دلایل بالا رفتن گلبول‌های سفید خون (لکوسیتوز)

صد آنلاین | گلبول های سفید ، از اجزای حیاتی خون هستند و نقش آن ها مبارزه با عفونت است . به طور کلی این گلبول ها نقش مهمی در سلامتی فرد ایفا می کنند . تعداد بالای گلبول های سفید خون ممکن است نشان دهنده این باشد که سیستم ایمنی بدن در حال مبارزه با برخی عفونت ها و بیماری ها است .

کد خبر: ۱۶۴۶۷۲

تاریخ: ۱۷ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۶:۳۵

به گزارش صد آنلاین، گلبول‌های سفید یا لکوسیت‌ها ، بخش کلیدی از سیستم ایمنی بدن هستند. آنها نقش حفاظت از بدن در مقابل عفونت‌ها، باکتری‌ها، ویروس‌ها، انگل‌ها و حتی سلول‌های سرطانی را بر عهده دارند.

اما وقتی تعداد آنها از حد طبیعی (معمولاً 4,000 تا 11,000 سلول در هر میکرولیتر خون) فراتر رود، به این وضعیت لکوسیتوز (Leukocytosis) گفته می‌شود که می‌تواند نشانه‌ای از یک شرایط بیماری‌زا یا استرس فیزیولوژیک باشد.

مقادیر طبیعی گلبول‌های سفید خون:

نوزادان

9,000 – 30,000

کودکان

6,000 – 17,000

بزرگسالان

4,500 – 11,000

ورزشکاران (پس از ورزش سنگین)

موقتاً افزایش می‌یابد

علل شایع بالا رفتن گلبول‌های سفید خون:

🔥 عفونت‌ها

باکتریایی، ویروسی، قارچی، انگلی

بدن با افزایش تولید گلبول‌های سفید، واکنش ایمنی خود را تقویت می‌کند.

💉 التهابات غیرعفونی

روماتوئید آرتریت، بیماری‌های خودایمنی

سیستم ایمنی به اشتباه بافت‌های بدنی را مورد حمله قرار می‌دهد.

🩺 سرطان‌های خونی

لوسمی، لنفوم، میلوما

سلول‌های سفید غیرطبیعی یا زیادی تولید می‌شوند.

🧠 استرس و فشار عاطفی

استرس شدید، تروما، جراحی

هورمون‌های استرس مثل کورتیزول و آدرنالین تولید گلبول‌های سفید را افزایش می‌دهند.

🏃‍♂️ فعالیت فیزیکی شدید

ورزش سنگین، فعالیت بیش از حد

منجر به افزایش موقت نوتروفیل‌ها می‌شود.

🧪 داروها و مواد شیمیایی

کورتیکواستروئیدها، اپی‌نفرین، لیتیوم

برخی داروها مستقیماً روی مغز استخوان تأثیر می‌گذارند.

🤰 بارداری

دوران بارداری

سطح گلبول سفید معمولاً کمی بالاتر از طبیعی است.

🦠 بیماری‌های تنفسی

آسم، سل، برونشیت

ائوزوفیل‌ها و نوتروفیل‌ها در واکنش به التهاب افزایش می‌یابند.

🧠 اختلالات مغز استخوان

پلی‌سبزیتی، میلو فیبروز

تولید بیش از حد سلول‌های خونی غیرطبیعی.

🧫 عفونت‌های ویروسی

آنفولانزا، HIV، EBV

لنفوسیت‌ها در این مواقع افزایش می‌یابند.

🐛 عفونت‌های انگلی

کرم‌های کدو، انگل‌های داخل روده

ائوزوفیل‌ها در این مواقع افزایش می‌کنند.

🧬 بیماری‌های ژنتیکی یا خودایمنی

لوپوس، سندرم هایپر‌اُزینوفیلی ایدیوپاتیک

سیستم ایمنی بدون وجود عامل خارجی فعال می‌شود.

