومين بايد به طوری كه نمازشان باطل نشود او را به اشتباه خود آگاه نمايند و اگر توان آگاه كردن او را ندارند، نبايد قنوت و تشهد را بخوانند، ولی نمی‏توانند پيش از امام به ركوع روند يا پيش از ايستادن امام بايستند، بلكه بايد صبر كنند تا قنوت يا تشهد امام تمام شود و بقيه نماز را با او بخوانند.

(مسأله 607) اگر مأموم بداند نماز يك صف از صفهای جلو باطل است در صفهای بعد نمی‏تواند اقتدا كند، ولی اگر شك داشته باشد كه نماز آنان صحيح است يا نه، می‏تواند اقتدا نمايد.

(مسأله 608) بعد از تكبيرة الاحرام امام جماعت چنانچه صفهای جلو آماده نماز و گفتن تكبير باشند، كسانی كه در صفهای بعد ايستاده‏اند می‏توانند تكبير بگويند، ولی احتياط مستحب آن است كه صبر كنند تا تكبير صفهای جلو تمام شود.

(مسأله 609) اگر اول نماز يا بين حمد و سوره اقتدا كند و پيش از آنكه به ركوع رود امام جماعت سر از ركوع بردارد، نماز او به طور جماعت صحيح است و بايد ركوع كند و خود را به جماعت برساند.

(مسأله 610) اگر در حالی كه امام جماعت در ركوع است به او اقتدا كند يكی از سه حالت را دارد:
الف ـ چنانچه به ركوع امام جماعت برسد، گرچه ذكر امام جماعت تمام شده باشد، نمازش به جماعت صحيح است و يك ركعت حساب می‏شود.

ب ـ اگر در حال خم شدن او، امام جماعت از ركوع برخيزد و يا شك كند كه به ركوع امام جماعت رسيده يا نه، جماعتش باطل می‏شود و بنابر احتياط بايد ركوع را تمام نمايد و به سجده رود و نماز را فرادیٰ تمام كند و دوباره نمازش را بخواند.

ج ـ اگر پيش از آنكه به اندازه ركوع خم شود، امام سر از ركوع بردارد، بنابر احتياط بايستد تا امام سجده‏های خود را بجا آورد و برای ركعت بعد برخيزد و مأموم ركعت بعد امام را ركعت اول خود حساب نمايد، ولی اگر ركعت آخر امام بوده يا اينكه برخاستن امام جماعت به اندازه‏ای طول می‏كشد كه اين شخص از حالت جماعت خارج می‏شود، بايد قصد فرادی كرده و نمازش را به تنهايی تمام نمايد.

(مسأله 611) كسی كه پس از شروع نماز جماعت وارد می‏شود و اقتدا می‏كند، در صورتی كه نماز امام و مأموم چهار ركعتی باشد دارای چند حالت است:

الف ـ اگر مأمومين ساكت ايستاده‏اند و ركعت اول يا دوم جماعت است، او هم به نيّت نمازی كه قصد داشته اقتدا كند و ساكت بايستد، پس اگر امام بعد از خواندن حمد و سوره قنوت نخواند معلوم می‏شود ركعت اول جماعت بوده و او هم بقيه نماز را همراه امام تمام نمايد.