روایت کارگزار رسمی گمرک از انفجار بندر شهید رجایی: «این فاجعه قابل پیش‌بینی بود»

صد آنلاین | تیمور باهنگام، کارگزار رسمی گمرک با تجربه ۳۰ ساله در حوزه ترخیص کالا جزئیات انفجار ویرانگر ۲۸ فروردین ماه در محوطه سینا بندر شهید رجایی را بازگو کرد. وی ضمن انتقاد از سیاست‌های مدیریتی و زیرساخت‌های فرسوده بندر، اعلام کرد: «این حادثه نتیجه منطقی سال‌ها بی‌توجهی به استانداردهای ایمنی و انباشت بیش از ۲۰۰ هزار کانتینر در بندری با تجهیزات دست‌دوم بود.»

کد خبر: ۱۶۳۶۰۹

تاریخ: ۱۲ ارديبهشت ۱۴۰۴ - ۱۳:۴۳

به گزارش صد آنلاین، باهنگام درباره لحظه انفجار گفت:«حدود ساعت ۱۲:۰۵ دقظه، صدای انفجاری خروشان تمام محوطه گمرک را لرزاند. شیشه‌ها متلاشی شدند، گرد و غبار همه جا را فرا گرفت. ترکش‌های فلزی تا نیم ساعت بعد از آسمان می‌بارید. یکی از پایه‌های کانتینر با وزن ۲۵ تا ۳۰ کیلوگرمی، چندین ده متر جابه‌جا شده و به ماشینی در محوطه گمرک برخورد کرد. موج انفجار در فاصله دو کیلومتری تا مراکز گمرک، استاندارد و قرنطینه احساس شد و حتی یک در یا پنجره سالم باقی نمانده بود.»

وی تأکید کرد: «همه کسانی که در نزدیکی انفجار بودند یا مجروح شدند یا جان باختند. تنها چند نفر زنده ماندند، از جمله یکی از مصدومان که اکنون در بیمارستان سیدالشهدا (ع) تحت درمان است.»

تحلیل فنی: آیا آمونیوم نیترات عامل انفجار بود؟

باهنگام درباره منشأ انفجار توضیح داد:
«گمانه‌زنی‌ها درباره مواد منفجره زیاد است، اما به عنوان کسی که سه دهه با کالاهای شیمیایی سروکار داشته، می‌دانم آمونیوم نیترات به تنهایی نمی‌تواند چنین انفجاری ایجاد کند. این ماده شیمیایی در صنایع غذایی و معادن استفاده می‌شود و حتی اگر کیسه آن را پرتاب کنید، منفجر نمی‌شود. برای واکنش شیمیایی نیاز به چاشنی قوی مانند نیتروگلیسیرین دارد.»

وی افزود: «حتی اگر جرقه لیفتراک هم وجود داشته باشد، این مواد در کیسه‌های پلاستیکی و روی پالت‌های سلفونی واکنش نشان نمی‌دهند. بعید می‌دانم بی‌احتیاطی کارگران نقش داشته باشد. آیا تا به حال شنیده‌اید که کشاورزی از این رویه کشته شده باشد؟»

نقد سیستم: «دپوی ۲۰۰ هزار کانتینر، عامل محرک فاجعه»

کارگزار رسمی گمرک از مدیریت نادرست بندر انتقاد کرد و گفت:
«بندر شهید رجایی با ۵ هزار هکتار مساحت، بزرگترین بندر تجاری کشور است، اما تجهیزات آن دست‌دوم و فرسوده است. تمام ترانس‌ها، ریچ‌ها و لیفتراک‌ها دچار روغن‌ریزی هستند و زمین آلوده شده است. چرا در بندری با این همه درآمد، باید این تجهیزات قدیمی وجود داشته باشد؟»

وی افزود: «دپوی ۲۰۰ هزار کانتینر در محوطه‌ای بدون امکانات ایمنی، یک عامل محرک برای آتش‌سوزی یا انفجار است. مدیرکل بنادر باید اقدام به احیای زیرساخت‌ها کند، نه اینکه تنها به عنوان یک سمبل ظاهر شود.»

نقد سیاست‌های ارزی: «اولویت‌های نادرست دولت»

باهنگام همچنین به سیاست‌های ارزی دولت انتقاد کرد:
«چرا کالای تولیدی ماه‌ها در گمرک متوقف می‌شود، در حالی که توپ تنیس و راکت ارز دریافت می‌کنند؟ اگر واقعاً منابع ارزی وجود دارد، چرا اجازه داده شده بیش از ۲۰۰ هزار کانتینر در بندر انباشته شود؟ این رسوب، بزرگترین عامل فاجعه است.»

وی با اشاره به مقایسه با بنادر دیگر جهان گفت: «در امارات کالای من ظرف ۴۸ ساعت ترخیص می‌شود. ما چه چیزی کم داریم؟ یک مدیر توانا باید سؤال کند: چرا چنین انباشتی رخ داده است؟»

پیامد فاجعه: «خون ۲۰۰ نفر به گردن دولت است»

باهنگام با ادعای کشته شدن حداقل ۲۰۰ نفر در انفجار، گفت:
«بیش از ۱۷ جنازه از یک کانتینر بیرون آورده شد. خون این افراد به گردن سیاست‌های دولتی است. این حادثه تا مغز استخوان مردم کل کشور را سوزانده است، اما برخی مسئولان می‌گویند وضعیت عادی است! آیا آنها خانواده‌های دردمند را ندیدند؟»

وی خواستار حضور پایدار مسئولان در بندر شد و تأکید کرد: «حضور وزیر کشور در اینجا تأثیرگذار بود، اما سازمان پایانه‌ها هنوز اجازه اعلام بار صادر نداده است. برگشت به شرایط عادی نیاز به مدیری قوی با هماهنگی بین سازمان‌ها دارد.»

نکته کلیدی:
این گزارش بازتاب دیدگاه کارگزار رسمی گمرک را ارائه می‌دهد و ادعاهای او درباره عوامل انفجار و سیاست‌های دولتی را به عنوان یک دیدگاه تخصصی برجسته می‌کند. البته مقایسه با فاجعه بیروت و ادعای ۲۰۰ کشته شده نیازمند بررسی مستقل و تأیید منابع رسمی است./ جماران