انواع گلبول‌های سفید و معنای افزایش هر کدام:

نوتروفیل‌ها

مقابله با باکتری‌ها و قارچ‌ها

عفونت باکتریایی، التهاب، استرس، سرطان خون

لنفوسیت‌ها

تولید آنتی‌بادی و پاسخ ایمنی

عفونت ویروسی، لوسمی لنفوسیتی، لنفوم

ائوزوفیل‌ها

مقابله با انگل‌ها و آلرژی

عفونت انگلی، آسم، بیماری‌های آلرژیک

بازوفیل‌ها

آزادسازی هیستامین و پاسخ آلرژیک

اختلالات خونی، لوسمی میلوئیدی، کم‌کاری تیروئید

مونوسیت‌ها

بلعیدن میکروب‌ها و سلول‌های مرده

عفونت مزمن، بیماری‌های خودایمنی، سرطان خون

افزایش گلبول سفید چه عوارضی دارد؟

تُب

خستگی

کاهش وزن

عرق شبانه

سرفه

درد قفسه سینه

درد شکم

ورم

ضعف عمومی

گیجی، کما (در موارد شدید)

📌 در صورت عدم تشخیص و درمان، افزایش شدید گلبول‌های سفید می‌تواند منجر به آسیب به اندام‌ها مانند قلب، کبد، ریه و سیستم عصبی شود.

چرا بعضی افراد فقط یک نوع گلبول سفید بالا دارند؟

نوتروفیل

عفونت باکتریایی، التهاب، استرس

لنفوسیت

عفونت ویروسی، لوسمی لنفوسیتیک

ائوزوفیل

عفونت انگلی، آسم، آلرژی

بازوفیل

کم‌کاری تیروئید، لوسمی میلوئیدی

مونوسیت

عفونت مزمن، بیماری‌های خودایمنی

سندرم های هایپر‌اُزینوفیلی ایدیوپاتیک؛ بیماری نادر ولی خطرناک

این بیماری به معنای افزایش شدید ائوزوفیل‌ها بدون علت مشخص است.

🔍 علائم:

کاهش وزن

تب

عرق شبانه

سرفه و تنگی نفس

درد قفسه سینه

خستگی شدید

ضایعات پوستی

اختلالات عصبی

🩻 علت دقیق : هنوز مشخص نیست، اما احتمالاً ناشی از:

اختلالات ژنتیکی

فعالیت بیش از حد سیستم ایمنی

تومورهای خونی خفیف

کاهش گلبول‌های سفید (لکوپنی): چه اتفاقی می‌افتد؟

بیماری‌های ویروسی

مانند ایدز، آنفولانزا، ویروس اپشتاین-بار

داروهای سرکوب‌کننده ایمنی

مانند داروهای ضد سرطانی، کورتیکواستروئیدها

بیماری‌های مغز استخوان

مانند آپلاستی آنمی، لوسمی

عدم تعادل سیستم ایمنی

مانند بیماری‌های خودایمنی

سوءتغذیه

کمبود ویتامین B12، فولات، مس

📌 کاهش گلبول‌های سفید باعث افزایش خطر عفونت‌ها می‌شود و نیازمند بررسی فوری است.

روش‌های تشخیصی برای بررسی گلبول سفید:

CBC (شمارش کامل خون)

اندازه‌گیری تعداد کل گلبول‌های سفید و انواع آن

** smear خون محیطی**

بررسی ظاهر سلول‌ها تحت میکروسکوپ

آزمایشات ایمنی و ویروسی

تشخیص عفونت‌های ویروسی یا باکتریایی

بیوپسی مغز استخوان

در صورت شک به بیماری‌های خونی

تصویربرداری (اگر لازم باشد)

CT، MRI، سونوگرافی — برای شناسایی عفونت‌ها یا تومورها

چه موقع باید به پزشک مراجعه کرد؟

اگر تست خونتان نشان دهد که:

گلبول سفید شما بیشتر از 11,000 واحد در میکرولیتر است.

