کشف مولکولی انقلابی WEHI-3773 و امید درمان پارکینسون

صد آنلاین | در یک مطالعه جدید، محققان راهی برای جلوگیری از مرگ سلول‌ها شناسایی کرده‌اند که دری را به سوی توسعه درمان‌هایی که پیشرفت بیماری‌های زوال عصبی مانند بیماری پارکینسون را کُند می‌کنند، می‌گشاید.

کد خبر: ۱۶۵۸۴۵

تاریخ: ۲۳ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۲:۳۵

به گزارش صد آنلاین، در یک دستاورد علمی بزرگ، محققان استرالیایی از موسسه تحقیقات پزشکی والتر و الیزا هال (WEHI) ، موفق شدند مولکولی جدید شناسایی کنند که می‌تواند مرگ سلول‌های عصبی را در بیماری پارکینسون متوقف کند.

این کشف می‌تواند نقطه عطفی در مبارزه با بیماری‌های زوال عصبی محسوب شود، زیرا برای اولین بار، دانشمندان توانسته‌اند پروتئین مرگ‌آور BAX را مستقیماً مهار کنند.

زمینه علمی: آپوپتوز و نقش خانواده پروتئینی BCL-2

فرآیند آپوپتوز (خودکشی سلول) یک برنامه ژنتیکی طبیعی در بدن است که به حذف سلول‌های آسیب‌دیده کمک می‌کند.
این فرآیند تحت کنترل خانواده پروتئینی BCL-2 قرار دارد:

محافظ (مثل BCL-2)

از مرگ سلول جلوگیری می‌کنند

کشنده (مثل BAX و BAK)

با نفوذ به غشای میتوکندری، مرگ سلولی را آغاز می‌کنند

در بیماری‌های زوال عصبی مثل پارکینسون ، این تعادل به هم می‌خورد و سلول‌های عصبی بدون دلیل منطقی از بین می‌روند .

کشف مولکول WEHI-3773

محققان در یک مطالعه گسترده:

۱۰۶,۵۷۲ ترکیب شیمیایی را بررسی کردند

مولکول کوچکی به نام WEHI-3773 را شناسایی کردند که:

فعالیت پروتئین BAX را مسدود می‌کند

از نفوذ BAX به میتوکندری جلوگیری می‌کند

مرگ سلولی را متوقف می‌کند

این اولین بار است که محققان توانسته‌اند مستقیماً BAX را با یک مولکول کوچک مهار کنند.

چرا این کشف مهم است؟

عدم وجود درمان موثر : در حال حاضر، هیچ درمانی وجود ندارد که بتواند مرگ نورون‌ها را متوقف کند.

هدف‌گیری دقیق : این مولکول به صورت مستقیم پروتئین مرگ‌زا را هدف قرار می‌دهد — نه فقط علائم بیماری.

قابلیت بالقوه درمانی : مولکول‌های کوچک مثل WEHI-3773 می‌توانند از سد خونی-مغزی عبور کنند و به راحتی به سلول‌های عصبی برسند.

کاربردهای گسترده : مهار BAX می‌تواند در بیماری‌های دیگری مثل آلزایمر، سکته مغزی و بیماری‌های خودایمنی نیز کاربرد داشته باشد.

نظر محققان

👨‍🔬 پروفسور گرانت دیوسون – رئیس مرکز تحقیقات پارکینسون:

«در حال حاضر، هیچ درمانی وجود ندارد که بتواند از مرگ نورون‌ها جلوگیری کند. هر دارویی که بتواند این کار را انجام دهد، می‌تواند تحول‌آفرین در مدیریت بیماری‌های زوال عصبی باشد.»

👨‍🔬 پروفسور گیوم لسن – رئیس بخش پزشکی:

«ما از یافتن مولکولی کوچک که BAX را هدف قرار می‌دهد و فعالیت آن را متوقف می‌کند، بسیار هیجان‌زده شدیم. این مولکول می‌تواند بنیان یک نسل جدید از داروهای ضد مرگ سلولی باشد.»

وضعیت فعلی و آینده

تحقیق

در حال حاضر روی سلول‌های کشت داده شده انجام شده

مراحل بعدی

بهینه‌سازی مولکول برای آزمایش روی حیوانات

آزمایش‌های بالینی

اگر موفقیت‌آمیز باشد، چند سال دیگر ممکن است به آزمایش‌های انسانی برسیم

امید به درمان آینده پارکینسون

این مطالعه راهی جدید به سوی توسعه داروهایی است که می‌توانند پیشرفت بیماری‌های زوال عصبی را کُند یا حتی متوقف کنند.

اگرچه هنوز فاصله‌ای با رسیدن به یک داروی قطعی وجود دارد،
اما این یافته می‌تواند روزی زندگی میلیون‌ها بیمار مبتلا به پارکینسون را دگرگون کند.

خلاصه این مطالعه:

هدف دارویی

پروتئین BAX – یکی از اصلی‌ترین پروتئین‌های مرگ‌زا در سلول‌های عصبی

نوع دارو

مولکول کوچک (WEHI-3773) – قابلیت عبور از سد خونی-مغزی

اثر دارو

مسدود کردن عملکرد BAX، جلوگیری از شکستن میتوکندری و در نتیجه حفظ سلامت سلول

نوع بیماری هدف

بیماری‌های زوال عصبی، به ویژه پارکینسون

آینده

نیاز به آزمایش‌های بیشتر، اما امیدوارکننده

نتیجه‌گیری نهایی

این کشف یک گام بزرگ به سمت درمان‌های اصلاحی در بیماری‌های زوال عصبی است.
اما این یافته می‌تواند روزی زندگی میلیون‌ها بیمار مبتلا به پارکینسون، آلزایمر و سایر بیماری‌های عصبی را دگرگون کند.

"هنوز امید است. هنوز راهی وجود دارد. "/ ایسنا