علائمی مانند تب، خستگی، کاهش وزن، عرق شبانه، ضایعات پوستی دارید.

سابقه بیماری‌های خونی یا خودایمنی در خانواده دارید.

قبل از این هم نتایج غیرطبیعی CBC داشته‌اید .

✅ در این موارد، مراجعه به متخصص هماتولوژی یا ایمونولوژی الزامی است.

جمع‌بندی: چه چیزهایی باعث افزایش گلبول سفید می‌شوند؟

عفونت‌ها

سل، عفونت دستگاه ادراری، عفونت تناسلی

التهابات

روماتوئید آرتریت، کرون، کولیت اولسراتیو

سرطان‌های خونی

لوسمی، لنفوم

بیماری‌های خودایمنی

لوپوس، آسم، سندروم هایپر‌اُزینوفیلی

استرس و ورزش شدید

افزایش موقت گلبول‌های سفید

داروها و مواد شیمیایی

کورتیکواستروئیدها، اپی‌نفرین، لیتیوم

بارداری

افزایش متوسط گلبول‌های سفید

عفونت‌های انگلی

کرم‌های کدو، شیستوزومیازیس

آلرژی‌های شدید

آسم، آنافیلاکسی، واکنش‌های آلرژیک

چه زمانی نگران کننده است؟

افزایش موقت بعد از استرس

❌ خیر (طبیعی)

افزایش کم و بدون علامت

⚠️ شاید (بهتر است دنبال شود)

افزایش شدید + علائم سیستمی

✅ بله (نیاز به بررسی فوری)

افزایش طولانی‌مدت بدون علت واضح

✅ بله (احتمال بیماری خونی)

نکات مهم در مورد گلبول‌های سفید:

گلبول‌های سفید بخشی از دفاع بدن در مقابل عفونت و بیماری هستند.

افزایش آنها همیشه نشانه بد نیست — ممکن است به خاطر یک عفونت موقت یا استرس باشد.

اما اگر افزایش طولانی‌مدت باشد ، باید به دنبال علل زمینه‌ای باشید.

کاهش شدید هم می‌تواند نشانه ضعف سیستم ایمنی باشد.

سوالات متداول درباره گلبول سفید:

۱. چرا گلبول سفید در بارداری بالا می‌رود؟

به دلیل افزایش استرس بدنی و تغییرات هورمونی، سطح گلبول سفید معمولاً کمی افزایش می‌یابد.

اما اگر بیش از حد باشد، نیاز به بررسی بیشتر است.

۲. آیا ورزش شدید باعث بالا رفتن گلبول سفید می‌شود؟

بله! افزایش موقت نوتروفیل‌ها در ورزشکاران شدید، یک پاسخ طبیعی است.

۳. چطور می‌فهمیم گلبول سفید بالا ناشی از عفونت است یا سرطان؟

با بررسی انواع گلبول‌های سفید در آزمایش خون.

اگر نوع خاصی از سلول‌ها بالا باشد (مثل لنفوسیت یا نوتروفیل)، می‌توان به علت نهایی نزدیک‌تر شد.

در صورت لزوم، آزمایش‌های ایمونولوژیکی یا بیوپسی مغز استخوان انجام می‌شود.

۴. چه داروهایی گلبول سفید را افزایش می‌دهند؟

کورتیکواستروئیدها (مثل پردنیزون)

داروهای تحریک‌کننده مغز استخوان (مانند G-CSF)

اپی‌نفرین و داروهای شبیه آن

نتیجه‌گیری:

"افزایش گلبول سفید همیشه نشانه یک بیماری جدی نیست، اما همیشه نشانه‌ای از فعالیت سیستم ایمنی است."

📌 این افزایش می‌تواند نشانه:

یک عفونت ساده

یک بیماری خودایمنی

یا یک بیماری خونی جدی باشد.

بنابراین، تشخیص علت اصلی ، اهمیت بالایی دارد.

منبع: نمناک